Tự chế máy diệt khuẩn điện phân cho bể cá giá khoảng 8 USD

Máy diệt khuẩn điện phân kiểu Twinstar có giá khoảng 150 USD. Hãng không nói rõ máy hoạt động ra sao, nhưng nhìn cấu tạo bên ngoài thì nhiều khả năng nó dùng điện phân để khử trùng nước. Điện phân là cách khử trùng nước đã có từ hơn một trăm năm trước, nên dân chơi thích mày mò hoàn toàn có thể tự làm một bản tương tự.

Bài này hướng dẫn làm một bản tự chế với chi phí khoảng 8 USD, cách dùng, và những giới hạn cần biết trước khi thả nó vào bể. Đây chỉ là cách hiểu về nguyên lý của Twinstar, chưa chắc đúng hoàn toàn. Bạn nên coi nó là một dự án thử nghiệm, không phải thiết bị đã được kiểm chứng.

Máy diệt khuẩn điện phân hoạt động thế nào

Bên trong bể, Twinstar trông như một cái đĩa nhỏ có vài tấm lưới thép. Khi cho dòng điện một chiều chạy qua hai tấm lưới đặt gần nhau trong nước, nước bị điện phân. Bạn sẽ thấy những bọt khí li ti bốc lên. Đó là oxy và hydro, hai thành phần tạo nên nước. Quá trình này diễn ra chậm và từ từ khử trùng phần nước đi qua vùng giữa hai tấm lưới.

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:21 Đĩa điện phân đặt trong bể, dây nối với cục pin 6V.
• Xem video từ ▶ 3:26 Thiết bị hình đĩa trong bể nước, bọt khí bốc lên khi có điện.

Cần chuẩn bị những gì

• Một khớp nối ống nhựa ABS cỡ phi 60, giá khoảng 1 USD.
• Hai tấm lưới inox tròn vừa lòng khớp nối. Lưới lọc đặt trong phễu (funnel screen) cỡ 5 cm là vừa khít, mỗi tấm khoảng 1 USD. Lưới inox loại khác cũng được, chỉ cần cắt cho vừa.
• Khoảng một mét dây điện, dây loa cũ là được.
• Một giác hút để dán thiết bị vào thành bể.
• Keo hoặc bút keo UV để cố định dây vào lưới.
• Một pin 6V. Pin tháo từ đèn bão giá rẻ (khoảng 5 USD) là đủ dùng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:38 Khớp nối ống nhựa đen cùng tấm lưới inox tròn và giác hút.
• Xem video từ ▶ 2:08 Đoạn dây điện cũ dùng để nối vào lưới.

Giác hút và dây điện thường có sẵn trong nhà, nên tổng chi phí chỉ quanh 8 USD.

Các bước lắp ráp

1. Khớp nối 5 cm hơi dày so với nhu cầu. Cắt bỏ hai đầu, chỉ giữ lại một khoanh rộng khoảng 2,5 cm.
2. Khoan hai lỗ trên thành khoanh nhựa. Một lỗ to hơn để gắn núm giác hút. Lỗ còn lại chỉ vừa đủ luồn dây điện.
3. Tuốt vỏ hai đầu dây. Nối một sợi vào tấm lưới thứ nhất, sợi còn lại vào tấm lưới thứ hai.
4. Cố định chỗ nối dây bằng keo cho chắc.
5. Ấn lần lượt hai tấm lưới vào trong khoanh nhựa. Đây là bước quan trọng nhất. Hai tấm lưới phải nằm thật sát nhau nhưng tuyệt đối không được chạm vào nhau, vì chạm nhau là chập điện và không có điện phân.
6. Gắn giác hút vào lỗ to và luồn dây qua lỗ nhỏ.

Cách dùng trong bể

1. Dán đĩa vào thành bể bằng giác hút, để toàn bộ phần lưới ngập trong nước. Pin đặt ở ngoài bể.
2. Nối dây vào cực âm của pin trước, sau đó mới nối cực dương.
3. Ngay khi chạm cực dương, bọt khí li ti sẽ xuất hiện. Đó là dấu hiệu điện phân đang chạy.
4. Để chạy khoảng một giờ rồi tháo dây cực dương ra để tắt.
5. Bật lại khi cần. Bao lâu bật một lần thì tùy tình trạng bể và kết quả bạn quan sát được.

Thiết bị này không để chạy liên tục. Vì chỉ thỉnh thoảng mới bật, dùng pin rời là cách rẻ và gọn nhất.

Có thực sự hiệu quả không

Khi thử trên bể thật, cá không bị ảnh hưởng gì. Tuy vậy, độ trong của nước cũng không thay đổi. Lý do là những bể đem thử vốn không có vấn đề rêu hại hay vi khuẩn, nên phép thử gần như không nói lên được gì.

Điểm yếu lớn của cách này là hiệu suất thấp. Nó chỉ xử lý được phần nước đi qua vùng giữa hai tấm lưới, nên chỉ hợp với bể nhỏ. Bạn cũng gần như không thể chắc toàn bộ nước trong bể đã được xử lý. Vì vậy đây là một dự án vui để làm, nhưng không nên kỳ vọng nó thay được thiết bị chuyên dụng.

Điện phân hay đèn UV

Nếu thật sự cần diệt khuẩn cho bể, đèn UV là lựa chọn đáng tin hơn. Nước được xử lý liên tục và bạn biết chắc cả bể đều đi qua đèn.

Những điều cần cẩn thận

• Đây là thiết bị điện đặt trong nước. Chỉ dùng pin điện áp thấp như pin 6V, không cắm thẳng vào điện lưới.
• Kiểm tra kỹ hai tấm lưới không chạm nhau trước mỗi lần dùng.
• Hãy tìm hiểu thêm và chạy thử trước khi dùng lâu dài. Lần đầu nên bật trong lúc bạn ngồi theo dõi cá.
• Không bật quên cả ngày. Hết khoảng một giờ thì tháo cực dương.

Bắt đầu từ đâu

• Xác định bể của bạn có thật sự cần diệt khuẩn không. Bể đang ổn định, nước trong thì không cần.
• Nếu muốn thử, hãy làm trên một bể nhỏ trước và chỉ bật một giờ mỗi lần.
• Ưu tiên kiểm tra khoảng cách hai tấm lưới, vì đây là chỗ hay hỏng nhất.
• Nếu bể lớn hoặc đang gặp vấn đề vi khuẩn, rêu hại trong nước, cân nhắc đầu tư đèn UV thay vì tự chế.