Cách trồng thảm cỏ tóc lùn cấy mô cho bể thủy sinh lớn

Thảm cỏ tóc lùn (dwarf hair grass) phủ kín đáy bể là kiểu bố cục nhiều người mê. Nhưng bể càng to thì số cây phải trồng càng nhiều, nền càng tốn, và chỉ cần trồng sai cách là cây trồi lên liên tục. Ví dụ dưới đây là một bể khoảng 450 lít, đáy 120 x 60 cm, có phông nền 3D. Ý tưởng cho bể này đến từ một bể cube khoảng 115 lít trồng cỏ tóc, sau chừng ba tháng đã lên thành một thảm dày.

Phần dưới nói về cách chọn nền, cách làm ướt nền trước khi trồng, cách chia cỏ cấy mô và trồng theo ô lưới, cùng những gì nên chờ đợi trong tuần đầu.

Nền nào cho thảm cỏ

Muốn lên thảm thì cần đủ ba thứ: nền, đèn và CO2. Trong ba thứ đó, nền là thứ khó thay nhất khi bể đã chạy, vậy nên đáng bỏ tiền mua loại tốt ngay từ đầu. Nền tốt thì kết quả tốt hơn và cũng đỡ vất vả hơn.

ADA Aqua Soil là loại nền cho kết quả rất tốt, nhưng lúc đầu khá bẩn và làm đục nước. Bể này dùng một loại phân nền gốc humate tương tự ADA, giá cũng đắt ngang ADA. Chất lượng gần như giống nhau, khác biệt dễ thấy nhất là loại này sạch hơn hẳn.

Về lượng nền, bể 450 lít trải dày khoảng 7,5–10 cm tốn chừng 27–36 kg nền, và vẫn còn dư.

Làm ướt nền trước rồi mới trồng

Loại phân nền này rất nhẹ. Khi ngấm nước, nó mềm như cát lún, cắm cây xuống thì cây hay bật ngược lên. Cách xử lý là làm ướt nền cho ngập nước trước, sau đó mới trồng. Nhờ vậy bạn biết trước nền sẽ cư xử thế nào khi đổ đầy bể.

Có thể đổ đầy nước rồi trồng, và làm vậy thì biết chắc cây có bám hay không. Nhưng khi phải cắm hơn trăm cụm cây, thò tay vào bể đầy nước chỉ làm nền tung lên mù mịt, chẳng nhìn thấy gì. Trồng lúc bể chưa có nước vẫn dễ hơn. Với những cây cần giữ lá ẩm thì để sẵn bình xịt bên cạnh. Cỏ tóc thì không cần.

Chia cỏ cấy mô thế nào

Cỏ cấy mô là cây nhân giống trong phòng thí nghiệm, sạch thuốc trừ sâu, ốc, ký sinh và rêu hại. Đây là khởi đầu sạch nhất cho bể thủy sinh. Dù vậy, bể high-tech sớm muộn gì cũng gặp rêu hại và cả tảo lam (cyanobacteria), cây sạch chỉ giúp bạn bắt đầu thuận hơn.

Lấy cỏ ra khỏi cốc và cắt thành từng cụm nhỏ. Cỏ tóc chia nhỏ bao nhiêu cũng được, nhưng một cốc cắt tối đa khoảng 8–12 phần là vừa. Bể này dùng 40 cốc, mỗi cốc cắt làm bốn, được 160 cụm khá to. Cụm to thì cây khỏe hơn, còn cụm nhỏ thì phủ được rộng hơn với cùng số cốc.

Cỏ cấy mô nên trồng ngay khi nhận. Lô cỏ này phải cất tủ lạnh vài tuần vì nền chưa về kịp. Đến lúc mở ra, cỏ đã hơi nhũn, vài cụm có mùi chua. Đó là dấu hiệu cây đang hỏng.

Hai dụng cụ không nên thiếu

• Nhíp dài khoảng 20–30 cm. Nhíp đưa được cụm cây xuống sâu trong nền mà cây không bật lên và lá không bị nền vùi lấp.
• Kéo cong dài tương tự. Lưỡi cong sẵn nên lúc tỉa thảm không phải luồn tay vào ở góc khó, cứ lướt ngang như máy cắt cỏ.

Hãng nào cũng được, mua ở tiệm cá hay mua online đều ổn. Dùng xong lau khô thì dụng cụ dùng được rất lâu.

Trồng theo ô lưới

1. Đếm xem muốn cắm bao nhiêu cụm dọc mặt trước và bao nhiêu cụm dọc cạnh bên.
2. Nhân hai số đó với nhau rồi so với số cụm đang có. Nếu thiếu, giảm số hàng xuống.
3. Kẹp từng cụm bằng nhíp, cắm xuống nền sao cho ít nhất một nửa cụm nằm dưới nền.
4. Trồng hết ô lưới để có độ phủ tối thiểu đều khắp đáy, rồi rải số cụm dư vào những chỗ còn trống.

Cắm sâu quá nửa cụm là cách không phải ai cũng làm. Từ những thảm dày đã trồng trước đây, cách này có vẻ ép cỏ ra ngó (runner) sớm hơn. Cỏ tóc lan bằng ngó: ngó bò ngang, cắm xuống nền rồi mọc thành cây mới, cứ thế mà phủ dần.

Sau khi đổ nước cần làm gì

Lúc cắt cụm, thế nào cũng cắt đứt một ít lá. Những lá vụn đó sẽ nổi lên khi đổ nước, bạn chỉ cần lấy vợt vớt đi. Một số cụm cũng sẽ trồi khỏi nền, thấy cụm nào thì ấn lại cụm đó. Khoảng 24 giờ sau, cây thường không trồi nữa, miễn là dòng chảy trong bể không quá mạnh.

Sau khoảng một tuần, bể đã chạy lọc và CO2, và được thêm một bộ đèn để đủ sáng. Một số cụm có vẻ đang chết dần, nhiều khả năng do lô cỏ bị cất tủ lạnh quá lâu. Ngược lại, những cụm sát kính đã ra rễ, vài cụm bắt đầu ra ngó. Nhiều khả năng các cụm khác cũng đang bén rễ như vậy.

Có cần mua nhiều cây như vậy không

Không cần. 40 cốc cỏ là con số không rẻ và cũng không thực tế với đa số người chơi. Số lượng đó chỉ để có thảm nhanh, mong khoảng vài tháng là kín bể. Nếu bắt đầu với hai ba cốc, cỏ vẫn tự bò kín đáy, chỉ là có thể mất sáu tháng đến một năm. Thấy người ta trồng hàng trăm cụm thì đừng nản. Bạn chịu chờ lâu hơn thì đỡ tốn tiền hơn nhiều.

Nên chờ thảm phủ kín đáy rồi hãy thả cá. Lúc đó rễ đã ăn sâu, cá bơi qua hay rỉa nền cũng không làm cỏ bật lên.

Bắt đầu từ đâu

1. Chọn loại phân nền tốt nhất trong khả năng và tính đủ lượng cho lớp nền dày 7,5–10 cm.
2. Sắm nhíp dài và kéo cong trước ngày trồng.
3. Canh để cỏ cấy mô về cùng lúc với nền, nhận cây là trồng ngay.