Tự làm đèn thả trần cho bể cá từ chậu nhựa và bóng LED

Đèn bể bán sẵn thường đắt, và khi có nhiều bể thì mỗi bể một loại đèn trông rất lộn xộn. Muốn cả dãy bể đồng bộ mà vẫn rẻ thì có thể tự làm đèn thả trần từ chậu hoa nhựa, dây đui đèn và bóng LED. Mỗi bộ tốn khoảng 10 USD và lắp chừng năm phút.

Bài này hướng dẫn cách làm, cách chọn màu chậu, cách thêm dimmer, và nói rõ đèn này hợp với bể nào, không hợp với bể nào.

Vì sao chọn đèn thả trần làm từ chậu nhựa

Chậu nhựa làm chụp đèn nên ánh sáng chỉ rọi thẳng xuống bể. Phòng không bị sáng theo, mặt kính cũng không bị lóa. Đứng ngoài nhìn vào bể sẽ thấy cá rõ hơn, chụp ảnh và quay phim cũng dễ hơn.

Điểm cộng thứ hai là đồng bộ. Treo cùng một kiểu đèn cho tất cả các bể thì cả dãy bể nhìn ra một khối, khác hẳn kiểu mỗi bể một hãng đèn. Hỏng bóng hay muốn đổi màu ánh sáng thì cũng chỉ cần thay bóng.

Điểm cộng thứ ba là tiền điện. Ở một phòng bể lớn có chừng 26 đèn, đổi sang kiểu đèn này đưa tổng công suất chiếu sáng từ khoảng 3000 W xuống còn khoảng 300 W. Với tám giờ bật đèn mỗi ngày, tiền điện chiếu sáng ở đó giảm từ khoảng 126 USD xuống khoảng 13 USD một tháng. Đây là con số của riêng phòng bể đó. Bể nhà bạn tiết kiệm được bao nhiêu còn tùy loại đèn đang dùng và số giờ bật đèn.

Cần chuẩn bị những gì

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:37 Chậu hoa nhựa đen, dây đui đèn và bóng đèn đặt trên bàn.
• Xem video từ ▶ 3:57 Bóng đèn được lắp vào bên trong chậu hoa đã khoan lỗ.

Ngoài ra bạn cần một móc vít nhỏ để treo đèn lên trần và một mũi khoan bước (step drill) để khoan lỗ.

Lắp đèn thế nào

1. Khoan một lỗ ở giữa đáy chậu, vừa với cổ đui đèn. Dùng mũi khoan bước và khoan thật chậm, vì chậu càng rẻ càng dễ nứt.
2. Luồn đui đèn từ trên xuống qua lỗ, sao cho đui nằm trong lòng chậu.
3. Vặn bóng LED vào đui.
4. Bắt móc vít lên trần ngay trên bể rồi treo dây đèn vào móc.
5. Chỉnh độ dài dây để đèn cao hay thấp tùy ý. Muốn đổi độ cao sau này thì chỉ cần nâng hay hạ dây.
6. Đi dây ra phía sau, giấu sau cây trang trí hoặc dọc trần cho khuất. Nếu trần màu tối, bạn có thể sơn dây cùng màu trần cho dây chìm đi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:02 Đui đèn được luồn qua lỗ khoan ở đáy chậu nhựa đen.
• Xem video từ ▶ 5:06 Đèn chụp treo bằng dây vào móc trên trần, ngay phía trên bể.

Chậu trắng hay chậu đen

Màu lòng chậu quyết định đèn hắt xuống bể nhiều hay ít.

• Chậu trắng: lòng chậu trắng hắt sáng xuống bể như một tấm phản quang. Muốn chậu hợp màu trần thì chỉ sơn xịt mặt ngoài và giữ nguyên lòng trắng. Một bình sơn xịt đủ cho khoảng 10–15 chậu.
• Chậu đen: màu đen hút bớt ánh sáng nên xuống bể sẽ tối hơn. Chậu đen hợp với những bể không cần nhiều sáng và không trồng cây. Ví dụ là bể có cá ăn hết mọi loại cây thả vào, hay bể cá đuối chỉ dành cho cá. Dùng chậu đen sẵn thì cũng đỡ được khâu sơn.

Chọn bóng và thêm dimmer

Màu ánh sáng ảnh hưởng nhiều đến màu cá. Bóng 5000K có thể làm cá ở bể này trông đẹp nhưng sang bể khác lại làm cá nhợt màu. Một con huyết long (red arowana) đặt dưới đèn vốn dùng để rọi phông nền có thể trông vàng như kim long. Gặp trường hợp này thì bạn chỉ cần vặn bóng khác vào thử, mỗi lần tốn khoảng 5 USD.

Trong video

• Xem video từ ▶ 6:05 Ba bóng đèn treo rọi xuống bể, ánh sáng trắng.
• Xem video từ ▶ 6:25 Con cá rồng dưới dàn đèn treo phía trên bể.

Muốn chỉnh độ sáng thì mua bóng loại dimmable. Giá bóng gần như không đổi. Bạn mua thêm một công tắc dimmer loại cắm điện, không cần đi dây âm tường. Đầu dimmer cắm vào ổ điện, đèn cắm vào dimmer. Công tắc dimmer có thể dán lên tường cho tiện bấm, còn dây thì luồn qua một lỗ khoan xuyên tường. Cả bóng dimmable lẫn công tắc tốn thêm khoảng 10 USD.

Đèn này nuôi được cây gì, và khi nào cần đèn khác

Một bóng LED trong chậu nhựa chỉ đủ cho những cây ưa sáng yếu như ráy (Anubias). Bể trồng cây dày hay cây cần nhiều sáng thì không nên trông vào đèn này.

Trong video

• Xem video từ ▶ 6:20 Những chiếc đèn chậu treo cao phía trên kệ bể.
• Xem video từ ▶ 7:34 Dãy bể trên kệ cao, đèn treo và mảng cây xanh bên trên.

• Bể treo cao, cần thêm sáng cho cây: giữ đèn chậu để nhìn cho đồng bộ, rồi đặt thêm một đèn dạng thanh (huỳnh quang hoặc LED) lên ngay nắp bể. Ở những kệ bể cao khoảng 2,1 m, thanh đèn đặt trên nắp nằm khuất khỏi tầm mắt.
• Bể ở tầng dưới của kệ: khoảng trống phía trên bể thường không đủ chỗ treo đèn chậu, mà treo vào cũng khó đẹp. Bể tầng dưới nên dùng đèn huỳnh quang hoặc đèn LED dạng thanh gắn dưới tầng kệ bên trên.
• Một bể cần sáng mạnh: đèn AI Prime vừa khít trong lòng chậu. Nếu đang có loại đèn này, bạn có thể đặt nó vào chậu, luồn dây lên qua lỗ đáy rồi treo như các đèn khác. Sơn chậu cùng màu là đèn hòa vào cả dãy.

Bắt đầu từ đâu

1. Mua một bộ gồm chậu, dây đui và bóng LED, nhớ mua dư một hai cái chậu phòng khi nứt.
2. Khoan bằng mũi khoan bước, khoan chậm, rồi lắp và treo thử lên một bể.
3. Chọn chậu trắng cho bể cần nhiều sáng, chậu đen cho bể không trồng cây.
4. Nhìn màu cá dưới đèn. Thấy cá xấu màu thì đổi bóng, muốn chỉnh sáng tối thì đổi sang bóng dimmable kèm dimmer.