Cách tính số lượng cá phù hợp cho bể thủy sinh không lọc

Người mới chơi hay mắc một lỗi: thả quá nhiều cá. Lúc đầu bể trông vui mắt, nhưng chỉ vài tuần sau cá bắt đầu stress, ngộp vào sáng sớm, rồi chết dần từng con. Thủ phạm thường không phải bệnh. Bể chỉ đơn giản là quá tải so với lượng nước và lượng oxy nó có.

Bạn không cần thuộc bảng nuôi được bao nhiêu con của từng loài. Chỉ cần nhớ một quy tắc và biết tính thể tích bể là ước được trong vài giây bể mình đang nuôi vừa hay đang quá tay. Cách tính dưới đây rút ra từ kinh nghiệm set bể thủy sinh bền vững, tức là bể không lọc, không sủi, sống nhờ cây và hệ vi sinh tự cân bằng.

Quy tắc gốc: 2 lít cho một con cá nhỏ

Lấy cỡ cá bảy màu (guppy) hoặc sóc đầu đỏ làm chuẩn. Với cá cỡ này, mỗi con cần trung bình 2 lít nước. Mọi loài khác bạn chỉ việc so kích thước với mốc này rồi nhân lên.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:57 Cận cảnh vài con cá nhỏ màu đỏ bơi gần cây thủy sinh.
• Xem video từ ▶ 1:15 Bể cá nước trà với nhiều cá nhỏ bơi giữa lũa và cây.

Cách này dễ nhớ hơn nhiều so với tra bảng từng loài. Khi đã quen, nhìn bể và nhìn con cá là bạn tự nhẩm ra con số.

Tính thể tích bể thế nào

Phần lớn bể dân chơi dùng là bể chữ nhật hoặc bể vuông (cubic). Cách tính rất gọn:

1. Đo chiều dài, chiều rộng (chiều sâu từ trước ra sau) và chiều cao của bể, đơn vị cm.
2. Nhân ba số đó với nhau.
3. Chia kết quả cho 1000 là ra số lít gần đúng.

Ví dụ bể 30 × 20 × 30 cm: 30 × 20 × 30 = 18.000, chia 1000 được 18 lít. Lấy 18 chia 2, bể này nuôi khoảng 9 con bảy màu hoặc sóc đầu đỏ là hợp lý.

Con số này là thể tích của cả bể. Thực tế bể đã có nền, đá, lũa và mực nước thường không đổ sát miệng, nên nước thật sẽ ít hơn một chút. Nếu bể bạn trải nền dày hay chất nhiều đá, nên làm tròn xuống cho an toàn.

Cá lớn hơn thì tính sao

Cá to hơn mốc chuẩn thì bạn tăng số lít cho mỗi con theo tỉ lệ kích thước. Cá mún (platy) chẳng hạn, thân to cỡ gấp đôi bảy màu hay sóc đầu đỏ. Lúc này mỗi con cần khoảng 4 lít, nên bạn lấy số lít chia 4.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:02 Cá mún đỏ bơi giữa bể thủy sinh nhiều cây.
• Xem video từ ▶ 2:06 Cá mún đỏ và cá nhỏ khác bơi trong bể cây rậm.

Vẫn bể 18 lít ở trên, chia 4 ra khoảng 4–5 con mún. Loài nào to gấp ba thì chia 6, cứ thế suy ra.

Tép và ốc có cần tính không

Tép và ốc nerita nhỏ, lượng chất thải không đáng kể, nên phần lớn trường hợp không cần tính vào. Thấy hợp thì thả thêm vài con là được.

Nếu muốn tính kỹ, bạn cộng thêm 0,5 lít cho mỗi con tép hoặc ốc. Ví dụ định thả 9 con bảy màu và 4 con tép thì cần khoảng 18 + 2 = 20 lít.

Bể có lọc và sủi thì nuôi thêm được bao nhiêu

Công thức trên tính cho bể thủy sinh bền vững không dùng lọc, không sủi oxy. Đây là kiểu bể khó tính nhất về mật độ, vì oxy và khả năng xử lý chất thải hoàn toàn trông vào cây và vi sinh.

Bể có lọc và sủi thì bạn có thể nuôi thêm khoảng 30–50% số cá. Lọc càng tốt, sủi càng khỏe thì càng gần mức 50%. Lọc nhỏ, sủi yếu thì chỉ nên thêm khoảng 30%, thậm chí ít hơn.

Vì sao không nên vượt giới hạn

• Cá nhiều thì tiêu thụ oxy nhiều. Ban đêm cây không quang hợp, bể quá tải dễ thiếu oxy làm cá ngộp.
• Chất thải tích nhanh hơn khả năng xử lý của vi sinh và cây, nước dễ đục, dễ nổi rêu hại.
• Cá chật chỗ thì stress, sức đề kháng giảm, dễ đổ bệnh.

Giữ mật độ vừa phải thì hệ sinh thái tự cân bằng, cá khỏe, nước trong và bạn đỡ phải can thiệp.

Bắt đầu từ đâu

1. Đo ba chiều bể của bạn, nhân lại rồi chia 1000 để biết số lít.
2. Đếm số cá hiện có, quy đổi theo cỡ (cá nhỏ 2 lít, cá cỡ mún 4 lít) và so với số lít của bể.
3. Nếu bể không lọc mà đang vượt mức, bớt cá hoặc chuyển bớt sang bể khác trước khi thả thêm bất cứ con nào.
4. Nếu bể có lọc và sủi, cũng chỉ nên thêm tối đa 30–50% so với mức gốc, tùy độ khỏe của lọc.