Cách cho cá cảnh nước ngọt ăn thức ăn đông lạnh

Ngày nào cũng chỉ cho cá ăn cám mảnh hoặc viên chìm thì chẳng khác gì người ngày nào cũng chỉ ăn thanh protein. Các loại thức ăn này có thành phần dinh dưỡng cân đối thật. Nhưng thỉnh thoảng cá cũng nên được đãi một bữa ra trò, giống như người mình được bữa gà quay vậy. Lúc đó bạn nên thử thức ăn đông lạnh. Đây là dòng thức ăn cao cấp, nhiều protein chất lượng cao, axit béo tốt và vitamin tích sẵn trong bụng con mồi. Sau thức ăn sống, thức ăn đông lạnh là thứ gần nhất với những gì cá ăn ngoài tự nhiên. Vì thế cá kén ăn hay cá bệnh đang biếng ăn thường khó cưỡng lại. Thức ăn đông lạnh là cách rất tốt để khẩu phần của cá phong phú và đủ chất hơn. Người cho cá sinh sản cũng hay dùng nó để vỗ cá trước mùa đẻ.

Thức ăn đông lạnh thường gồm nguyên liệu nguyên con, cấp đông nhanh để giữ lại nhiều dưỡng chất ban đầu nhất có thể và diệt mầm bệnh. Bạn mua được ở tiệm cá, cửa hàng thú cưng hoặc trên mạng. Hàng thường đóng gói sẵn thành từng viên riêng cho tiện, hoặc thành tấm lớn để bạn tự bẻ ra từng miếng nhỏ. Loại đóng viên cho ăn rất nhanh và gọn.

Các loại thức ăn đông lạnh

Với những loài mê ăn thịt như cá betta, cá nóc và cá chạch, trùng huyết đông lạnh lúc nào cũng được chuộng. "Trùng huyết" thực ra là ấu trùng của muỗi lắc. Chúng sống ở đủ loại thủy vực nước ngọt và là mồi quen thuộc của cá, lưỡng cư và côn trùng nước. Màu đỏ tươi của trùng huyết không phải do phẩm màu. Màu đó đến từ hemoglobin có sẵn trong cơ thể chúng. Trùng huyết đông lạnh có loại thường, loại jumbo và loại mini, bạn chọn cỡ nào hợp với cá nhà mình. Một loại trùng khác đáng thử là trùng chỉ đông lạnh. Đây là món rất tốt để kích cá chuột và nhiều loài cá khác sinh sản. Cá nóc lùn rất mê trùng huyết đông lạnh, nhưng bạn nên cho chúng ăn thêm các món khác để cá khỏe nhất.

Một số loài cá như cá vàng, cá betta và cá cichlid Apistogramma dễ bị chướng bụng và táo bón nếu ăn quá nhiều đạm mà thiếu chất xơ. Để thêm chất xơ vào khẩu phần của chúng, Artemia đông lạnh là lựa chọn nên dùng. Artemia là loài giáp xác sống dưới nước, dài khoảng 1 cm, và được dùng rất phổ biến làm thức ăn cho cá cảnh. Vỏ ngoài của Artemia làm bằng chitin cứng, thứ mà phần lớn động vật không tiêu hóa dễ dàng. Vì vậy lớp vỏ này có tác dụng như chất xơ, cá đi thải dễ hơn. Muốn bổ sung thêm vitamin và cho cá lên màu tự nhiên, bạn có thể cho ăn Artemia spirulina đông lạnh. Đây là Artemia đã được cho ăn no tảo spirulina giàu dinh dưỡng trước khi cấp đông. Thức ăn làm từ Artemia và các loài giáp xác khác giữ cho hệ tiêu hóa của cá chạy trơn tru hơn.

Cá nano và các loài cá ăn lọc thường không ăn được những loại thức ăn đông lạnh cỡ lớn. Miếng mồi quá to để nuốt, lại quá cứng để cắn ra từng mẩu. Với chúng, bạn nên cho ăn đồ nhỏ hơn như bo bo (daphnia) và cyclops đông lạnh. Hai loài giáp xác nước ngọt tí hon này dài từ 0,5 đến 5 mm, trong đó cyclops nhỏ hơn một chút. Chúng là nguồn đạm mà cá rất thích ăn. Giống Artemia, chúng cũng có lớp vỏ ngoài làm cá tiêu hóa êm hơn.

Nếu bạn đang ương cá bột, Artemia con đông lạnh là món rất đáng dùng. Artemia con chỉ khoảng 450 micron. Khác với Artemia trưởng thành, Artemia con vẫn còn túi noãn hoàng chứa nhiều chất béo và đạm tốt, rất hợp với cá mới nở. Đây là một trong những thức ăn tốt nhất cho cá bột, cá lớn khỏe và tỷ lệ sống cũng cao hơn.

Với cá cỡ lớn, bạn nên chọn thức ăn đông lạnh có miếng to hơn như tôm mysis, krill và cá silverside. Nếu nuôi cá quái vật, có khi bạn phải ra siêu thị mua đồ ăn cỡ cho người, như tôm cocktail đông lạnh, tôm lớn và phi lê cá. Ngoài ra, một số loài cá nóc cần ăn đồ có vỏ cứng để mài bớt bộ răng mọc không ngừng. Với chúng, bạn hãy tìm nghêu và hàu đông lạnh cho chúng gặm.

Cách cho cá ăn thức ăn đông lạnh

Có vài cách cho ăn thức ăn đông lạnh mà dân chơi hay dùng, tùy bạn nuôi bao nhiêu cá và bao nhiêu bể. Cách dễ nhất là thả thẳng một viên (hoặc một miếng bẻ từ tấm đông lạnh) vào bể. Viên thức ăn tan rất nhanh và cá bắt đầu rỉa ngay. Có người thích bỏ viên thức ăn vào phễu cho ăn trùng (worm feeder cone). Thức ăn sẽ nhả ra từ từ, con cá nhanh nhất hay to nhất không đớp sạch ngay được. Bỏ viên trùng huyết vào phễu còn giữ trùng tụ lại một chỗ, bể đỡ bẩn hơn.

Một số người khác lại thích rã đông viên thức ăn trong một lọ nhỏ đựng nước bể vài phút. Sau đó họ dùng ống nhỏ giọt hoặc ống bóp loại to để bơm phần nước có thức ăn cho cá. Cách này hợp khi bạn cần cho nhiều bể ăn thật nhanh, hoặc muốn đưa thức ăn tận miệng những con cá hay bị giành phần lúc cho ăn.

Với cá kén ăn chỉ chịu ăn đồ sống hoặc đông lạnh, có một mẹo hữu ích. Bạn rã đông thức ăn trong hộp không có nước rồi trộn thêm vài giọt vitamin. Cá sẽ tăng sức đề kháng và lên màu đẹp hơn. Nếu cá chỉ ăn đồ sống và đồ đông lạnh, bạn nên trộn thêm vitamin tổng hợp vào thức ăn để cá không bị thiếu chất.

Đừng để thức ăn đông lạnh ở nhiệt độ phòng quá khoảng 30 phút, vì thức ăn có thể bắt đầu hỏng và bốc mùi. Thức ăn đã rã đông ở nhiệt độ phòng thì cũng đừng cấp đông lại. Lúc đó vi khuẩn có thể đã bắt đầu sinh sôi và làm bẩn thức ăn. Cần thì bạn cứ hẹn giờ cho chắc, vừa khỏi phí thức ăn, vừa khỏi bị người nhà hay bạn cùng phòng phàn nàn.

Câu hỏi thường gặp về thức ăn đông lạnh

Bao lâu nên cho cá ăn thức ăn đông lạnh một lần? Chuyện này tùy bạn và tùy nhu cầu của từng loài cá. Với cá ăn tạp hay cá bể cộng đồng thông thường, bạn có thể cho ăn từ một lần một tuần đến vài lần một tuần. Cá nóc, ếch lùn châu Phi và những loài kén ăn khác có thể không chịu ăn gì ngoài đồ sống hoặc đồ đông lạnh. Nếu được, bạn nên xoay vòng khẩu phần giữa thức ăn đông lạnh, sấy thăng hoa, dạng gel, thức ăn sống và thức ăn chế biến sẵn (như cám mảnh và viên chìm). Có vậy cá mới nhận đủ các dưỡng chất cần thiết để sống khỏe và sống lâu.

Nên cho ăn bao nhiêu thức ăn đông lạnh? Câu này khó trả lời, vì mỗi loài cá có sức ăn khác nhau và có loài ăn nhanh hơn loài khác. Bạn cần để ý hai điều chính: 1) cá gầy hay béo, và 2) thức ăn thừa còn lại bao nhiêu. Tốt nhất là bụng cá hơi tròn. Nếu bụng cá trông phình quá, bạn nên giảm lượng thức ăn. Còn nếu bụng hóp vào thì nên tăng khẩu phần. Ngoài ra, nếu vài tiếng sau khi cho ăn mà lần nào nền bể cũng còn nhiều thức ăn đông lạnh thừa, bạn hãy vớt phần thừa ra và lần sau cho ít lại. Ví dụ, nếu bạn chỉ nuôi một con betta thì nguyên một viên trùng huyết là quá nhiều để nó ăn hết trong một bữa. Bạn có thể cắt bớt một phần viên ra để rã đông, hoặc mua loại trùng huyết dạng tấm cho dễ bẻ thành miếng nhỏ.

Cá không chịu ăn gì ngoài thức ăn đông lạnh thì phải làm sao? Một số con cá có thể bị "nghiện" một loại thức ăn đông lạnh nào đó (như trùng huyết) và bắt đầu chê những món vẫn thường ăn. Bạn có thể tập lại cho cá, chẳng hạn trộn cám viên với trùng huyết đông lạnh rồi cho ăn chung. Sau đó tăng dần tỷ lệ cám so với trùng huyết, cho đến khi cá chịu ăn cám riêng. Cho cá nhịn đói 2-7 ngày cũng có thể làm cá đói hơn và dễ chịu thử món mới.

Thức ăn đông lạnh là cách vui và hấp dẫn để thay đổi khẩu vị cho cá. Nó lại không tan ra trong nước, nên cho ăn sạch sẽ và không làm bể bẩn nhiều.