Cách tự làm cầu nước bằng kính nối hai bể cá

Cầu nước (water bridge) là một đường hầm kính hình chữ U úp ngược, hai chân cắm xuống hai bể đặt cạnh nhau. Lòng cầu chứa đầy nước, và cá có thể bơi từ bể này sang bể kia ngay trên không. Nhìn thì giống ảo thuật, nhưng nguyên lý giống hệt bể úp ngược: nước được giữ lại nhờ chênh lệch áp suất.

Bài này hướng dẫn cách tính kích thước, dán cầu bằng kính, mồi nước cho cầu, rồi chăm sóc và thay nước khi đã lắp cầu. Nếu bạn đã từng tự dán bể kính thì phần lớn kỹ năng dùng lại được.

Vì sao chọn kính để làm cầu

Có vài cách làm cầu nước: ống PVC, ống acrylic trong hoặc kính. Ống PVC không nhìn xuyên qua được, mà cầu nước thì làm ra để ngắm cá bơi qua, nên PVC coi như hỏng mục đích. Ống acrylic trong cỡ vừa đủ cho cá bơi lại đắt hơn nhiều người nghĩ. Kính thì làm được ở nhà mà không cần dụng cụ đặc biệt như khi gia công acrylic.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:59 Cầu nước làm từ kính trong đặt trên bàn, nhìn xuyên qua được.

Cầu trong bài dùng lại mấy tấm nắp kính cũ dày 6 mm. Kính mỏng như vậy cắt khá dễ bằng dao cắt kính cầm tay. Sau khi cắt, các cạnh kính được mài nhẵn bằng giấy nhám số 60.

Tính kích thước cầu thế nào

Cầu mẫu dài khoảng 91 cm, lòng cầu rộng khoảng 15 cm và cao tổng cộng khoảng 36 cm. Bạn không cần làm y như vậy. Hãy tính theo thứ tự sau:

1. Cỡ cá quyết định đường kính. Lòng cầu nên rộng gấp 2 đến 3 lần chiều cao thân con cá lớn nhất sẽ bơi qua.
2. Khoảng cách giữa hai bể quyết định tấm đáy. Phần lòng bên trong của chữ U chính là khoảng cách hai bể. Khoảng này cho bạn chiều dài tấm đáy nằm ngang.
3. Cộng đường kính với khoảng cách hai bể để ra chiều dài tổng của cầu.
4. Chiều cao tính theo lượng nước thay. Chân cầu phải cắm sâu xuống bể hơn mức nước bạn định rút ra mỗi lần thay. Phần này nói kỹ hơn ở mục thay nước bên dưới.

Các bước dán cầu kính

Cách dễ nhất là dựng cầu từ trên xuống, tức là lấy tấm nóc làm gốc. Ở nhà khó cắt kính thành hình lạ, nên bạn hãy làm sẵn hai tấm hông hình chữ U trước.

1. Ghép mỗi tấm hông chữ U từ 3 miếng kính. Tấm này sẽ quyết định cầu dài và cao bao nhiêu. Bạn cần làm hai tấm, một cho mặt trước và một cho mặt sau.
2. Bôi silicone đủ dày để giữa các mép không còn bọt khí, vì đây là phần bạn sẽ nhìn xuyên qua. Ở phía trên, chừa một gờ nhỏ để tấm này gác lên tấm kế tiếp.
3. Để silicone khô 24 giờ. Dính lem cũng không sao, vì sau khi khô bạn có thể cạo phần thừa bằng lưỡi dao lam.
4. Dán tấm hông thứ nhất vào cạnh tấm nóc. Nhờ cái gờ đã chừa, phần kính dựng đứng gác lên được tấm nóc. Trong lúc làm tiếp, bạn có thể quấn băng keo điện để giữ chúng tạm thời.
5. Dán một tấm đầu cầu vào. Tấm này cũng ốp ra phía ngoài tấm nóc.
6. Lật cầu lại, dán tấm hông thứ hai, rồi dán tấm đầu cầu còn lại.
7. Dán tấm đáy. Tấm này nằm ngay trên mép của hai tấm hông trước và sau.
8. Cuối cùng, dán hai tấm hông phía trong, tức là hai vách đứng ở phía trong của hai chân cầu.

Sau mỗi tấm kính, bạn hãy vuốt mạch silicone bằng ngón tay ngay lập tức. Đợi silicone se mặt rồi thì không vuốt được nữa.

Khi dán xong, để khô thêm 24 giờ rồi thử nước. Bạn úp ngược cầu xuống, đổ đầy nước vào và để nguyên 24 giờ để chắc chắn không có chỗ rò.

Cầu nước giữ nước bằng cách nào

Khi mực nước trong bể dâng tới chân cầu, không khí trong lòng cầu bị nhốt lại. Lượng khí này tạo áp suất đẩy nước ra, nên ban đầu nước không vào được trong cầu. Khi bạn rút khí ra, áp suất trong cầu giảm xuống và nước bị kéo lên lấp đầy lòng cầu.

Ở bể thường, áp suất nước luôn lớn hơn áp suất không khí bên ngoài, nên nước đẩy ra phía kính. Trong cầu thì ngược lại. Áp suất bên trong thấp hơn áp suất khí quyển, và chân cầu ngập trong nước nên không khí không lọt vào được. Vì vậy nước đứng yên trong cầu mà không tụt về bể.

Hệ quả thú vị là cầu không thể rò nước, nó chỉ có thể lọt khí. Nếu mạch silicone có một lỗ nhỏ li ti, nước sẽ không chảy ra. Thay vào đó, khí lọt vào, nổi lên và đọng ở đỉnh cầu. Khí vào càng nhiều thì mực nước trong cầu càng hạ và lực hút càng yếu.

Muốn thấy tận mắt, bạn có thể thử ở bồn rửa. Đổ đầy nước vào bồn, nhấn chìm một cái ly, lật úp nó lại rồi nhấc từ từ lên, nhưng giữ miệng ly dưới mặt nước. Nước sẽ đứng trong ly cao hơn mặt nước bồn.

Lắp cầu và mồi nước

1. Đặt cầu lên hai bể, hai chân cầu thả vào hai bể. Bể đang đầy hay đang trống đều được, cách mồi vẫn như nhau.
2. Châm nước vào bể. Khi mực nước chạm chân cầu, khí bắt đầu bị nhốt trong cầu. Bạn cứ tiếp tục châm cho tới khi đầy bể.
3. Luồn một đoạn dây dẫn khí (airline) lên đỉnh cầu và hút khí ra. Nước sẽ được kéo vào từ cả hai bên.
4. Khi khí đã ra hết, nước sẽ ở lại trong cầu.

Thay nước và chạy lọc khi có cầu

Cầu nước luôn giữ mực nước hai bể bằng nhau. Bạn rút nước ở một bể thì bể kia cũng tự hạ theo. Lúc thay nước, bạn chỉ cần hút và châm ở một bể, mực nước sẽ tự cân lại cả lúc rút lẫn lúc châm.

Cũng nhờ vậy mà có thể dùng một lọc cho cả hai bể, tốt nhất là lọc thùng với đầu hút đặt ở bể này và đầu xả ở bể kia. Tuy vậy, tốc độ nước tự cân bằng qua cầu chưa được thử tới giới hạn. Nếu muốn chạy kiểu này, bạn hãy làm thận trọng và để mắt tới mực nước hai bể.

Chiều cao cầu quan trọng chính ở chỗ này. Bạn hãy tính trước mỗi lần thay nước sẽ làm mực nước hạ bao nhiêu, rồi cho chân cầu cắm sâu hơn mức đó. Nếu lỡ rút quá tay và mực nước tụt dưới chân cầu thì cũng không phải thảm họa. Bạn rút bao nhiêu nước dưới chân cầu thì sẽ có chừng đó khí lọt vào cầu. Cầu không mất hẳn lực hút, nhưng bạn sẽ phải mồi lại.

Vệ sinh cầu nước

Lòng cầu lâu ngày cũng bám rêu hại như kính bể. Cách đơn giản nhất là dùng nam châm cọ rêu (magnet algae scrubber). Việc này cũng không phải làm thường xuyên.

Bắt đầu từ đâu

• Đo chiều cao thân con cá lớn nhất định cho bơi qua cầu, nhân 2 đến 3 lần để ra đường kính lòng cầu.
• Đo khoảng cách giữa hai bể và mức nước bạn hay rút mỗi lần thay. Từ đó tính chiều dài tấm đáy và độ sâu chân cầu.
• Nếu chưa từng dán kính, hãy nắm cách dán một bể kính cơ bản trước, vì cầu nước dùng đúng những kỹ năng đó.
• Làm thử thí nghiệm cái ly trong bồn rửa để hiểu cầu giữ nước thế nào trước khi bắt tay cắt kính.