Cách ấp artemia bột để cá bột lớn nhanh hơn

Với cá bột, artemia bột (artemia mới nở) là một trong những loại thức ăn sống tốt nhất bạn có thể mua. Artemia bột rất giàu dinh dưỡng. Cá bột ăn loại này thì tỷ lệ sống cao nhất và lớn nhanh hơn hẳn. Bạn cũng có thể cho cá trưởng thành ăn để vỗ béo trước khi cho đẻ. Tự ấp một mẻ artemia bột tại nhà không khó, và phần dưới đây sẽ hướng dẫn từng bước.

Artemia là gì?

Có thể bạn từng nghe tới "sea monkeys" (khỉ biển), loại thú cưng nuôi trong lọ. Thật ra đó là những con giáp xác nước mặn rất nhỏ thuộc chi Artemia. Artemia đẻ ra trứng có vỏ bọc kín, gọi là cyst. Loại trứng này nằm khô trên cạn nhiều năm vẫn nở được. Dân chơi cá cũng hay dùng chính loài này làm thức ăn cho cá. Bạn chỉ cần ngâm trứng trong nước muối 18-36 giờ là trứng nở ra artemia bột. Con artemia bột nào cũng mang theo túi noãn hoàng rất bổ, nhiều protein và chất béo tốt. Nếu bạn định cho cá sinh sản một cách nghiêm túc thì nên biết rằng artemia bột sống là thức ăn cho cá bột được dân nhân giống lâu năm và các trại cá lớn khắp thế giới tin dùng nhất.

Artemia trưởng thành bơi ngửa bụng lên trên. Chúng đẩy mình đi bằng cách vẫy đều 22 chân bơi.

Cách ấp artemia bột

Bộ ấp artemia Ziss là một trong những bộ ấp tốt nhất hiện có. Bộ này làm bằng nhựa dày, chất lượng tốt. Trên nắp có sẵn lỗ để cắm nhiệt kế và sưởi. Bộ này cũng thiết kế sẵn để ấp artemia liên tục cả ngày lẫn đêm nếu bạn cần. Bạn hoàn toàn có thể tự chế bộ ấp. Có điều nếu trong nhà không có sẵn nhiều vật liệu và đồ nghề thì mua bộ làm sẵn sẽ đỡ cực hơn nhiều.

Bạn chuẩn bị các thứ sau:

• Bộ ấp artemia Ziss (kèm ống cứng, nhiệt kế độ C, đá sủi, van chỉnh khí, pipet và chân đế)
• Trứng artemia
• Máy sủi khí
• Dây sủi
• Van một chiều
• Đèn nhỏ có cổ uốn được
• Muối biển hoặc muối bể cá
• Cốc hoặc hộp để hứng
• Sưởi nhỏ (không bắt buộc)
• Baking soda để tăng pH (không bắt buộc)
• Muối Epsom để tăng độ cứng của nước (không bắt buộc)

Cắm cái bình nhựa trong (gọi là "blender") vào chân đế màu đen. Sau đó vặn van màu đen vào đáy bình. Bạn đặt bình và chân đế ở chỗ gần ổ điện hoặc ổ cắm kéo dài.

Đổ vào bình khoảng 1,75 lít nước máy ở nhiệt độ phòng. Mực nước nên thấp hơn mép trên của bình chừng 3,8-4,4 cm. Không đổ đầy tới miệng thì trứng artemia sẽ không bắn lên dính vào nắp. Nước máy cũng không cần khử clo, vì clo làm mềm lớp vỏ ngoài của trứng artemia.

Cắt một đoạn dây sủi dài khoảng 2,5 cm. Dùng đoạn dây này nối ống cứng vào cổng khí ở mặt trong của nắp, để ống cứng thò xuống tới đáy bình. Đầu ống cứng không cần gắn đá sủi. Bọt khí to khuấy nước mạnh hơn và đưa nhiều oxy vào nước hơn, nhờ vậy trứng nở nhiều hơn.

Nước cần ấm ở mức 23-28°C. Bạn có thể sưởi ấm cả căn phòng, rọi một cái đèn nhỏ dùng bóng sợi đốt hoặc bóng halogen vào bình, hoặc thả một cây sưởi nhỏ vào nước. (Nếu dùng sưởi, bạn làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và để sưởi ngâm trong nước 30 phút rồi mới cắm điện.) Nhớ thử xem phích cắm của sưởi có lọt qua cái lỗ lớn nhất ở giữa nắp bình không.

Muốn kết quả tốt nhất thì cho 2 muỗng canh muối biển vào bình. Nếu nước máy nhà bạn cứng thì dùng 2 muỗng canh muối bể cá cũng được. (Có một mẹo nhỏ là kiếm cái muỗng đong cà phê bằng nhựa. Loại muỗng này đong đúng 2 muỗng canh và ngâm trong muối không bị gỉ.) Nếu không có muối biển mà nước nhà bạn lại mềm, bạn có thể thêm ¼ đến ½ muỗng cà phê baking soda để tăng pH, hoặc 1 muỗng cà phê muối Epsom để tăng GH. Lượng này tính cho 2 lít nước.

Cho vào bình 1 muỗng cà phê trứng artemia, nhiều nhất là 1 muỗng canh. Số trứng còn lại bạn cất trong tủ lạnh cho giữ được lâu hơn. Nếu chưa định ấp tiếp trong thời gian tới thì cất vào ngăn đá.

Đặt máy sủi khí ở chỗ cắm được vào ổ điện gần đó. Nối một đoạn dây sủi dài hơn từ máy sủi tới cổng khí trên mặt nắp bình. Cắt đôi đoạn dây này rồi lắp van một chiều vào giữa. Van này chặn không cho nước chảy ngược ra khỏi bình ấp. Cắm điện máy sủi và xem nước trong bình đã sủi bọt chưa. (Nếu máy đang chạy mà đầu dây không thấy khí ra, bạn lắp ngược van một chiều lại.) Với loại van một chiều màu đỏ, lắp đúng là khi phần có màu hoặc thanh ngang quay về phía máy sủi khí (máy màu xanh lá). Lỡ cúp điện thì van một chiều sẽ chặn lại, nước không chảy ngược ra khỏi bình ấp.

Đậy nắp lên bình. Luồn vòng đệm O màu đỏ vào khoảng một phần ba phía trên của nhiệt kế. Sau đó cắm nhiệt kế vào cái lỗ vừa cỡ nhiệt kế trên nắp. Chỉnh vị trí vòng đệm sao cho đầu nhiệt kế ngập trong nước mà bạn vẫn đọc được nhiệt độ.

Cách thu artemia bột

Sau 18 đến 36 giờ là bạn thu được artemia bột mới nở. Tắt máy sủi rồi nhìn vào nước. Nếu không thấy những hạt nhỏ màu hồng đang cựa quậy thì khâu chuẩn bị có chỗ bị sai. Có thể nước quá lạnh, trứng quá cũ hoặc độ mặn chưa đúng. Tìm ra nguyên nhân rồi thì bạn rửa sạch bình ấp và pha lại mẻ mới từ đầu.

Artemia nở rồi thì bạn cần tách chúng ra khỏi vỏ trứng và trứng chưa nở. Tắt máy sủi và sưởi, rồi rọi đèn vào đáy bình. Artemia sẽ bơi xuống đáy theo ánh sáng, còn trứng thì nổi lên trên. Chờ 10 phút rồi đặt cốc hứng ngay dưới vòi ở đáy bình. Vặn mở van để hứng artemia. (Đừng hứng phần trứng sẫm màu nổi trên mặt nước.) Hứng xong thì vặn chặt van lại cho nước ngừng chảy.

Nếu chân đế thấp quá, khó với tay tới van, bạn có thể tự làm một cái chân đế cao hơn bằng ống PVC.

Có người lọc artemia qua rây chuyên dụng rồi tráng lại bằng nước ngọt trước khi cho cá ăn. Bạn cũng có thể đổ thẳng nước có artemia vào bể cho cá ăn. (Thực tế thì một chút muối lọt vào bể không ảnh hưởng gì tới cá.) Nếu phải cho nhiều bể ăn, bạn dùng pipet đi kèm hoặc một cái ống bóp loại không nhỏ giọt để chia phần cho dễ. Muốn biết cá bột có ăn artemia không thì nhìn bụng chúng. Cá ăn rồi thì bụng sẽ tròn lên và có màu hồng cam.

Sau mỗi mẻ ấp, bạn rửa thật kỹ bình và nắp. Trứng thối và vi khuẩn tích lại sẽ làm bẩn nước của mẻ sau. Nhớ mở van ở đáy bình cho nước chảy qua để rửa luôn cả van. Dùng nước nóng xả trôi hết trứng cũ và cặn muối. Vậy là bộ ấp đã sẵn sàng cho mẻ trứng artemia tiếp theo.

Artemia bột sống được bao lâu trong nước ngọt?

Artemia là sinh vật nước mặn, nên vào nước ngọt chúng chỉ sống được vài giờ. Nếu lỡ ấp quá nhiều, bạn cất nước có artemia vào tủ lạnh và dùng hết trong hai, ba ngày tới. Vẫn còn dư nhiều thì có thể đổ vào khay đá rồi đông lạnh cho giữ được lâu hơn.

Bạn nên nhớ artemia bột lúc mới nở dài khoảng 450 micron. Nếu cá bột còn quá nhỏ, chưa nuốt nổi artemia, bạn có thể nuôi lươn giấm (vinegar eel) sống cho cá ăn trước.