Cá mbuna Maingano

Pseudotropheus cyaneorhabdos là một loài mbuna đặc hữu của hồ Malawi. Người ta mới chỉ ghi nhận loài này ở một điểm duy nhất trên bờ đông bắc đảo Likoma. Trước đây cá mang tên Melanochromis 'maingano', và đôi khi bị bán nhầm thành johanni 'electric blue'. Con đực đầu đàn có màu xanh lam gần như toàn thân, còn loài P. johannii trông khá giống thì có nhiều hoa văn đen hơn. Cá hung dữ và giữ lãnh thổ. Không nên nuôi chung với Melanochromis vì hai bên có thể lai với nhau.

• Môi trường sống: Cá sống ở các đoạn bờ nhiều đá.1

Cá dài tới 100 mm SL (chiều dài chuẩn, không tính vây đuôi). Đáy bể nên rộng 90 × 45 cm, tức thể tích khoảng 154 lít.

90 × 45 × 38 cm - khoảng 154 lít.1

• Nhiệt độ: 24–28°C
• pH: 7,6–8,8
• Độ cứng: 10–25 dGH1

Phần lớn diện tích bể nên chất đá thành từng đống, xếp sao cho tạo ra nhiều hang hốc. Giữa các đống đá chừa vài khoảng nước trống nhỏ. Nền cát là hợp nhất. Nước trong bể cần giàu oxy.1

Cá ăn được hầu hết các loại thức ăn bạn cho. Dù vậy, phần lớn khẩu phần nên là đồ ăn thực vật như cám vảy spirulina, rau bina chần qua nước sôi và những thứ tương tự. Bạn có thể cho ăn thêm thức ăn tươi sống và đông lạnh.1

Loài này hung dữ và giữ lãnh thổ. Đừng nuôi chung với những dòng hiền như Peacock hay Utaka. Nuôi cùng các loài Mbuna khác thì được. Bể nên thả thật dày để cá bớt đánh nhau và khó chiếm riêng lãnh thổ. Cá không chịu được đồng loại. Khi trong bể có thêm các loài khác, sự hung hăng này sẽ bị chia bớt ra. Mỗi con đực nên đi kèm vài con cái để con đực không dồn sức rượt đuổi một con.1

Phân biệt đực cái khá khó vì hai giới có màu gần giống nhau. Con đực có thể lớn hơn con cái một chút.1

Cho loài này đẻ tương đối dễ. Đây là loài cá mẹ ngậm trứng trong miệng. Bạn nên cho cá đẻ trong bể nuôi riêng loài, theo kiểu một đực với ít nhất 3 cái. Bể 90 cm là vừa đẹp. Cách bài trí giống như phần trên, thêm vài phiến đá phẳng và vài khoảng nền trống để cá có chỗ chọn làm ổ đẻ. pH nên giữ quanh mức 8,2-8,5, nhiệt độ 25 – 26,5 °C. Trước khi cho đẻ, hãy vỗ cá bằng nhiều thức ăn tươi sống, đông lạnh và thức ăn thực vật.

Con đực sẽ dọn sạch chỗ nó chọn làm ổ, rồi lên màu thật đậm và phô diễn quanh đó để dụ con cái vào đẻ. Lúc rượt theo con cái, con đực có thể khá hung hăng. Chính vì vậy mà loài này nên cho đẻ theo kiểu một đực nhiều cái, để sự hung hăng của con đực không dồn hết vào một con. Khi con cái đã sẵn sàng, nó bơi tới ổ và đẻ trứng ở đó, rồi ngậm ngay trứng vào miệng. Trên vây hậu môn của con đực có những đốm hình quả trứng, và con cái bị các đốm này thu hút. Con cái tưởng đó là trứng nên cố ngậm thêm vào miệng. Đúng lúc ấy nó nhận tinh trùng của con đực, và trứng trong miệng được thụ tinh.

Con cái có thể ngậm trứng tới 3 hoặc 4 tuần rồi mới nhả cá bột ra khi chúng đã tự bơi được. Suốt thời gian này cá mẹ nhịn ăn. Bạn dễ nhận ra con đang ngậm trứng vì miệng nó phình to. Nếu bị stress quá mức, cá mẹ có thể nhả trứng sớm hoặc ăn luôn cả ổ. Vì thế, nếu định tách cá mẹ ra để cá bột khỏi bị ăn thì bạn phải làm thật nhẹ tay. Thêm một điều đáng lưu ý là nếu con cái xa đàn quá lâu, nó có thể mất chỗ đứng trong thứ bậc của đàn. Bạn nên đợi càng lâu càng tốt rồi mới tách con cái, trừ khi nó đang bị cá khác bắt nạt.

Một số người nhân giống chủ động lấy cá bột ra khỏi miệng cá mẹ khi trứng được 2 tuần và tự ương từ đó. Cách này thường cho số cá bột nhiều hơn. Cá bột đủ lớn để ăn ấu trùng artemia ngay từ lúc mới ra khỏi miệng mẹ.1

Loài này đặc hữu của hồ Malawi. Cá chỉ có ở một điểm duy nhất quanh bờ đông bắc đảo Likoma, đoạn nằm giữa mũi Mbako và mũi Membe.1

P. cyaneorhabdos trước đây mang tên M. "maingano". Maingano là tên một ngôi làng nằm trên bờ hồ, ngay trước vùng nước nơi loài này sinh sống. Loài này trông khá giống P. johannii. Muốn phân biệt thì nhìn con đực đầu đàn: ở P. cyaneorhabdos nó gần như xanh lam toàn thân, còn ở johanni có nhiều hoa văn đen hơn. Cá đôi khi bị bán nhầm thành johanni "electric blue". Đừng nuôi chung với các loài Melanochromis khác vì chúng có thể lai với nhau.1