Cá nóc bướm cánh đen lùn: Carnegiella marthae và C. schereri

Nam Mỹ có hai loài cá hatchet lùn cánh đen. Cả hai đều nhỏ xinh, chỉ dài khoảng 3 cm. Tài liệu khoa học ghi nhận cả hai loài phân bố rất rộng, gồm Brazil, Ecuador, Colombia, Venezuela, Bolivia và Peru. Carnegiella marthae được mô tả từ Venezuela (Caño de Quiribana, gần Caicara). C. schereri thì được mô tả từ Peru (Caño del Chancho, gần Pebas). Hai loài gần nhau đến mức trước đây người ta từng xem chúng là hai phân loài của cùng một loài. Hồi đó chúng mang tên Carnegiella marthae marthae và Carnegiella marthae schereri. Muốn phân biệt thì nhìn phần bụng. C. schereri có bụng lấm tấm đốm, còn C. marthae có bụng kẻ vạch mảnh. Chỉ cần xem màu bụng là biết chắc con nào là loài nào.

Carnegiella schereri thỉnh thoảng có mặt trong các lô cá về từ Peru và Colombia. Có điều loài này hay bị gửi lẫn, ghi là cá con của Gasteropelecus sternicla. Xét về màu sắc thì C. schereri đúng là trông rất giống người họ hàng to hơn hẳn này. Dù vậy, bạn vẫn luôn nhận ra nó chắc chắn. Giống mọi loài Carnegiella khác, nó không có vây mỡ, còn Gasteropelecus thì lúc nào cũng có vây mỡ. Carnegiella marthae thì lại về từ Brazil. Lạ ở chỗ cả hai loài đều phân bố rộng, vậy mà cá nhập từ Brazil chỉ toàn là C. marthae. Vì sao lại như vậy thì đến giờ vẫn là điều bí ẩn.

Loài cá nhỏ xinh này lúc nào cũng phải nuôi theo đàn, ít nhất 6 con. Bể phải đậy thật kín, không chừa khe hở nào cho cá thoát ra. Nếu không, sớm muộn gì chúng cũng nhảy ra ngoài, vì chúng hay phóng lên đớp côn trùng nhỏ đang bay. Lúc cho ăn, bạn cần nhớ Carnegiella chỉ ăn trên mặt nước. Thức ăn chìm xuống đáy là chúng bỏ luôn! Mấy con cá nhỏ này không bao giờ ăn nhiều một lúc, nên nhất định phải chia ra cho ăn nhiều bữa trong ngày. Carnegiella hoàn toàn hiền lành. Tuyệt đối không nuôi chung chúng với các loài hung dữ hoặc bơi lội náo loạn.