5 loài cá “oddball” độc đáo cho bể nước ngọt 75 lít

Bạn muốn nuôi một con cá trông thật lạ, có tập tính khác thường hoặc hiếm khi thấy bán? Dân chơi cá cảnh xếp những loài như vậy vào một nhóm riêng và gọi là cá “oddball”. Có loài khá khỏe và dễ nuôi. Có loài lại cần chăm sóc riêng vì cơ thể chúng cấu tạo khác thường. Dưới đây là 5 loài oddball thú vị nhất mà bạn có thể nuôi trong bể 75 lít.

1. Cá rìu cẩm thạch (Carnegiella strigata)

Con cá này chỉ dài khoảng 3 cm, thuộc hàng nhỏ nhất trong các loài cá rìu. Phần ngực của nó nhô hẳn ra, trông như một lưỡi rìu. Thân cá màu sáng, ánh ngọc trai, phủ những vân cẩm thạch sẫm màu rất đẹp. Hai vây ngực xòe ra như đôi cánh nhỏ. Ngoài tự nhiên, cá rìu cẩm thạch sống ở vùng nước đen nhiều tanin thuộc lưu vực Amazon, Nam Mỹ. Nước ở đó thường có pH axit và nhiệt độ nhiệt đới. Dù vậy, chúng vẫn chịu được nhiều mức thông số nước khác nhau, vì năm nào vùng này cũng ngập lũ.

Cá rìu bơi ở tầng mặt và có thể phóng vọt lên khỏi mặt nước khi trốn kẻ săn mồi. Vì thế nắp bể phải đậy thật khít. Khe hở nhỏ nào còn sót thì bạn bịt lại bằng lưới nhựa thủ công hoặc vật liệu khác. Thả thêm cây nổi như water sprite thì cá có chỗ trú và yên tâm hơn. Bạn nên nuôi một đàn ít nhất sáu con, càng đông càng vui. Loài này hợp với các loài cá cộng đồng hiền lành bơi ở tầng giữa và tầng đáy. Cá rìu có miệng nhỏ. Thức ăn cho chúng phải là loại nổi và thật nhỏ, chẳng hạn cám mảnh bóp vụn, thức ăn bột mịn cho cá nhỏ, artemia mới nở và bo bo.

2. Cá bống Stiphodon (Stiphodon ornatus)

Chi Stiphodon gồm các loài cá bống nước ngọt sống ở châu Á và châu Đại Dương. Thân chúng thon dài như lươn, trông giống cá chạch kuhli nhưng chỉ dài bằng một nửa, khoảng 5 cm. Cũng như cá otocinclus, chúng là loài gặm aufwuchs. Tức là chúng thích lục lọi suốt ngày trên các bề mặt để ăn rêu, động vật phù du và lớp màng vi sinh bám ở đó. Món khoái khẩu của chúng gồm thức ăn gel gốc thực vật, bo bo đông lạnh, artemia mới nở, viên tảo và đậu que đóng hộp.

Cá bống Stiphodon là cá cộng đồng rất tốt. Chỉ có điều các con đực đôi khi hơi gây gổ với nhau. Bạn nên bố trí nhiều chỗ ẩn nấp. Cũng nên cân nhắc nuôi nhiều con cái hơn con đực, dù con cái kém sặc sỡ hơn.

3. Cá bống công (Tateurndina ocellicauda)

Cá bống công có tên này là nhờ bộ màu rực rỡ như cầu vồng. Bạn cứ hình dung một thân cá màu hồng dài khoảng 6 cm, có sọc dọc màu đỏ, lấm tấm đốm xanh, vây viền vàng và một đốm đen ở gốc đuôi. Con đực có bướu trán nhô rõ. Con cái thì trán thon gọn hơn, nhìn giống mấy loài tetra hay danio quen thuộc. Loài này đến từ Papua New Guinea và hay bơi ở nửa dưới của bể. Tuy vậy, chúng không kén ăn. Thức ăn cho cá cộng đồng loại nổi hay loại chìm chúng đều ăn ngon lành.

Bình thường cá bống công khá hiền. Vào mùa sinh sản thì con đực có thể trở nên giữ lãnh thổ. Loài này khá dễ đẻ, miễn là bạn có đủ cả đực lẫn cái và thả vào bể vài đoạn ống PVC cỡ 2,5 cm để chúng đẻ trứng trong đó.

4. Cá tetra mù (Astyanax mexicanus)

Ngoài tự nhiên, loài này có hai dạng:

Dạng bình thường sống ở sông hồ, trông như một con tetra màu bạc bình thường.
Dạng mù sống trong các dòng nước ngầm và hang động ở Mexico.

Dân chơi chuộng dạng thứ hai hơn, vì thân nó màu hồng bóng và đôi mắt không phát triển, bị da che kín. Dù mù, chúng vẫn tìm mồi dễ dàng nhờ khứu giác và vị giác rất nhạy. Để định hướng, chúng dùng đường bên, là cơ quan cảm nhận thay đổi áp lực nước.

Đây là loài cá đàn rất khỏe, lớn đến khoảng 8–9 cm và sống được trong bể nước mát không cần sưởi. Người ta xếp chúng vào nhóm cá cộng đồng. Có điều bạn cần biết chúng hay rỉa mọi thứ để dò xét xung quanh. Vì vậy, đừng nuôi chung chúng với cá bơi chậm hoặc cá vây dài. Hãy cho ăn đa dạng các loại thức ăn cho cá cộng đồng như cám mảnh, cám viên, thức ăn gel và đồ đông lạnh để cá vui khỏe và no đủ.

5. Cá blenny mũ cao (Omobranchus fasciolatoceps)

Phần lớn các loài cá blenny sống ở biển. Dân chơi cá nước ngọt thấy khá tiếc, vì blenny có tính cách vui nhộn và nhiều tập tính thú vị. May là vẫn có vài loài sống ở nước lợ, như cá blenny mũ cao ở miền nam Nhật Bản và Trung Quốc. Loài này hay được bán dưới cái mác blenny nước ngọt. Nhưng nuôi thực tế thì thấy chúng sống tốt nhất trong nước lợ có pH kiềm, GH cao và nhiệt độ nhiệt đới.

Đúng như tên gọi, con đực có một cái mào tròn trên đỉnh đầu. Khắp đầu và mặt có các sọc dọc màu vàng rất nổi. Phần thân thon dài phía sau có màu nâu hoặc xám và kết thúc bằng chiếc đuôi vàng. Cả con dài khoảng 6–8 cm. Nhìn chung đây là cá hiền, nhưng con đực sẽ đánh nhau với đồng loại để tranh lãnh thổ. Bạn nên xếp đá và tạo hang cho chúng có chỗ trú. Món chúng thích gồm artemia, artemia mới nở, rong biển khô, cám mảnh spirulina và cả rêu bạn cạo từ kính bể.

Nếu bạn mê cá oddball mà chỉ đủ chỗ đặt bể 38 lít thì đừng quên xem thêm bài về những loài oddball cỡ nano.