Cá rô sông Nile

Cá rô sông Nile (Lates niloticus) là loài cá săn mồi khổng lồ ở Trung và Tây Phi. Chúng dài tới 193 cm và nặng đến 200 kg. Người ta đã thả loài này vào nhiều nước châu Phi để làm cá thực phẩm. Nhiều người cho rằng nó đã góp phần khiến hơn 200 loài đặc hữu ở hồ Victoria tuyệt chủng, và IUCN xếp nó vào danh sách 100 loài xâm lấn hàng đầu thế giới. Cá con thỉnh thoảng có bán ở vài cửa hàng thủy sinh, nhưng loài này không hợp với đời sống trong bể ở bất kỳ khía cạnh nào.

• Cần bể dài ít nhất 2 m
• Sinh sản: Chắc chắn không thể cho loài này sinh sản trong bể.1

Một con trưởng thành cần bể (hoặc ao) cực kỳ lớn. Kích thước khoảng 6,1 x 1,8 x 3 m mới chỉ là mức tối thiểu. Bể cỡ này chứa hơn 30.000 lít nước!1

• Nhiệt độ: 22–28°C
• pH: 7,0–8,5
• Độ cứng: 10–30 dGH1

Giả sử có ai nuôi thật thì phần trang trí không quan trọng mấy. Thứ chắc chắn phải có là một hệ thống lọc khổng lồ, vì loài cá cỡ này thải ra lượng chất thải sinh học rất lớn.1

Ngoài tự nhiên, loài này chủ yếu săn cá để ăn. Cá con nuôi trong bể từng được ghi nhận là ăn tôm, cá lancefish và các loại tương tự. Cá trưởng thành cần rất nhiều cá nguyên con, ví dụ cá hồi nước ngọt (trout). Nuôi một con cho no đủ chắc chắn tốn rất nhiều tiền. Với cá lớn, bạn phải cẩn thận lúc cho ăn vì chúng thường táp mồi rất hung bạo.1

Loài này hiền với bất cứ con nào không lọt vừa miệng nó. Có điều, số loài đủ to để nuôi chung lâu dài với nó thực ra chẳng còn bao nhiêu. Người ta từng nuôi cá con chung thành công với Cichla sp., Datnioides sp., cá rồng (arowana) và cá da trơn khổng lồ.1

Loài này phân bố rộng ở phần lớn Trung và Tây Phi. Chúng có mặt ở mọi con sông lớn trong vùng, gồm Nile, Chad, Senegal, Volta và Congo. Hồ Albert và hồ Turkana là nơi chúng sống tự nhiên. Còn ở hồ Victoria và hồ Kyoga, chúng là cá do người thả vào. Ngoài ra, người ta còn thả loài này vào nhiều vùng nước khác ở châu Phi để làm cá thực phẩm.1

Chúng sống ở hồ, sông và kênh. Loài này còn chịu được nước lợ. Ở hồ nước mặn Mariout của Ai Cập có hẳn một quần thể đang sinh sôi mạnh.1

Người ta đã thả loài này vào nhiều vùng ở châu Phi vì mục đích thương mại. Ở một số nơi, nó gây hại cực kỳ nặng nề cho quần thể cá bản địa. Trường hợp nổi tiếng nhất là hồ Victoria, nơi phần lớn các loài cichlid đặc hữu đã bị xóa sổ. Người ta cho rằng L. niloticus đã trực tiếp góp phần khiến hơn 200 loài đặc hữu trong hồ tuyệt chủng, do ăn thịt chúng hoặc tranh mất thức ăn của chúng. IUCN đã đưa nó vào danh sách 100 loài xâm lấn hàng đầu thế giới.

Loài này có mặt ở đây vì gần đây cá con xuất hiện ở một số cửa hàng thủy sinh nhiều đến mức đáng báo động, và từ đó lọt vào bể của người chơi. Loài cá này đơn giản là không hợp để nuôi trong bể, xét ở bất kỳ khía cạnh nào. Nó là một trong những loài cá câu thể thao được săn lùng nhiều nhất châu Phi, và chỉ riêng điều đó đã nói lên tất cả. Cá con thì không thể chối là đẹp, nhưng nếu thấy chúng được bày bán, xin bạn đừng xiêu lòng mà mua về. Nuôi một con cho đến hết đời là chuyện vượt quá khả năng của cả phần lớn thủy cung công cộng.

Đáng buồn là hiện nay, trong một số nhóm chơi cá, nuôi loài này và những loài tương tự có vẻ đang thành mốt. Thậm chí có người còn coi chúng là biểu tượng địa vị. Chỉ mong tình trạng này sẽ được khắc phục trong tương lai, vì chắc chắn tất cả những con đang nằm trong bể kia rồi sẽ chết yểu.1