Set bể đá nham thạch trồng nhiều cây cho cá cầu vồng threadfin

Đá nham thạch to bản rất hợp với một bể trồng nhiều cây. Nhưng với bể nhỏ và nông, chọn đá sai là bố cục bị chật ngay. Bài này đi qua từng bước set một bể đá nham thạch: chọn và đặt đá, làm nền, trồng cây, và lúc nào thì thả cá.

Bố cục ở đây lấy cảm hứng từ phong cách iwagumi (bố cục chủ yếu dùng đá), nhưng trồng nhiều loại cây nên không hẳn là iwagumi đúng nghĩa. Nói gọn thì đây là một bể đá lớn trồng dày cây.

Bể và thiết bị dùng cho bố cục này

Bể là bộ OASE StyleLine 125, kèm chân tủ phải tự lắp, đèn và lọc. Kính bể là kính float thường. Kích thước 70 cm dài, 36 cm sâu, 50 cm cao, chứa khoảng 100 đến 125 lít. Cả bộ giá khoảng 480 euro, khá đáng tiền trong tầm giá.

• Lọc: không dùng lọc đi kèm mà thay bằng JBL CristalProfi 701. Lọc này không quá to so với bể nhưng vẫn đủ.
• Ống vào ra: bộ ống nhựa Aquario Neo Flow. Loại bể này không lắp được ống lily bằng kính, còn Neo Flow thì vừa khít.
• Đèn: dùng đèn đi kèm bộ bể, không phải đèn mạnh.

Lớp nền dưới cùng làm bằng gì

Phải có một lớp nền trước để đá có chỗ tựa. Lớp đầu tiên là đá nham thạch nghiền (dòng nền "Wetland Ebony Brown"), có thể có ít dinh dưỡng. Đá nham thạch rất xốp nên vi sinh có lỗ để bám, rất hợp làm lớp lót. Bể này dùng hai bao, tổng khoảng 10 kg.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:20 Lớp đá nham thạch nghiền được rải đều dưới đáy bể trống.

Chọn và đặt đá chủ thế nào

Có sẵn ba viên rất to và vài viên vừa, nhỏ. Bể chỉ dài 70 cm nên cách làm ở đây là chọn một viên thật to làm chủ, rồi thêm vài viên nhỏ bổ trợ.

1. Ở đây từng viên to được đặt thử vào bể, đổi sang bên kia để xem nhìn thế nào.
2. Ở bể nông thế này có thể chọn viên to nhưng dẹt. Bể sâu có 36 cm, viên dẹt đỡ chiếm chiều sâu mà vẫn ra dáng đá lớn.
3. Đặt viên chủ hơi nghiêng sang trái và hơi chúi về phía trước. Chèn tạm một viên nhỏ phía trước để giữ nó, sau này thay bằng viên hợp hơn.
4. Đặt một viên nhỏ hơn bên trái để cân bố cục.
5. Dịch viên chủ thêm một chút và xoay nhẹ để mặt trước không bị phẳng lì.

Bổ sung dinh dưỡng và phủ nền cũ

Trước khi đổ lớp nền thứ hai, bóc vài viên phân nhét gốc (root caps), rắc bột bên trong đều khắp mặt đá nham thạch nghiền. Sau đó phủ nền lên để cây có một lượng dinh dưỡng kha khá.

Lớp phủ trên có thể dùng phân nền (aquasoil) mới. Ở đây thì tận dụng phân nền cũ còn lại sau mấy lần phá bể, vì vứt đi thì phí. Nền cũ đã rửa sơ và nhặt bớt rễ cây. Nó không còn hạ pH hay nhả nhiều dinh dưỡng nữa, nhưng vẫn là nền tốt. Đây là một cách thử: nếu cây lên kém thì lần sau không làm vậy nữa.

Nâng đá cho đúng độ cao

Đáy bể có một viền đen che mất phần chân đá. Đá đặt thấp thì nhìn không hết. Cách xử lý là nhấc các viên đá lớn ra, đổ thêm nền xuống dưới rồi đặt lại để đá ngồi cao hơn.

Đổ nền xong thì bể khá bẩn, phân nền bám nhiều lên kính. Trong vài tiếng sau đó, bể được châm đầy nước rồi xả ra, và lọc cũng được lắp vào.

Trồng cây theo thứ tự nào

Cây được sơ chế hết trước khi trồng. Thứ tự trồng là từ tiền cảnh ra sau, cuối cùng mới gắn rêu.

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:50 Cây trải thảm mới trồng phủ dần nền tiền cảnh quanh đá.
• Xem video từ ▶ 9:10 Thảm tiền cảnh mới trồng xanh mướt giữa các khối đá trong bể.

1. Thảm tiền cảnh trộn: trồng Helanthium tenellum 'Red' trước. Đây là cây trải thảm dễ. Có đèn mạnh và CO2 thì lá chuyển đỏ đẹp, còn bể đèn vừa thế này nhiều khả năng lá vẫn xanh, cũng không sao. Sau đó trồng xen Marsilea hirsuta để thảm có cả lá thẳng lẫn lá tròn. Hai loại này đều tương đối dễ, nên hợp với bể đèn không quá mạnh.
2. Cỏ tóc lùn (dwarf hair grass): trồng phía sau, khoảng giữa hai viên đá.
3. Một loại cây cấy mô: cây này lấy từ cốc cấy mô nên lúc mới trồng nhìn còn ít, nhưng là cây rất đẹp. Trồng ở cả bên trái và bên phải.
4. Hygrophila polysperma 'Tiger': trồng ở hai góc sau trái và phải. Cây dễ trồng và có thể ngả màu cam đỏ.
5. Cây lá dài dạng cỏ: trồng sau viên đá lớn và một ít sau viên nhỏ, hy vọng khi lên dài sẽ tạo thành một vòm cong.
6. Rêu Riccardia: bôi chút keo dán siêu dính dạng gel hoặc dạng lỏng lên mảng rêu rồi gắn thẳng lên đá.

Bể sau khoảng một tháng

Dù chỉ dùng đèn đi kèm bộ bể, cây lên tốt hơn mong đợi. Thảm tiền cảnh gần phủ kín, cỏ tóc lùn ở giữa đã lên đầy. Hygrophila 'Tiger' lớn hơn dự tính nên sắp phải tỉa. Vòm cỏ lá dài thì chưa thành, do cây này mọc chậm hơn tưởng. Cần kiên nhẫn chờ thêm.

Trong video

• Xem video từ ▶ 13:00 Toàn cảnh bể với thảm tiền cảnh gần phủ kín quanh hai khối đá.
• Xem video từ ▶ 13:40 Cận cảnh thảm cỏ tiền cảnh mọc dày, xanh tốt quanh phần đá.

Thả cá gì cho bể này

Bể có lẽ đã sẵn sàng cho cá từ khoảng một tuần trước, nhưng chủ bể còn đi tìm đúng loài mình muốn. Lựa chọn ở đây là cá cầu vồng threadfin (Iriatherina werneri). Loài này màu đẹp, vây dài, tập tính thú vị, và nhìn khá hợp với một bố cục kiểu iwagumi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 14:50 Bể iwagumi với đá phủ rêu và thảm cỏ xanh, có cá bơi phía trên.
• Xem video từ ▶ 15:10 Cận cảnh khối đá và cá nhỏ bơi giữa đám cây mảnh.

• Trước khi có cầu vồng, bể đã thả 5 con chạch hồng (rosy loach) và 6 con tép Amano.
• Dự tính ban đầu là một đàn 8 đến 10 con threadfin. Thả xong thấy có vẻ còn thả thêm được vài con nên tăng lên khoảng 15 con.
• Sau vài ngày, đàn cá vẫn khỏe.