Cá Cyprichromis vảy nhỏ

Chiều dài chuẩn (SL) là 110 mm. Đáy bể cần 120 × 45 cm. Thể tích khoảng 243 lít (120 × 45 × 45 cm).1

• Nhiệt độ: 24–27°C
• pH: 7,8–9,0
• Độ cứng: 10–25 dGH1

Loài này giống C. leptosoma, loài hay gặp hơn, ở chỗ cả hai đều sống ở tầng nước mở và bơi ở nửa trên cột nước. Vì vậy chúng cần nhiều chỗ để bơi. Nếu bể sâu thì chuyện này dễ giải quyết: bạn chỉ cần để trống nửa trên và xếp đá gọn ở nửa dưới. Cá hay nhảy khi bị kích động, nên bể phải có nắp đậy kín.1

Ngoài tự nhiên, loài này chuyên ăn động vật phù du và có miệng nhỏ. Nuôi trong bể thì chúng không kén ăn, nhưng bạn phải cho thức ăn vừa cỡ miệng. Tốt nhất là thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết, Artemia và bo bo. Thức ăn khô chúng cũng ăn. Nên chia ra cho ăn nhiều lần trong ngày thay vì một bữa lớn, vì ngoài tự nhiên chúng ăn lai rai suốt cả ngày.1

Đây là loài hiền, không tranh ăn tranh chỗ nổi với các loài hung hăng, và chắc chắn không nuôi chung được với Mbuna. Bạn cùng bể hợp hơn là các loài Tanganyika hiền khác sống ở những khu vực khác trong bể. Các loài sống trong đá như Julidochromis hay Altolamprologus loại ít hung dữ là lựa chọn rất tốt. Các loài sống trong vỏ ốc cũng hợp. Cyprichromis sống khỏe nhất khi có đông đồng loại. Đừng mua dưới 8–10 con, và đàn càng đông càng tốt. Khi nuôi đàn lớn, thường sẽ có nhiều con đực cùng lên đủ màu, nhìn rất ngoạn mục.1

Con đực có màu sặc sỡ hơn con cái.1

Loài này thường tự đẻ ngay trong bể cộng đồng. Tuy vậy, nếu muốn nuôi được nhiều cá con thì bạn nên set một bể riêng cho loài. Bể càng sâu càng tốt và phải rộng ít nhất 45 cm. Mức lý tưởng là pH 8,0–8,5 và nhiệt độ 24–26°C. Hãy mua đàn đông nhất mà bể chứa được, mỗi con đực đi kèm vài con cái. Mỗi con đực cần một lãnh thổ khoảng 45 × 45 × 45 cm.

Cá đực chiếm lãnh thổ sinh sản theo ba chiều ngay giữa vùng nước thoáng. Cá loài khác và cá cái được tự do bơi qua lãnh thổ này bất cứ lúc nào. Riêng con đực đối thủ thì bị đuổi đi. Khi một con cái đã sẵn trứng bơi ngang qua, con đực sẽ rượt theo và khoe màu trước nó. Nếu ưng, con cái sẽ theo con đực vào giữa lãnh thổ. Hai con đẻ ngay giữa tầng nước. Trứng vừa ra tới đâu, con cái đớp vào miệng tới đó. Ở đầu vây bụng con đực có những phần nhô ra hình quả trứng, và con cái cũng bị chúng thu hút. Khi con cái tìm cách đớp mấy "quả trứng" này vào miệng, nó nhận luôn tinh trùng của con đực. Nhờ vậy trứng được thụ tinh ngay trong miệng con cái.

Mỗi lứa chỉ có 5–10 trứng, và con cái ngậm chúng tới 4 tuần rồi mới nhả cá con. Suốt thời gian này nó nhịn ăn. Bạn dễ nhận ra con cái đang ngậm trứng nhờ cái miệng phồng to và động tác 'nhai' đặc trưng khi nó đảo trứng. Con cái bị stress nặng có thể nhả trứng sớm hoặc ăn luôn trứng. Vì vậy nếu định chuyển nó sang bể khác thì phải làm thật cẩn thận. Còn một điều nữa: con cái rời đàn quá lâu có thể bị mất vị trí trong thứ bậc của đàn. Nếu con cái đang ngậm trứng không bị con khác quấy phá thì tốt nhất cứ để nó ở yên chỗ cũ.

Một số người nhân giống lấy cá con ra khỏi miệng mẹ khi được 2 tuần rồi tự nuôi riêng. Cách này thường cho nhiều cá con hơn, nhưng không dành cho người mới chơi. Nếu để cá mẹ tự nhả, nó sẽ nhả cá con vào các khe đá. Ngoài tự nhiên, cách này bảo vệ cá con theo hai kiểu. Một là đá cho chúng chỗ trốn. Hai là cá con lẻn vào bầy con của loài khác (chẳng hạn Lepidiolamprologus profundicola) và được cá mẹ loài đó bảo vệ như con ruột. Ngay từ ngày được nhả ra, cá con đã ăn được Artemia mới nở. Bạn có thể để chúng chung bể với cá lớn, và thường thì cá lớn không làm hại chúng.1

Loài này đặc hữu của hồ Tanganyika. Chúng thường sống ở đầu phía bắc hồ. Dọc bờ phía đông thỉnh thoảng cũng có người bắt được vài lần lẻ tẻ.1

Chúng sống ở vùng nước thoáng thuộc các khu trung gian. Đáy ở những khu này là nền cát, có đá nằm rải rác.1

Loài này khá hiếm trong giới chơi cá. Hễ có hàng là dân mê cichlid săn lùng ngay. Ngoài tự nhiên, chúng sống trong những đàn rất lớn gồm nhiều loài, chung với các loài Cyprichromis khác và với Paracyprichromis, một chi có ngoại hình tương tự. Hiện đã biết vài dạng địa lý, và dạng nào cũng có cả kiểu đuôi vàng lẫn đuôi xanh. Ngay trong một quần thể, cá đực cũng có thể khác nhau về màu và hoa văn. Hiện tượng này gọi là đa hình màu. Tuyệt đối không nuôi lẫn các dạng khác nhau trong cùng bể, vì chúng sẽ lai với nhau và cho ra cá lai không có giá trị gì.1