Cách bắt cá cảnh như người chuyên nghiệp

Bắt cá hay chuyển cá sang bể khác là một trong những việc dễ làm người chơi cá cảnh bực mình nhất. Cá thì nhanh và trơn, vợt thì mỏng manh, còn trong bể lại đầy đồ trang trí chắn đường. Kỹ thuật dưới đây được đúc kết từ nhiều năm bắt hàng nghìn con cá ở cửa hàng cá cảnh, nơi phải vợt đúng số lượng, đúng loài và đúng màu khách chọn. Làm theo cách này, bạn vừa đỡ tốn thời gian, cá cũng đỡ bị stress.

Trước khi bắt đầu

Vợt cá không phải cái nào cũng giống nhau. Chọn đúng dụng cụ ngay từ đầu thì phần sau sẽ nhàn hơn nhiều.

• Xem kỹ vợt có lỗ thủng hay chỗ rách nào không. Chỉ một lỗ nhỏ thôi là cá cũng có thể chui ra.
• Chọn vợt to một chút. Vợt càng rộng thì càng dễ bắt trúng con cá bạn nhắm tới.
• Khi bắt cá bột hay tép, bạn dùng vợt lưới mịn để chúng không lọt qua mắt lưới.
• Với những loài nhanh hoặc khôn như cichlid châu Phi, cá chạch, cá cầu vồng thì dùng vợt lưới thưa. Lưới thưa ít bị nước cản, nên lúc cần bạn rê vợt nhanh hơn được.

Cách dễ nhất để bắt cá trong bể

Có vợt phù hợp rồi thì đến phần kỹ thuật.

• Giữ bình tĩnh. Bạn càng sốt ruột thì tay càng làm vội, và cá cũng dễ hoảng hơn.
• Đừng đứng chồm lên phía trên bể. Một số loài sẽ coi bạn là kẻ săn mồi và hoảng loạn ngay cả khi bạn chưa bắt đầu. Nếu bể đặt thấp, bạn kê một cái ghế đẩu ngồi cho ngang tầm với cá.
• Cầm vợt ở đoạn gần vành, đừng cầm tận cuối cán. Cầm như vậy thì vợt dễ điều khiển hơn và bạn ra tay nhanh hơn.

Bước tiếp theo là đặt bẫy. Bạn hướng vợt vào một trong hai góc phía trước của bể. Ví dụ dưới đây dùng góc trái. Đặt vợt nghiêng sao cho mép phải của vợt áp sát vào kính, còn mép dưới ép chặt xuống nền. Lúc này mép trái của vợt để hở một khe, và đó là lối duy nhất để cá bơi vào. Nếu thấy tiện hơn, bạn cũng có thể dựa vợt vào những món trang trí lớn trong bể thay cho thành kính.

Vợt bao giờ cũng chậm hơn tay. Vì vậy mấu chốt là giữ vợt gần như đứng yên, còn bàn tay kia lo lùa cá vào bẫy. Bạn thò tay vào nước, xòe rộng các ngón cho bàn tay trông to hơn, rồi lùa cá từ bên phải sang bên trái bể. Lùa đến cuối thì đưa tay về phía góc trái phía trước để cá chạy vào vợt. Nếu bể cao, bạn phải giữ tay ở vị trí cao trong nước. Không thì cá sẽ vọt qua mép trên của vợt mà thoát.

Hình dung đơn giản thế này. Một tay bạn cầm cán vợt, tay kia vòng ra phía sau vợt và lùa cá từ phải sang trái. Khi cá dồn tới thành trái, bạn đẩy tay về góc trái phía trước. Cá sẽ bơi né tay bạn và tự chui vào vợt.

Cá vừa vào vợt là bạn đóng bẫy ngay. Xoay vợt cho mép trái cũng áp phẳng vào kính trước, lúc đó cả vành vợt áp kín vào thành bể.

Giữ con cần bắt, thả con không cần

• Việc bây giờ là giữ lại con cá bạn muốn bắt và cho những con khác bơi ra.
• Dồn con cần bắt vào sâu trong vợt. Bạn đặt tay lên kính để nó bơi sâu hơn vào lưới. Nếu cần thì lắc nhẹ vợt qua lại cho nó nằm yên bên trong.
• Hé nhẹ vành vợt ra khỏi kính ở góc xa con cần bắt nhất, để những con không cần bơi ra.
• Nếu con nào cũng cứ bơi sâu vào vợt, kể cả những con bạn không cần, thì bạn có thể dùng tay hoặc ngón tay đẩy, lùa chúng ra ngoài.

Trong ví dụ này, con cần giữ là một con sặc gấm xanh (powder blue dwarf gourami), còn con platy đỏ thì phải thả ra. Vì vậy bạn hé phía bên phải của vợt ra một chút, rồi dùng tay nhẹ nhàng dẫn con platy ra ngoài.

Nhấc vợt lên khỏi nước

Lúc nhấc vợt lên, bạn giữ vành vợt áp phẳng vào kính càng lâu càng tốt. Đừng xoay vợt nằm ngang khi cá còn dưới nước. Làm vậy cá sẽ hoảng và dễ nhảy ra ngoài hơn. Cách đúng là kéo vợt thẳng đứng lên thật nhanh. Khi đó lưới rũ xuống và tự giữ cá nằm gọn bên trong, cá khó thoát hơn nhiều. Bạn nhúng vợt lên xuống càng nhiều lần thì cá có thể càng sợ, mà cá càng sợ thì càng khó bắt.

Nếu vẫn khó bắt

• Bỏ bớt đồ trang trí, lũa hoặc đá ra khỏi bể. Bể ít vật cản thì bạn có thêm chỗ để thao tác.
• Với bể thủy sinh trồng cây sống, nếu không dời cây đi được thì bạn thử rút bớt nước, chỉ chừa lại chừng 5–10 cm. Mực nước thấp như vậy thì cá không thể bơi vọt qua phía trên vợt.