Cách nuôi cá neon, neon vua không bị rụng đàn cho người mới

Cá neon thường và neon vua là hai dòng neon phổ biến. Cả hai đều có vệt xanh dạ quang chạy dọc thân, tắt đèn vẫn thấy lấp lánh. Cá rẻ, bơi đàn rất đẹp, nên người mới nào cũng muốn có một bầy. Chuyện hay gặp là sáng thả 10 con, hôm sau chỉ còn 4 con, rồi cứ thế rụng dần cả đàn mà không rõ vì sao.

Neon không hề dễ nuôi như vẻ ngoài. Cá chết ít khi do xui. Phần lớn là do bể chưa sẵn sàng hoặc cá mua về đã yếu. Bài này đi qua lý do neon hay chết, cách chuẩn bị bể, cách chọn và thuần cá, và những việc cần làm trong hai tuần đầu.

Vì sao cá neon dễ chết cả đàn

Có thể ước chừng 70% số lần thất bại đến từ hai chỗ: bể chưa ổn định, hoặc nguồn cá không chuẩn. Cụ thể hơn:

• Bể mới chưa đủ vi sinh. Lượng vi khuẩn có lợi chưa đủ để xử lý amoniac và nitrit, nên hai chất này lên xuống thất thường. Neon gặp nước như vậy rất dễ sốc.
• Nền, lũa, lọc còn mới. Chúng còn nhả nhiều chất hữu cơ, làm vi khuẩn và mầm bệnh trong nước bùng lên.
• Nước máy khác xa nước ngoài tự nhiên. Neon quen sống trong nước nghèo khoáng. Nước máy nhiều vi khuẩn làm hệ miễn dịch của cá không theo kịp, cá dễ bị viêm, nấm và nhất là bệnh đốm trắng (ich).
• Hai tuần đầu là giai đoạn nguy hiểm nhất. Cá dễ stress do thay nước, hoặc do chênh lệch nhiệt độ, pH và TDS giữa nước cũ với nước bể.

Muốn neon khỏe thì bể phải khỏe trước đã.

Neon sống ở môi trường nào ngoài tự nhiên

Neon có nguồn gốc từ các vùng nước ngọt ở Nam Mỹ, chủ yếu thuộc lưu vực sông Amazon. Chúng sống trong những con suối nước đen (blackwater). Nước ở đó nhiều chất hữu cơ, mềm, pH thấp, có nhiều cây thủy sinh và rễ cây che bóng mát. Vì vậy bể kiểu blackwater rất hợp với neon: nước ít khoáng, mềm, dòng chảy nhẹ.

Chuẩn bị bể trước khi thả neon

• Chạy bể đủ lâu. Tối thiểu 3 đến 5 tuần, được 5 tuần thì tốt hơn, rồi mới thả neon.
• Thêm lá bàng khô và cây nổi. Lá bàng nhả tannin làm nước ngả màu trà và có thêm vi sinh tự nhiên. Cây nổi tạo bóng râm giống suối ngoài tự nhiên.
• Ánh sáng vừa phải. Neon không thích đèn quá gắt.
• Dòng chảy nhẹ. Lọc chạy ổn định nhưng đừng để nước chảy xiết.
• Bổ sung vi sinh định kỳ. Có thể châm nhẹ men vi sinh như OBO hoặc N1 mỗi 1 đến 2 tháng cho hệ vi sinh trong bể đều đặn.

Neon là cá sống theo đàn. Nuôi vài con lẻ thì cá rất dễ stress. Một đàn từ 20 con trở lên vừa đẹp vừa cho cá cảm giác an toàn.

Chọn cá khỏe ngay từ lúc mua

Khoảng 70% thành công nằm ở khâu mua cá. Nguồn cá và kích thước cá quyết định gần hết chuyện đàn neon có trụ được hay không. Khi đứng trước bể cá ở tiệm, bạn nên:

• Chọn những con size to nhất trong bể. Cá lớn thường khỏe hơn.
• Chọn con màu rõ, vảy mượt.
• Nhìn kỹ vảy và đuôi. Con nào có chấm trắng, mảng nấm hay thân bị thối thì bỏ qua.

Thuần nước khi thả cá mới

Không cần nhỏ giọt cho mất công. Một cái ca hay cốc nhỏ là đủ.

1. Cứ 5 đến 10 phút, múc một cốc nước bể đổ vào chỗ đang chứa cá mới.
2. Lặp lại như vậy trong khoảng 30 đến 45 phút.
3. Sau đó thả cá vào bể.

Chăm cá trong hai tuần đầu

• Ba ngày đầu: bật đèn nhẹ, cho ăn ít, tăng sục khí để cá có thêm oxy.
• Hai tuần đầu: mỗi tuần thay 10 đến 15% nước, chỉ 1 đến 2 lần. Thay ít và nhẹ tay để cá đỡ bị sốc. Hết hai tuần này mới quay về lịch chăm bình thường.

Những sai lầm người mới hay mắc

• Vội thả cá. Bể chưa chạy đủ lâu đã thả nguyên đàn.
• Can thiệp quá nhiều. Thấy cá yếu là chỉnh đủ thứ trong bể. Bể cần thời gian để tự ổn định, làm nhanh hay can thiệp mạnh đều không tốt.
• Bắt chước người nuôi lâu năm. Có người vẫn nuôi neon tốt trong bể nước trong, không cần blackwater. Nhưng họ có nhiều kiến thức và kinh nghiệm. Người mới nên tạo môi trường hợp với neon trước rồi hãy tính chuyện khác.

Bắt đầu từ đâu

1. Set bể và để chạy ít nhất 3 tuần, tốt nhất 5 tuần, có lá bàng khô, cây nổi, đèn vừa và dòng chảy nhẹ.
2. Thả thử 2 đến 3 con neon trước. Theo dõi đến khi bể ổn, vi sinh ổn và mấy con cá đầu tiên khỏe mạnh.
3. Khi đã chắc chắn, mua thêm cho đủ đàn 20 con trở lên. Chịu khó lựa con to, khỏe, không bệnh.
4. Kiên nhẫn. Neon chỉ thật sự dễ nuôi khi bạn đủ kiên nhẫn chờ bể ổn định.