5 loại thức ăn siêu nhỏ cho cá bột để cá lớn nhanh và khỏe

Cho cá sinh sản là một phần rất vui và đáng công trong thú chơi cá cảnh. Bắt cá đẻ thường không khó. Cái khó thật sự là nuôi đàn con bé xíu sau đó. Cá mới nở hay chết nhiều vì nước bẩn, vì bị cá khác ăn, hoặc đơn giản là vì không được ăn đủ và ăn đúng loại. Dưới đây là 5 loại thức ăn siêu nhỏ mà cả những con cá bột bé nhất cũng ăn được. Có chúng thì cá con lớn nhanh và dễ qua được mấy tuần đầu đời.

1. Artemia mới nở

Bạn hỏi những người cho cá sinh sản lâu năm hay các trại cá sản xuất số lượng lớn thì ai cũng sẽ nói thức ăn số một cho cá bột là artemia mới nở. Dân chơi hay gọi tắt là BBS. Artemia vừa nở còn mang túi noãn hoàng đầy chất béo và đạm tốt, rất hợp với cá con. Vì là mồi sống nên chúng bơi giật giật, cá bột thấy là muốn đớp. Cá ăn nhiều hơn thì lớn nhanh hơn và khỏe hơn.

Ấp trứng artemia khá đơn giản. Bạn ngâm trứng trong nước muối, sục khí bằng máy sủi và nâng nhiệt độ nước lên 23–28°C. Sau 18–36 giờ là đã có artemia mới nở để vớt. Chỉ cần mua được trứng tốt thì cách ấp này rất ít khi thất bại. Bạn cứ làm đúng các bước là được.

Artemia mới nở dài khoảng 400–500 micron. Cỡ này vừa miệng con của nhiều loài cá đẻ con, cichlid châu Phi và những loài đẻ trứng to. Còn cá bột của các loài đẻ trứng nhỏ như killifish, cá cầu vồng hay tetra thì quá bé, chưa nuốt nổi artemia. Vì vậy các phần sau sẽ nói về những loại thức ăn khởi đầu còn nhỏ hơn nữa. Dù vậy, khi cá bột đã đủ lớn, thường là sau vài tuần, bạn rất nên chuyển sang cho ăn artemia mới nở.

2. Trùng cỏ (Infusoria)

Ngoài tự nhiên, phần lớn cá con ăn vi sinh vật như động vật nguyên sinh và ấu trùng của động vật không xương sống, cỡ từ 20 đến 300 micron. Dân chơi cá gọi chung đám phiêu sinh nước ngọt này là infusoria, hay trùng cỏ. Có nhiều cách để nuôi chúng.

Cách phổ biến nhất là lấy một cái bình lớn, đổ vào vài lít nước bể cũ kèm ít mùn đáy. Sau đó bạn thả vào một miếng vỏ chuối, lá bàng, men nở nhanh hoặc chất hữu cơ khác. Nước ấm cỡ nhiệt độ nhiệt đới, khoảng 26–27°C, thì trùng lên nhanh hơn. Bạn sục khí thêm cho bình đỡ bốc mùi. Ít lâu sau nước sẽ đục lên do vi khuẩn phân hủy thức ăn. Rồi nước trong lại, vì trùng cỏ đã ăn bớt đám vi khuẩn đó.

Khi cần lấy trùng, bạn dùng ống nhỏ giọt hoặc ống bóp hút một ít nước ngay dưới lớp váng trên mặt rồi cho cá bột ăn luôn. Một mẻ trùng có thể dùng được 2–4 tuần, tùy bình to hay nhỏ và bạn lấy nhiều hay ít. Muốn mẻ sống lâu hơn thì bạn châm thêm nước bể vào bình, mỗi tuần bỏ thêm thức ăn và dùng ống bóp hút bớt lớp cặn mục dưới đáy.

Nếu nuôi nhiều cá con và cần trùng cỏ liên tục, có thể bạn sẽ phải làm mẻ mới mỗi 1–2 tuần. Làm mẻ mới rất nhanh. Bạn đổ một ít nước từ mẻ cũ sang bình mới, bỏ thêm thức ăn cho trùng rồi đổ nước bể vào cho đầy.

3. Lươn giấm (vinegar eel)

Nếu thấy nuôi trùng cỏ mất công quá, bạn có thể thử một loại mồi sống khác là lươn giấm. Thực ra đây là một loài giun tròn tí hon và rất dễ nuôi. Con giun có đường kính khoảng 50 micron và dài 1–2 mm.

Bạn pha 50% giấm táo với 50% nước đã khử clo trong một chai rượu vang hoặc bình cổ dài nào đó. Thả vào vài lát táo cùng một ít lươn giấm giống rồi chờ chúng sinh sôi. Khi thấy chúng ngoe nguẩy gần mặt nước là thu được rồi. Bạn nhét một nắm bông lọc vào cổ chai và đổ ít nước sạch lên trên lớp bông. Lươn giấm sẽ chui lên phần nước sạch phía trên. Lúc đó bạn chỉ cần dùng ống nhỏ giọt hút ra cho cá con ăn.

Lươn giấm ngoe nguẩy liên tục nên cá bột rất để ý tới chúng. Chúng còn sống được vài ngày trong nước ngọt, nhờ vậy cá có mồi để ăn lâu hơn. Một mẻ lươn giấm có thể dùng tới 6 tháng. Nếu làm đúng hướng dẫn thì rất đáng công tự nuôi.

4. Thức ăn dạng bột cho cá bột

Nếu không kiếm được mồi sống hoặc không có thời gian chăm các mẻ nuôi, bạn vẫn có thể dùng thức ăn chế biến sẵn. Thức ăn cho cá bột thường ở dạng bột, hạt to nhỏ từ 5 đến 800 micron tùy hãng. Quan trọng nhất là cho ăn nhiều loại để cá con không bị thiếu chất. Một số loại được nhiều người ưa chuộng:

• Hikari First Bites Easy Fry and Small Fish Food
• Golden Pearls
• Cám vảy bóp vụn
• Bột spirulina
• Thức ăn gel Repashy (để nguyên dạng bột khô, chưa pha)

Thức ăn bột hay nổi trên mặt nước do sức căng bề mặt. Nếu đang nuôi con của loài sống tầng đáy, có thể bạn sẽ phải khuấy nước cho hạt chìm xuống nhanh hơn. Muốn khỏi cho ăn quá tay thì dùng một cây cọ vẽ nhỏ của trẻ con. Bạn chấm đầu cọ vào bột rồi gõ nhẹ vài cái phía trên bể cá bột là xong. Làm vậy thì lượng thức ăn mỗi lần luôn vừa phải. Cho ăn quá nhiều một lần rất dễ làm nước xấu đi.

5. Nước xanh

Các sinh vật trong nước xanh có kích thước gần bằng trùng cỏ. Có điều nước xanh có màu xanh rõ hơn, vì thành phần chủ yếu là vi tảo và các loại thực vật phù du khác. Đây là những sinh vật tự tạo năng lượng bằng quang hợp. Người chơi thường tìm đủ cách diệt nước xanh trong bể và hồ, vì nó làm khó nhìn thấy cá và cây. Thế nhưng nước xanh lại có nhiều cái lợi. Nó làm sạch nước và khiến cá lớn khó săn cá con hơn. Nó còn chữa được các bệnh vặt và là nguồn thức ăn cho cá bột cũng như các mẻ nuôi bo bo (daphnia).

Bạn lấy một bình lớn, một bể cá hoặc vật chứa nào đó rồi đổ đầy nước bể cũ. Cho thêm ít phân nước, thức ăn cá hoặc chất hữu cơ khác để nước giàu dinh dưỡng cho vi tảo phát triển. Một số người còn đặt thêm đá sủi, lọc hoặc thiết bị khác để khuấy động mặt nước cho trao đổi khí tốt hơn. Nhờ vậy tảo có đủ oxy và CO2. Tiếp theo, bạn dùng một nguồn sáng như đèn bàn rọi thẳng vào bình và bật liên tục 24 giờ mỗi ngày. Sau vài ngày nước sẽ xanh dần lên. Lúc đó là có thể dùng cho cá bột ăn.

Thêm vài mẹo cho cá bột ăn

Cá con có bụng rất nhỏ nên cần ăn nhiều bữa nhỏ, ít nhất 3–5 lần mỗi ngày. Bạn cũng nên để cá bột trong hộp hoặc bể nhỏ hơn. Bể nhỏ thì cá không phải bơi xa và tốn sức đi tìm mồi. Cái khó là cho ăn nhiều bữa trong bể nhỏ thì nước bẩn rất nhanh, cá bột dễ chết. Vì thế bạn phải thay nước thường xuyên, mỗi lần một ít, để nước luôn sạch và ổn định.

Dean, một người cho cá sinh sản rất giỏi, giải quyết chuyện này bằng một giàn khay nuôi cá bột. Nước từ một bể lớn hơn bên dưới được bơm lên, nhỏ giọt liên tục qua các khay rồi chảy về lại bể.

Cho ăn chỉ là một khâu trong chuyện nuôi cá bột. Còn nhiều mẹo khác để cá con lớn nhanh và khỏe mạnh mà bạn nên tìm hiểu thêm.