10 loài cá nước lạnh tốt nhất không cần máy sưởi bể

Phần lớn cá cảnh nước ngọt cần sưởi vì chúng quen sống ở nhiệt độ vùng nhiệt đới. Nhưng cũng có cả một nhóm cá nước lạnh sống khỏe ở nhiệt độ phòng. Quen thuộc nhất trong nhóm này là cá vàng. Dưới đây là 10 loài thú vị khác cũng sống được mà không cần sưởi.

1. Cá platy variatus sunset (Xiphophorus variatus)

Nhiều người mê cá đẻ con (tức là loài đẻ ra cá con chứ không đẻ trứng) vì chúng sinh sản rất dễ. Qua nhiều năm, platy variatus sunset đã trở thành một trong những loài người chơi yêu thích nhất. Chúng có đủ mọi thứ bạn mong ở một con cá hoàn hảo:

• Có rất nhiều màu sắc và hoa văn để chọn
• Rất khỏe mà lại rẻ
• Chỉ dài khoảng 5–7,5 cm
• Hiếu động nhưng sống hòa thuận với cá khác và cây thủy sinh
• Dễ cho sinh sản để chơi cho vui

Loài này chịu được khoảng nhiệt độ rộng, có sưởi hay không đều nuôi được. Chúng thường thích pH trên 7,0. Bạn cứ thả chúng chung với cây thủy sinh và các loài khác trong danh sách này, kiểu gì cũng sẽ mê. Màu sắc và hoa văn của platy variatus rất đa dạng, nên cho chúng sinh sản rất vui.

2. Cá celestial pearl danio (Danio margaritatus)

Dân chơi bố cục thủy sinh khá chuộng loài cá nano này. Những đốm vàng cùng bộ vây đỏ cam khiến chúng trông như một con cá hồi suối thu nhỏ. Chúng chịu được pH 6,8–8,0, nước cứng vừa phải, và dĩ nhiên là cả nước mát. Loài này còn có tên galaxy rasbora hay CPD. Chúng nổi tiếng là hơi nhút nhát. Dù vậy, khi môi trường hợp ý, bạn sẽ hay thấy mấy con đực bơi vòng quanh nhau như đang thi nhảy. Nuôi một đàn từ sáu con trở lên là bể trồng cây của bạn có ngay một màn trình diễn rất đẹp. Celestial pearl danio nổi bật hẳn trong bể trồng cây, nên dân chơi bố cục hay dùng chúng để làm nổi bố cục của mình.

3. Cá rainbow shiner (Notropis chrosomus)

Rainbow shiner là cá bản địa của Mỹ nên chắc chắn đã quen với nước mát. Loài này nổi tiếng với những đốm lấp lánh tím và hồng rực rỡ, nhất là vào mùa sinh sản. Thân chúng thon như ngư lôi, dài 7,5–9 cm. Bạn có thể nuôi chung chúng với các loài cá hiền khác cùng ưa thông số nước tương tự. Rainbow shiner nên nuôi đàn từ sáu con trở lên. Chuyện này có thể khó, vì cá hơi đắt và khó kiếm. Nhưng nếu đủ tiền và chịu chờ khoảng một năm cho cá trưởng thành, bạn sẽ có những con cá màu đẹp nhất mình từng thấy. Loài cá bản địa Mỹ này khó tìm, nhưng màu tím hồng lạ mắt của chúng hoàn toàn xứng với số tiền bỏ ra.

4. Cá bám đá (Sewellia lineolata)

Bạn cần một loài ăn rêu cho bể không sưởi? Đây chính là thứ bạn đang tìm. Cá bám đá Sewellia lineolata ăn tảo nâu (tảo cát) và rêu xanh rất giỏi. Ngoại hình của chúng cũng khá lạ, trông như một con cá đuối ngoài hành tinh tí hon đang hút chặt vào kính bể. Có vài loài cá bám đá tương tự, như cá bám đá bướm và cá bám đá Trung Quốc. Phần lớn các loài này thường thích nước mát và pH khoảng 6,6–7,8. Ngoài gặm rêu, cá bám đá còn rất mê thức ăn dạng gel Repashy, thức ăn viên dẹt loại tốt và các loại thức ăn chìm xuống đáy. Nếu bạn cho ăn đầy đủ, chúng có thể bắt đầu sinh sản, và những “người ngoài hành tinh” tí hon sẽ lần lượt xuất hiện khắp bể. Cá bám đá có thể hơi hung dữ với nhau. Vì vậy bạn chỉ nên nuôi một con riêng, hoặc nuôi nhóm ít nhất ba con để tính tranh lãnh thổ và hành vi sinh sản không dồn hết vào một con.

5. Cá Endler (Poecilia wingei)

Poecilia wingei giống như một phiên bản nhỏ hơn của người họ hàng nổi tiếng là cá bảy màu. Lý do là loài này cũng đã được lai tạo ra nhiều màu và dạng vây độc đáo. Tuy vậy, nếu chọn cá Endler nguyên bản (dạng hoang dã), bạn sẽ có những con cá rất khỏe, sống được ở nhiệt độ phòng với pH dao động rộng từ 6,5 đến 8,5. Chúng cũng khá hiền và hợp với nhiều loài trong danh sách này. Muốn cho chúng sinh sản, bạn chỉ cần set một bể khoảng 40 lít với chừng hai con đực và bốn con cái. Trồng thật nhiều cây, tạo nhiều chỗ nấp, và chẳng bao lâu bể sẽ thành một “nhà máy” cá con đông đến chật kín. Cá Endler đẻ rất sai và sinh sản dễ dàng trong bể trồng cây có nhiều chỗ nấp.

6. Cá killifish hề (Epiplatys annulatus)

Loài killifish này cũng là một loài cá nano nước lạnh, nuôi được trong bể cộng đồng cùng các loài nhỏ khác. Chúng có đôi mắt xanh rất nổi và thân mang những sọc dọc to bản. Đuôi con đực trông như ngọn lửa phụt ra từ tên lửa, nên loài này còn có biệt danh “rocket killifish”. Giống nhiều loài killifish khác, chúng hay bơi ở tầng mặt. Vì vậy bể cần có nắp đậy khít để cá không nhảy ra ngoài. Killifish hề thích pH 6,5–7,8 và nước cứng vừa phải. Chúng dễ đẻ trứng vào cây nổi hoặc búi sợi đẻ trứng. Khác với một số loài killifish, loài này không phải loài sống theo mùa (annual). Nếu chăm tốt, chúng có thể sống khoảng ba năm hoặc lâu hơn.

7. Tép red cherry (Neocaridina davidi)

Dân nuôi cá rất chuộng Neocaridina davidi. Chúng sặc sỡ như kẹo Skittles, thích ăn rêu và thức ăn thừa của cá, lại dễ sinh sản (kể cả khi nuôi ngoài trời lúc trời lạnh). Bạn có thể dễ dàng mua chúng ở tiệm cá gần nhà hoặc ở các buổi đấu giá của hội nhóm thủy sinh. Đôi khi các chuỗi cửa hàng thú cưng lớn cũng có bán. Với bể khoảng 40 lít, bạn có thể bắt đầu với 10–20 con. Chỉ cần nước có đủ canxi và khoáng, chẳng bao lâu bể sẽ đầy tép cảnh xinh xắn. Tép Neocaridina ban đầu có màu nâu xám. Ngày nay người ta đã lai tạo ra nhiều màu như đỏ, vàng, xanh dương, cam, xanh lá và đen.

8. Cá chạch bùn (Misgurnus anguillicaudatus)

Bạn muốn một loài to hơn chút? Cá chạch bùn (dojo loach, còn gọi là weather loach) là một lựa chọn đáng cân nhắc. Con cá cỡ cây xúc xích này có thể dài 25–30 cm. Vì vậy không nên nuôi chung chúng với các loài nhỏ trong danh sách như celestial pearl danio hay tép cherry. Thay vào đó, bạn có thể ghép chúng với platy variatus, cá barb và các loài cỡ trung khác mà chạch bùn không coi là mồi. Cá chạch bùn có nhiều trò thú vị. Chúng dùng cái miệng đầy râu để sục tìm thức ăn, hoặc chui rúc xuống lớp sỏi. So với kích thước thì chúng khá rẻ, và rất đáng thêm vào bất kỳ bể nước lạnh cỡ lớn nào. Người ta hay thả chạch bùn trong bể cá vàng, vì chúng hiền và cũng thích nước mát như cá vàng.

9. Cá barb

Nhiều loài barb sống tốt trong nước mát nhưng thường mang tiếng hay cắn vây. Bạn nên nuôi chúng theo nhóm từ sáu con trở lên để cá bớt hung hăng. Cá barb hồng (Pethia conchonius) có nhiều biến thể như dạng thường, dạng neon và dạng vây dài. Chúng bơi rất nhanh nhưng khá hiền, nên nuôi chung được với các loài cá cộng đồng cùng cỡ. Cá barb vàng (Barbodes semifasciolatus) hung hăng hơn barb hồng một chút. Loài này hợp nuôi chung với các loài barb khác và cá chạch bùn. Cả hai loài đều dài khoảng 7,5 cm hoặc hơn và nên nuôi trong bể từ 110 lít trở lên. Chúng ăn rất khỏe, nên giờ cho ăn lúc nào cũng vui mắt.

10. Cá white cloud mountain minnow (Tanichthys albonubes)

Ở các cửa hàng thú cưng, Tanichthys albonubes thường bị bán làm cá mồi. Thật ra đây lại là loài rất hợp cho người mới chơi. Chúng cực kỳ dai sức và sống được ở gần như mọi cỡ bể, mọi nhiệt độ (miễn là nước không quá nóng). Vì giá rẻ nên đôi khi người ta gọi chúng là “neon của người nghèo”. Ngày nay loài cá này có nhiều dòng như albino, vàng và vây dài. Bạn cứ nuôi một nhóm 10–12 con, thử cho chúng sinh sản cho vui và ngắm vẻ đẹp giản dị của chúng. Nhiều người còn cho loài cá khỏe này sinh sản ngoài trời trong các thùng nhựa lớn vào mùa hè ấm áp.