Set bể tép mini để bàn không lọc: bố cục, trồng cây, chạy bể

Bể để bàn nhỏ xíu mà không cần lọc nghe hơi liều, nhưng làm đúng thì nó vẫn sạch và ổn định. Cây trong bể làm luôn phần việc của lọc, còn vi sinh sống trong nền và trong đá.

Bài này đi qua từng bước set một bể cube 20 cm cho tép: dựng bố cục lũa và đá, dán cố định, rải nền, trồng cây, rồi cách chạy bể và giữ nước sạch khi không có lọc.

Bể nhỏ cỡ này nuôi được gì

Bể cube 20 cm chỉ chứa khoảng 7–8 lít nước. Thể tích này quá nhỏ cho cá. Bù lại, nó rất hợp với tép, thêm vài con ốc. Có thể thả khoảng 5 con tép Neocaridina cùng vài con ốc ramshorn (ốc sừng cừu).

Chuyện sưởi thì tùy. Có người chỉ để các bể nhỏ ở nhiệt độ phòng, ban ngày khoảng 21°C, và không dùng sưởi.

Dựng bố cục lũa và đá

Bố cục khá đơn giản: hai khúc lũa, vài viên đá nham thạch, và toàn bộ phần cứng phủ rêu Fissidens. Có thể dùng lại lũa đã bám sẵn Fissidens từ bể cũ. Rêu để lâu trong chỗ thiếu sáng sẽ trông xỉn, nhưng khi có đèn và phân đầy đủ thì nó sẽ xanh lại.

1. Đặt khúc lũa lớn vào góc trái, khúc nhỏ vào góc phải, sao cho hai khúc tạo thành hình chữ V ở giữa.
2. Khúc nào thấp quá thì kê đá nham thạch bên dưới để nâng lên. Tìm viên đá có hình khớp với chỗ cong của lũa cho chắc.
3. Xếp thêm đá nham thạch ở phía trước làm một bờ chắn thấp. Bờ này giữ phân nền phía sau, chừa khoảng trống phía trước cho cát trang trí hoặc thảm cây.
4. Chỉnh từng chút một cho đến khi ưng ý. Bể nhỏ nên thao tác hơi khó, cần kiên nhẫn.

Đá nham thạch đen nhìn đẹp, lại rất xốp. Với bể không lọc, đây là chỗ ở tốt cho vi sinh có lợi.

Dán cố định lũa và đá

Bố cục xếp xong thường còn lung lay, nên dán lũa vào đá và dán các viên đá với nhau thành một khối chắc. Cách dán bằng bông gòn làm thế này:

1. Xé những miếng bông gòn nhỏ, vo lại.
2. Dùng nhíp nhét bông vào khe giữa hai điểm cần nối.
3. Nhỏ keo 502 dạng lỏng cho thấm đẫm miếng bông.
4. Nếu cần thì rắc thêm ít baking soda lên cho keo cứng lại nhanh.

Sau khi dán sẽ còn vài vệt trắng. Bạn có thể che bằng rêu hoặc cây sau này. Nếu thấy vướng mắt, lấy một ít phân nền nghiền thành bột rắc lên để che.

Rải nền thế nào

Nền gồm hai lớp:

• Lớp dưới: một lớp mỏng nham thạch đen nghiền nhỏ, rải ở phía sau, sau lũa. Nham thạch xốp nên vi sinh có chỗ ở, và lớp này cũng có chút dinh dưỡng.
• Lớp trên: phân nền (aqua soil) phủ lên trên. Phần lớn dinh dưỡng cho cây đến từ lớp này.

Cát trang trí phía trước để dành đến cuối cùng mới đổ. Lúc trồng cây, phân nền sẽ vãi ra phía trước. Đổ cát sớm thì cát lẫn đất, trông bẩn.

Trồng cây

Có thể dùng rêu Fissidens, rêu dạng bò, Cryptocoryne 'Legroi' và cỏ tóc (Eleocharis, dwarf hairgrass). Ban đầu có thể định trải thảm Monte Carlo, nhưng hộp Monte Carlo nuôi cấy mô đã mua hơn ba tuần, mở ra thì đã có mùi hỏng. Trường hợp này có thể thay bằng một loại rêu bò lan thành thảm, nhìn cũng gần giống Monte Carlo.

1. Rêu: nhét vào các khe giữa đá ở phía trước. Rêu che vệt keo trắng và chặn phân nền khỏi trôi ra phía trước.
2. Cryptocoryne: trồng sau rêu, làm phần chuyển tiếp từ thấp lên cao.
3. Cỏ tóc: trồng phía sau crypt, ở hai góc trái và phải. Cỏ mua về mà dài quá thì cắt bớt mấy cọng dài cho khỏi lố, rồi tách thành từng bụi nhỏ để trồng. Phần cắt ra vẫn trồng lại được.

Trồng xong còn lộ chút phân nền cũng không sao. Khi cây lên và Fissidens phủ kín, chỗ đó sẽ khuất hết.

Đổ nước và hoàn thiện

1. Đổ nước vào bể.
2. Dùng ống xi phông hút sạch các hạt phân nền vãi ra phía trước.
3. Đổ cát trang trí vào khoảng trống phía trước.

Chạy bể không lọc cũng giống chạy bể có lọc. Bạn chờ khoảng 3 tuần, giữa chừng thay nước đều đặn là được. Có thể châm thêm vi sinh như Seachem Stability, nhưng cái này hoàn toàn không bắt buộc. Khoảng ba tuần sau khi set là có thể thả tép và ốc. Đến lúc bể được một tháng, tép đã sống trong bể khoảng một tuần.

Vì sao bể không lọc bị hôi và cách giữ nước sạch

Nhiều người set bể không lọc, được vài ngày hay vài tuần thì nước bắt đầu có mùi. Để nước trong và sạch, ba điều sau đáng chú ý nhất:

• Thay nước đều đặn, nhất là trong mấy tuần đầu.
• Lớp nền tốt. Vi sinh có lợi thích sống trong nền, nhưng chỉ khi nền có nhiều oxy. Do đó, nên chọn nền xốp, thoáng.
• Thật nhiều cây, và cây phải khỏe. Cây là bộ lọc duy nhất của bể.

Còn oxy thì đến từ cây. Ban ngày lúc bật đèn, cây nhả oxy. Ban đêm cây lại lấy oxy, nên mức oxy trong bể lên xuống liên tục. Dù vậy, chỉ cần không thả quá dày thì bể không lọc gần như không gặp chuyện thiếu oxy.