Tự làm lọc tầng sôi K1 bằng chai nhựa và máy sủi oxy

Mua lọc cho bể cá không rẻ, nhất là khi bạn nuôi nhiều bể một lúc. Chiếc lọc trong bài làm từ một chai nước ngọt, một ít dây hơi, một miếng mút, hai cái giác hút và một máy sủi oxy. Vật liệu bên trong là K1 Kaldnes, loại hạt nhựa nhỏ đã dùng nhiều cho hồ cá ngoài trời khoảng 10 năm nay và mấy năm gần đây mới phổ biến trong giới chơi bể cá.

Đọc xong bài, bạn sẽ biết cần chuẩn bị gì, khoan lỗ ở đâu, lắp ráp thế nào, tốn chừng bao nhiêu tiền và bảo dưỡng ra sao. Chiếc lọc này lo cả phần lọc cơ học lẫn lọc vi sinh, và thuộc loại dễ chăm nhất mà bạn có thể tự làm.

Lọc này hoạt động theo nguyên lý nào

Đây là kiểu lọc tầng sôi (fluidized bed filter). Chai được lật ngược lại, phía nắp nằm dưới và có miếng mút che bên ngoài. Dây hơi luồn qua cổ chai, đầu dây nằm khoảng giữa chai. Bọt khí từ đầu dây nổi lên sẽ kéo nước đi theo phía sau nó. Nước bị hút từ dưới lên, đi qua miếng mút, qua các lỗ trên nắp vào khoang chứa K1, rồi thoát ra ở các lỗ phía trên chai.

Miếng mút giữ cặn, tức là phần lọc cơ học. K1 là chỗ vi sinh bám, tức là phần lọc vi sinh. Lọc hóa học thì phần lớn bể không cần. Bạn chỉ cần tới nó khi muốn khử thuốc còn tồn trong nước, ví dụ dùng than hoạt tính.

Cần chuẩn bị những gì

• Chai nhựa loại 1 lít hoặc 2 lít, tùy cỡ bể. Chai miệng rộng dễ đổ K1 vào hơn, nắp to cũng đục được nhiều lỗ hơn.
• Vật liệu K1 Kaldnes, khoảng 1 lít cho chai 2 lít.
• Dây hơi và máy sủi oxy.
• Miếng mút. Mút lỗ to như mút của lọc AquaClear là tốt nhất, nhưng mút thường có sẵn trong nhà vẫn chạy được.
• Hai giác hút có núm nhô ra ở giữa, kiểu giác hút đi kèm sưởi. Cái núm đó sẽ nhét vào lỗ trên thân chai để giữ chai.
• Máy khoan và vài mũi khoan. Mũi dùng để khoan lỗ luồn dây hơi phải nhỏ hơn đường kính dây hơi một chút.

Khoan lỗ và lắp ráp từng bước

1. Rửa thật sạch chai, tháo nắp ra rồi khoan nhiều lỗ trên nắp.
2. Khoan một lỗ ở cổ chai để luồn dây hơi. Lỗ này chỉ cần nhỏ hơn dây hơi một chút để dây nằm chặt trong đó mà không phải bơm keo silicon.
3. Khoan hai lỗ trên thân chai, một lỗ gần đáy và một lỗ gần miệng, để gắn giác hút.
4. Khoan thêm lỗ ở đáy chai. Khi lật ngược chai, đáy chai sẽ thành phía trên và bọt khí thoát ra ở đây. Đục càng nhiều lỗ thì bọt thoát ra càng đều và lọc chạy càng êm.
5. Đổ K1 vào cho đầy chai.
6. Luồn dây hơi qua lỗ ở cổ chai. Lỗ hơi chật nên phải ấn mạnh tay một chút. Đẩy dây vào sao cho đầu dây nằm chừng giữa chai. Dây sẽ tự đứng yên ở đó.
7. Vặn nắp lại, rồi nhét núm của hai giác hút vào hai lỗ trên thân chai. Núm ép vào được nhưng không tự tuột ra, trừ khi bạn kéo.
8. Cắt một lỗ trên miếng mút rồi chụp nó vào đầu nắp chai.
9. Nối dây hơi vào máy sủi, gắn chai vào kính bể rồi bật máy.

Khi lắp dây hơi, bạn nên để dây chạy dọc phía sau chai, tức là phía áp vào kính. Như vậy dây sẽ khuất sau chai, nhìn từ ngoài vào gọn hơn.

Vì sao không nên gắn quả sủi

Nhiều người quen gắn quả sủi vào đầu dây hơi. Với lọc này thì nên cắm thẳng dây hơi vào chai, để bọt từ máy ra nguyên như vậy. Quả sủi tạo bọt li ti. Bọt từ đầu dây trần to hơn nên kéo nước mạnh hơn, làm K1 chuyển động nhiều hơn.

Lúc mới lắp, K1 sẽ nổi lên trên. Hiện tượng này xảy ra dù vật liệu đã có vi sinh hay chưa, nên không có gì phải lo.

Đặt lọc ở đâu và xử lý tiếng ồn

Bạn đặt chai ở vị trí nào trong bể cũng được. Một cách hay là hút chai vào kính sao cho đỉnh chai nằm dưới mặt nước khoảng 2,5 cm. Ở độ sâu đó, dòng nước thoát ra sẽ khuấy động mặt nước.

Nếu lọc kêu to quá, bạn khoan thêm lỗ ở đỉnh chai. Có nhiều lỗ thì bọt chia ra thoát ở nhiều chỗ và tiếng ồn sẽ giảm.

Chai đầy K1 vẫn thường còn chỗ để thêm vật liệu. Bạn có thể thử bổ sung xem chai của mình chứa được bao nhiêu.

Một lọc gánh được bể bao nhiêu lít

Đây là con số ước lượng, không phải giới hạn cứng. Nếu bạn nuôi dày thì nên dư ra một chút. Nhiều người sẽ chê cái chai nằm trong bể khó coi. Bù lại, khi lọc chạy nhìn khá vui mắt, khách đến nhà thể nào cũng hỏi đó là cái gì.

Tốn khoảng bao nhiêu tiền

Cả bộ tốn không quá 20 USD. K1 là món đắt nhất. Chỗ bán lẻ theo lít không nhiều, nên mua chung theo bao là cách đỡ tiền nhất.

Bảo dưỡng thế nào

Việc duy nhất phải làm là xả miếng mút. Bạn tháo mút ra, rửa sạch rồi chụp lại vào nắp chai. Nên xả mỗi tuần một lần, xả càng thường càng tốt. Mút chỉ có nhiệm vụ giữ cặn. Trên mút vẫn có ít vi sinh, nhưng bạn nên để vi sinh sống chủ yếu trên K1.

Các lỗ trên nắp chai có tác dụng ở đúng bước này. Nắp vẫn chắn K1 khi mút đã tháo ra, nên bạn không cần tắt máy sủi. Nếu chai không có nắp mà lọc vẫn chạy thì K1 sẽ trôi ra bể. Lúc đó bạn phải tắt máy, chờ K1 nổi lên trên rồi mới tháo mút được, mất công hơn nhiều.

Còn K1 thì không bao giờ phải vệ sinh.

Bắt đầu từ đâu

1. Tính thể tích bể để chọn cỡ chai: 1 hoặc 2 lít cho bể nhỏ, hai chai hoặc bình 4 lít cho bể lớn.
2. Tìm nguồn mua K1. Nếu được thì rủ bạn chơi cá góp mua bao 25 lít cho rẻ.
3. Gom chai miệng rộng, giác hút có núm, mút lỗ to và máy sủi rồi khoan lỗ theo các bước trên.
4. Lắp xong, ghi lịch xả mút mỗi tuần một lần.