Chăm hồ ráy bán cạn 30 lít: đèn, CO2 và lịch châm phân nước

Hồ ráy trông có vẻ dễ nuôi. Nhưng khi trong hồ có thêm cây tre thủy sinh, các cây bán cạn mọc lên khỏi mặt nước và vài loại cây ăn phân mạnh, cách chăm bắt đầu phức tạp hơn. Bài này đi qua một hồ ráy bán cạn khoảng 30 lít đang chạy ổn định, từ phần cứng tới ba thứ người chơi hay hỏi nhất là ánh sáng, CO2 và phân nước.

Các con số dưới đây là của riêng hồ này. Đừng chép y nguyên. Hãy hiểu vì sao mỗi con số được chọn như vậy, rồi chỉnh lại cho hồ của mình.

Phần cứng của hồ gồm những gì

• Kích thước: dài 40 cm, sâu 45 cm, cao 20 cm. Sau khi trừ phân nền, bố cục và phần mặt nước để hụt, hồ còn khoảng 30 lít nước.
• Lọc: HPL802. Với một hồ nhiều cây thế này, chiếc lọc vẫn còn hơi thiếu. Nếu có điều kiện, bạn nên đầu tư lọc thùng thì hồ sẽ ổn hơn.
• Nền: lớp trên là nền Getzan (loại cát xanh), lớp cốt nền bên dưới là JBL. Loại cốt này giờ ít người dùng ở Việt Nam vì có nhiều lựa chọn khác.
• Đèn: Chihiros A2 bản 50 cm, treo cách mặt nước khoảng 35–40 cm.
• CO2: có châm CO2, dùng sủi sứ.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:29 Toàn cảnh hồ thủy sinh nhỏ với thảm cây xanh và lũa.
• Xem video từ ▶ 2:19 Cận cảnh nền cát xanh phủ cây và lũa trong hồ.

Trong hồ trồng những cây gì

Biết hồ có cây gì thì mới hiểu vì sao lịch chăm lại như vậy. Phần dưới nước chủ yếu là ráy: ráy Betis, ráy lá tre, ráy lưỡi hổ cẩm thạch mini, ráy lá hoa size nhỏ, ráy ngọc bích và vài dòng ráy khác. Ngoài ráy còn có cây chầu igu (chưa rõ tên khoa học) và một cây ráy lá đại. Với người chơi thư giãn, chuyện phân biệt từng dòng ráy không quan trọng lắm. Chỉ khi bắt đầu sưu tầm thì mới cần để ý tới từng giống.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:17 Thảm ráy lá nhỏ mọc dày phủ kín nền hồ.
• Xem video từ ▶ 6:26 Cụm ráy lá hoa size nhỏ xanh tươi trong hồ.

Ráy lá đại là ví dụ dễ thấy về cây chuyển từ dưới nước lên cạn. Những lá mọc dưới nước không chịu được không khí nên sẽ rụng dần. Vài lá đầu tiên mọc trên cạn vẫn hơi cháy mép. Phải tới các lá sau, cây mới thích nghi hẳn và cho lá cạn hoàn chỉnh. Gặp tình trạng này thì cứ để cây tự đổi lá, không cần lo.

Phần trên cạn gồm nhiều cây tre thủy sinh, cây thằn lằn, trầu bà sữa, rau má hương, huyết tâm lan mini và đại hùng huyết. Cây đại hùng huyết hơi thiếu dưỡng nên màu không rực, nhưng vẫn đủ làm điểm nhấn giữa một khoảng toàn lá xanh. Cây thằn lằn mọc dài rất nhanh nên phải cắt tỉa thường xuyên.

Đèn mở bao lâu và mạnh cỡ nào

Đèn của hồ này sáng liền 12 tiếng, từ 7 giờ 30 sáng tới 7 giờ 30 tối. Lý do là hồ đặt ở cửa hàng, khách tới cần có đèn để ngắm. Hồ vẫn chạy được với giờ chiếu này, nhưng đây không phải mức khuyến khích. Nếu chiếu liền một mạch thì 8 tiếng là đủ.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:04 Hồ thủy sinh có lũa, cỏ thảm xanh và cây mọc cao.
• Xem video từ ▶ 9:54 Đèn LED thanh treo phía trên hồ thủy sinh, chiếu sáng cây.

Muốn chiếu dài mà hồ vẫn ổn, bạn cần kiểm soát ánh sáng tốt. Quan trọng nhất là cân được ánh sáng với dinh dưỡng. Thứ hai là hạ cường độ đèn cho hợp với các loại cây trong hồ. Ở đây đèn A2 chỉ mở 55% công suất và treo cách mặt nước khoảng 40 cm.

Đặt CO2 ở đâu để khí tỏa đều

Sủi sứ nằm phía đối diện đầu ra của lọc, ngay cạnh đầu hút. Một phần bọt CO2 bị hút vào lọc, trộn với nước, rồi theo đầu ra thổi sang góc phía sau của hồ. Nhờ vậy khí đi được tới cả những chỗ xa sủi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 10:53 Sủi sứ đặt cạnh ống hút của lọc, giữa đám cây thủy sinh.
• Xem video từ ▶ 11:13 Sủi sứ nằm sát nền, gần đầu hút lọc trong hồ.

Chỗ đáng học ở đây là cách tính toán vị trí. Khi sắp bố cục, bạn nên dành thời gian xem đặt đầu ra lọc, đầu hút, lọc váng và sủi ở đâu để CO2 đi đều khắp hồ. Sắp xong bố cục rồi mới tính thì khó sửa hơn nhiều.

CO2 mở trước đèn 1 tiếng và tắt cùng lúc với đèn. Còn chuyện nên chạy CO2 24/7 hay bật tắt theo đèn thì có nhiều quan điểm, hồ này đang chọn cách bật tắt theo đèn.

Lịch châm phân nước hằng tuần

Lịch phân nước của hồ được lập từ lúc mới set và giữ thành thói quen, kể cả những giai đoạn gần như không cần chăm gì. Lần chỉnh gần nhất là ở tuần thứ 16, tức tháng thứ tư của hồ. Trên lịch, ngày thay nước được đánh dấu riêng, và phân được châm sau khi thay nước.

Có một bảng ghi ppm của NO3, PO4, kali, sắt chạy song song. Bảng này chỉ dành cho người muốn đào sâu về dinh dưỡng. Nếu bạn chơi kiểu thư giãn thì bỏ qua cũng được, đọc vào dễ rối thêm.

Lịch chính dựa trên bảng châm phân nước 0-1-2 của 8m2, đang ở mức 2-3-4. Nghĩa là mỗi tuần châm 2 liều đa lượng, 3 liều vi lượng và 4 liều kali, với mỗi liều 1,5 ml cho hồ 30 lít. Hồ này chỉnh lại như sau:

Chia nhỏ liều ra châm cách ngày thay vì dồn một lần là mẹo dễ áp dụng. Với hồ chỉ có ráy, dương xỉ và rêu, bạn cứ giữ đúng 4,5 ml vi lượng mỗi tuần là đủ.

Vì sao phải thêm sắt, thêm đạm và giảm kali

Cây chầu igu rất khó lên. Nó lại ăn sắt rất mạnh. Khi chầu igu hút nhiều sắt, cây ráy Betis bên cạnh bắt đầu có biểu hiện thiếu sắt. Sau khi châm thêm hai liều sắt nhỏ, ráy Betis hết biểu hiện.

Cây tre thủy sinh, chầu igu và các cây bán cạn như thằn lằn, trầu bà sữa, rau má hương cần nhiều đạm hơn một hồ ráy thuần. Vì thế hồ được châm riêng 2 ml phân đạm mỗi tuần. Loại phân đạm này ngoài NO3 và NH4 còn có kali, nên lượng kali châm riêng được giảm từ 4 xuống 3 liều cho khỏi dư.

Còn vì sao chỉ thêm đạm mà không thêm lân hay chất khác thì giải thích rất dài. Câu trả lời nằm ở hiểu biết về từng loại cây, và phải tìm hiểu lâu mới nắm được.

Bắt đầu từ đâu

1. Liệt kê các cây trong hồ của bạn. Đánh dấu cây nào ăn phân mạnh, cây nào mọc trên cạn.
2. Lấy một mức phân nền tảng làm gốc, chia nhỏ liều trong tuần, rồi chỉ thêm hoặc bớt từng loại khi cây có biểu hiện rõ.
3. Nếu đèn sáng lâu hơn 8 tiếng, hạ công suất xuống trước khi tính tới chuyện tăng phân.
4. Xem lại vị trí sủi CO2 so với đầu hút và đầu ra lọc, để bọt được kéo đi khắp hồ.