Hướng dẫn nuôi cá bảy màu – loài cá đẻ con phổ biến và nhiều màu sắc nhất

Cá bảy màu (Poecilia reticulata) là một trong những loài cá cảnh được nuôi nhiều nhất. Người ta mê chúng vì màu sắc rực rỡ, tính lanh lợi và chuyện đẻ thì cực dễ. Phần dưới đây trả lời những câu hỏi hay gặp nhất về loài cá đơn giản mà đẹp này.

Vì sao cá bảy màu được chơi nhiều như vậy?

Cá bảy màu được phát hiện ở Nam Mỹ vào khoảng thập niên 1860. Đây là loài đẻ con. Cá mẹ không đẻ trứng mà đẻ ra cá con bơi được ngay. Chúng rất khỏe, đến mức từng có thời người ta thả chúng để ăn lăng quăng, chống muỗi. Về sau cá bảy màu bước vào giới cá cảnh. Sau nhiều năm lai tạo, giờ bạn nghĩ ra màu nào, kiểu hoa văn nào, dáng vây nào thì gần như đều có. Loài cá tuyệt vời này bây giờ bán ở khắp nơi. Giá thì từ rất rẻ ở tiệm cá gần nhà cho tới vài trăm đô cho một dòng đặc biệt của trại lai tạo có tiếng.

Nuôi cá bảy màu cần bể thế nào?

Cá bảy màu trưởng thành dài trung bình khoảng 5 cm. Nuôi một nhóm ba con thì bể nhỏ nhất nên dùng là 19 lít. Có điều chúng đẻ rất nhanh. Về lâu dài, bể 38 hoặc 75 lít sẽ hợp lý hơn.

Nếu muốn cho cá đẻ, bạn bắt đầu với tỷ lệ một đực hai hoặc ba cái. Trong bể phải có nhiều chỗ cho cá con trốn, ví dụ trồng cây thủy sinh thật. Lọc cũng nên chọn loại êm như lọc vi sinh (lọc bông mút) để cá bột không bị hút vào.

Rêu java thuộc nhóm cây dễ trồng nhất. Nó còn là chỗ trốn rất tốt, giúp cá con thoát khỏi miệng cá lớn.

Một bể chỉ toàn cá bảy màu nhìn thật sự choáng ngợp. Vây cá sặc sỡ, cả đàn bơi lội suốt ngày không nghỉ. Dù vậy, bạn vẫn nuôi chung chúng với các loài hiền khác như cá chuột hay cá neon mà chẳng gặp khó khăn gì. Chỉ cần tránh những loài dữ, hay rỉa vây hoặc có thể ăn thịt cá bảy màu, như cá tứ vân hay cá mập bala.

Cá bảy màu trong một bể cộng đồng có trồng cây, nuôi chung với các loài hiền khác, trông rất đẹp mắt.

Cá bảy màu hợp với nước thế nào?

Giống nhiều loài cá đẻ con khác, cá bảy màu thích nước có pH từ 7,0 trở lên. Chúng cũng ưa nước cứng, giàu canxi, magiê và những khoáng chất cần thiết khác. Nhà bạn dùng nước giếng pH cao thì bạn đã có sẵn lợi thế lớn để thành tay nuôi cá bảy màu cừ khôi. Nếu nước nhà bạn vốn mềm, bạn có thể bỏ thêm vật liệu bổ sung khoáng vào bể để tăng độ cứng và bù khoáng cho nước.

Bạn nên lắp sưởi để giữ nước ở 24–26°C. Lý do là các dòng cá bảy màu lai tạo mới không còn dai sức như cá gốc ngoài tự nhiên. Ở mức nhiệt này, cá thường sống trung bình hai đến ba năm. Nâng nhiệt lên 28°C thì cá lớn nhanh hơn và đẻ nhiều hơn, nhưng chỉ sống được khoảng 18 tháng. Ngược lại, hạ xuống 22°C thì cá có thể sống tới 3,5 năm hoặc hơn. Cái giá phải trả là cá lớn rất chậm, có khi sáu tháng mới đẻ một lứa.

Cá bảy màu chịu được một dải nhiệt độ rộng. Nhiệt độ nước quyết định thẳng tuổi thọ và tốc độ sinh sản của chúng.

Cho cá bảy màu ăn bao nhiêu lần một ngày?

Cá bảy màu xin ăn rất giỏi. Vì vậy người nuôi hay cho ăn quá tay, làm cá bị táo bón và sinh thêm các bệnh khác. Cá trưởng thành chỉ cần ăn một đến hai lần mỗi ngày. Mỗi lần cho một lượng vừa đủ để chúng ăn hết trong một phút. Với cá bột, bạn có thể tăng lên ba đến năm bữa mỗi ngày. Có điều mỗi bữa phải ít hơn hẳn, kẻo thức ăn thừa làm bẩn nước.

Cá bảy màu không kén ăn, chúng còn gặm cả rêu mọc trong bể. Bạn nên cho chúng ăn đa dạng, ví dụ trùng huyết, artemia, thức ăn dạng mảnh, thức ăn viên và thức ăn chuyên cho cá bột và cá nhỏ.

Cá bảy màu của mình có bầu không?

Nếu bạn nuôi ít nhất một đực một cái, hoặc con cái được mua từ bể có cá đực, thì nhiều khả năng là có. Cá đực có màu rất sặc sỡ. Vây hậu môn của cá đực đã biến thành gai sinh dục (gonopodium), trông như một cái que nhọn nằm ngang dưới bụng. Cá cái thường to con hơn, màu nhạt hơn, và có vây hậu môn hình quạt nằm sau bụng. Cá cái đẻ khoảng 30 ngày một lứa. Nếu bể không có nhiều chỗ trốn cho cá bột, cá mẹ sẽ ăn luôn con mình.

Cá bảy màu đực (con phía dưới) có vây hình que dưới bụng. Cá cái (con phía trên) có vây hình quạt nằm ngay sau bụng.

Muốn cá đẻ nhiều, bạn cho ăn nhiều hơn và thay nước một phần thường xuyên hơn để nước lúc nào cũng sạch. Cá con bắt đầu lên màu vào khoảng hai đến ba tháng tuổi. Tới lúc đó, bạn có thể đem cho bạn bè, làm mồi cho cá khác, hoặc thử bán lại cho tiệm cá gần nhà.

Vì sao cá bảy màu của mình cứ chết?

Sự thật hơi buồn là cá bảy màu bán ngoài tiệm thường khá yếu. Muốn có màu đẹp, người ta đã phối cận huyết chúng rất nhiều. Cá được sản xuất hàng loạt ở nhiều nước và nuôi nhốt rất chật, nên dễ mắc bệnh hơn. Cá còn phải đi vòng quanh thế giới, qua tay nhà bán sỉ, nhà phân phối rồi mới tới tiệm gần bạn. Ở chặng nào chúng cũng có thể nhiễm bệnh. Khi về tới nhà bạn, cá có thể cần được chăm kỹ. Bạn nên chuẩn bị sẵn nước sạch, thức ăn tốt, và có thể cả thuốc để trị bệnh và nhiễm trùng.

Dù có vài khó khăn như vậy, cá bảy màu vẫn là một trong những loài đáng nuôi nhất, với cả người mới lẫn người chơi lâu năm. Chúng đẹp, nhỏ con và đẻ nhanh. Bạn nên tìm hiểu thêm, vào các nhóm Facebook về cá bảy màu và nói chuyện với những người mê loài cá này. Khi đã biết cách chăm cá tử tế, bạn sẽ có một bể cá rực rỡ sắc cầu vồng, lúc nào cũng nhộn nhịp, ngồi ngắm hàng giờ không chán.