Cá tetra Boesman

Một bể 60 × 38 × 30 cm (khoảng 68 lít) đủ để nuôi thoải mái một đàn nhỏ.1

• Nhiệt độ: 23–26°C
• pH: 5,5–7,0
• Độ cứng: 2–15 dGH1

Set một bể biotope cho loài này rất đơn giản. Bạn trải nền cát sông, thêm vài cành lũa và ít rễ cây xoắn. Nếu không kiếm được lũa có dáng ưng ý, bạn có thể dùng gỗ dẻ gai (beech) thông thường, miễn là gỗ đã phơi thật khô và lột sạch vỏ. Thả thêm vài nắm lá khô là bể trông tự nhiên hẳn. Lá dẻ gai dùng được, lá sồi cũng hợp. Cây thủy sinh vốn không có trong vùng nước tự nhiên của loài này. Cứ để lũa và lá nhả màu cho nước ngả vàng như trà loãng. Cứ vài tuần thì vớt lá cũ ra và thay lá mới, để lá không mục ra làm bẩn nước. Bạn có thể bỏ một túi lưới nhỏ đựng than bùn loại dùng được cho bể cá vào lọc, để nước gần với điều kiện nước đen hơn. Đèn nên để khá tối. Nếu không làm biotope, cá cũng sống tốt trong bể trồng dày cây, miễn là bể được chăm kỹ. Cá bán ngoài thị trường gần như chắc chắn là cá đánh bắt tự nhiên, nên một bể set kiểu chung chung không thật sự hợp với chúng.1

Cá ăn tạp và gần như cho gì ăn nấy. Bạn nên cho ăn xen kẽ thức ăn khô dạng mảnh và dạng hạt, kèm thêm thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ.1

Đây là loài rất hiền. Nuôi chung với cá quá hiếu động hoặc to hơn nhiều thì chúng sẽ không giành được thức ăn. Tốt nhất là nuôi cùng các loài Nam Mỹ khác, như các loài Hemigrammus hoặc Hyphessobrycon khác, cá bút chì, cá Apisto (cichlid lùn Apistogramma), cá chuột Corydoras và các loài Loricariidae nhỏ. Trong bể cộng đồng pha trộn hơn, bạn có thể ghép chúng với các loài rasbora nhỏ, cá barb, cá nhóm Anabantoid và cichlid lùn Tây Phi như các loài Pelvicachromis. Lúc nào cũng nên mua ít nhất 6 con, tốt nhất là từ 10 con trở lên. Bản tính của chúng là sống theo đàn, nên có đồng loại bên cạnh thì cá khỏe hơn nhiều. Giống phần lớn các loài tetra, nuôi thành đàn như vậy trông cũng đẹp hơn hẳn.1

Có vẻ bạn có thể phân biệt đực cái bằng cách nhìn bóng bơi. Da cá trong mờ nên bóng bơi khá dễ thấy. Ở cá đực, bóng bơi thuôn nhọn về một đầu. Ở cá cái thì nó tròn.1

Loài này cho đẻ được theo cách giống các loài khác cùng giống. Muốn ương được kha khá cá bột thì bạn cần set một bể đẻ riêng. Bể cỡ khoảng 46 × 25 × 25 cm là đủ. Bể đẻ nên để đèn thật tối và có vài bụi cây lá mảnh như rêu java, hoặc bó sợi đẻ (spawning mop), để cá có chỗ rải trứng. Một cách khác là phủ đáy bể bằng một tấm lưới. Mắt lưới phải đủ to để trứng lọt xuống, nhưng đủ nhỏ để cá bố mẹ không chui vào ăn được. Nước nên mềm và hơi chua, pH 5,5–6,5, GH 1–5, nhiệt độ khoảng 26,5–29 °C. Lọc nước qua than bùn sẽ có lợi, dùng nước RO cũng vậy. Về lọc, bạn chỉ cần một lọc mút nhỏ chạy bằng máy sủi, sủi thật nhẹ là đủ. Bạn có thể cho cá đẻ theo đàn, mỗi giới khoảng nửa tá con là vừa. Dưỡng cá bằng nhiều thức ăn sống cỡ nhỏ thì chuyện cho đẻ thường không quá khó. Bạn cũng có thể cho đẻ theo cặp. Theo cách này, cá đực và cá cái được dưỡng riêng ở hai bể. Khi cá cái đã căng trứng thấy rõ và cá đực lên màu đẹp nhất, bạn chọn con cái mập nhất và con đực đẹp màu nhất, rồi thả vào bể đẻ lúc chiều tối. Sáng hôm sau chúng sẽ đẻ. Dù đẻ theo đàn hay theo cặp, cá bố mẹ đều ăn trứng nếu có dịp, nên thấy trứng là phải vớt cá bố mẹ ra ngay. Trứng nở sau 24–36 giờ. Khoảng 3–4 ngày sau đó cá bột bắt đầu bơi tự do. Mấy ngày đầu bạn cho cá bột ăn infusoria (vi sinh vật đơn bào). Khi chúng đủ lớn thì chuyển sang giun microworm hoặc ấu trùng artemia mới nở. Ở giai đoạn đầu, trứng và cá bột rất nhạy với ánh sáng, nên nếu được thì cứ để bể trong tối.1

Loài này được ghi nhận chính thức ở Suriname, Guiana thuộc Pháp và Peru. Tuy vậy, vùng phân bố rải rác như thế cho thấy hai khả năng. Một là cá đã bị nhận dạng nhầm ở ít nhất một trong các nơi trên. Hai là cá còn có mặt ở thêm vài nước khác nữa.1

Cá thường sống ở vùng nước chảy chậm và nước tĩnh, dù người ta cũng từng bắt gặp chúng ở một số sông và nhánh sông. Dù ở đâu thì chúng chắc chắn vẫn chuộng nơi dòng chảy chậm.1

Loài này rất hiếm trong giới chơi cá, thấy bán thì nên mua ngay. Trước đây nó từng được xếp là phân loài của H. micropterus. Nghe nói ngay cả ngoài tự nhiên, ở vùng nước nào nó cũng không thuộc loại phổ biến. Từ lâu, Hemigrammus giống như một cái giỏ gom chung các loài characin nhỏ. Các nghiên cứu gần đây đã chuyển nhiều loài từng thuộc giống này sang những giống khác. Phần lớn các chuyên gia đều cho rằng giống này cần được rà soát lại toàn bộ. Nhiều khả năng sau đợt rà soát đó, không ít loài sẽ được xếp vào giống mới hoặc giống khác.1