มอลลี่บอลลูน (Balloon molly)

ที่มา

ยังไม่มีบันทึกว่าใครเป็นผู้พัฒนามอลลี่บอลลูน ทำที่ไหน หรือเมื่อไร มอลลี่แฟนซีเข้าสู่วงการปลาสวยงามมาตั้งแต่ราวปี 1905 และชนิดต้นทางของปลาเหล่านี้ก็ยังไม่ชัดเจน

แต่ละแหล่งระบุชนิดพื้นฐานไว้ไม่ตรงกัน:

• ร้านขายปลาและแหล่งข้อมูลแบบวิกิระบุว่าเป็นรูปแบบที่เพาะมาจากมอลลี่ธรรมดา Poecilia sphenops
• งานวิจัยด้านพันธุศาสตร์ปี 2019 ถือว่ามอลลี่บอลลูนเป็นรูปแบบแคระของเซลฟินมอลลี่สีขาว Poecilia latipinna

อีกแหล่งหนึ่งระบุว่ามอลลี่สีต่าง ๆ จำนวนมากมาจากการผสม P. latipinna กับมอลลี่ชนิดอื่น โดยเฉพาะ P. sphenops ปลาที่ขายกันอยู่จึงอาจมีสายเลือดผสมกันหลายชนิด

ลักษณะและสายสี

มอลลี่บอลลูนมีลำตัวสั้นและกลม ท้องพองคล้ายลูกโป่ง และหลังโค้ง รูปร่างนี้เกิดจากกระดูกสันหลังที่สั้นและผิดรูป ทำให้ช่องท้องถูกบีบอัด งานวิจัยที่ศึกษาเซลฟินมอลลี่แบบแคระ (บอลลูน) ก็พบว่ากระดูกสันหลังของปลากลุ่มนี้สั้นกว่าปลาปกติและพัฒนาผิดรูป

ปลาโตเต็มที่ยาวประมาณ 7.5 ซม. แหล่งหนึ่งระบุว่าปลาที่วางขายตามร้านมีขนาด 5–7 ซม.

สีที่พบตามร้านมีเงิน/ขาว ดำ ทอง เหลือง คาลิโก และดัลเมเชียน นอกจากนี้ยังมีแบบครีบเรือใบ (เซลฟิน) และแบบหางพิณ (ไลร์เทล) ร้านมักขายแบบคละสีกัน

การเลี้ยง

หัวข้อ	ค่าที่แหล่งข้อมูลระบุ
อุณหภูมิ	22–26 °C (แหล่งหนึ่ง), 21–26 °C (อีกแหล่งหนึ่ง) และมีร้านหนึ่งเลี้ยงไว้ที่ 28 °C
ค่า pH	6.7–8.5 (แหล่งหนึ่ง), 7–8.5 (อีกแหล่งหนึ่ง)
ความกระด้าง (GH)	15–35
ขนาดตู้ปลา	ยาว 50–60 ซม.
ขนาดตัวโตเต็มที่	ประมาณ 7.5 ซม.

ตู้ปลา: แหล่งหนึ่งแนะนำให้ใช้ตู้อย่างน้อยประมาณ 38 ลิตรสำหรับปลา 4 ตัว และเพิ่มประมาณ 11 ลิตรต่อปลาที่เพิ่มขึ้นแต่ละตัว ปลาชนิดนี้อยู่กันเป็นฝูง และว่ายน้ำไม่เก่งเพราะรูปร่างของลำตัว

น้ำ: ควรใช้น้ำกระด้างหรือกระด้างปานกลางที่เป็นด่าง น้ำอ่อนหรือน้ำที่เป็นกรดทำให้มอลลี่อ่อนแอ และอาจทำให้เกิดอาการ shimmies (ตัวสั่นส่ายอยู่กับที่)

อาหารปลา: มอลลี่บอลลูนกินได้หลากหลาย ทั้งอาหารแผ่น อาหารเม็ด อาหารเม็ดสาหร่ายแบบจม ผักลวก ไรทะเล และหนอนแดง ควรให้ครั้งละน้อย ๆ วันละ 2 ครั้ง

ปลาที่เลี้ยงร่วมได้: ควรเลี้ยงกับปลาที่อยู่ร่วมกับปลาอื่นได้โดยไม่ก้าวร้าว เช่น แพะ (คอริดอรัส) ปลาเพลตี้ ปลาเตตร้า และปลาซิว/ดานิโอ หลีกเลี่ยงปลาขนาดใหญ่หรือปลาที่ก้าวร้าว ควรเลี้ยงตัวเมียเป็นส่วนใหญ่ และควรเลี้ยงมอลลี่เพียงชนิดเดียวต่อตู้เพื่อป้องกันการผสมข้ามชนิด

การเพาะพันธุ์

มอลลี่บอลลูนเป็นปลาออกลูกเป็นตัว ตั้งท้องประมาณ 35–45 วัน และออกลูกครั้งละประมาณ 10–60 ตัว ทุก ๆ ราว 2 เดือน แหล่งหนึ่งระบุว่ามอลลี่บอลลูนยังขยายพันธุ์ได้และใช้ชีวิตได้คล้ายมอลลี่ทั่วไป

ปลาพ่อแม่จะกินลูกที่เพิ่งเกิด จึงควรใช้กล่องเพาะพันธุ์หรือแยกตู้

ในด้านพันธุศาสตร์ งานวิจัยในเซลฟินมอลลี่แบบแคระพบว่าลักษณะบอลลูนสัมพันธ์กับสองบริเวณในจีโนม และมียีนที่น่าจะเกี่ยวข้อง ได้แก่ ADAMTSL1, Larp7 และ PPP3CA แต่ยังไม่ทราบว่าลักษณะนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร

สุขภาพ

• ลำตัวที่ผิดรูปอาจทำให้เกิดปัญหาที่กระเพาะลมและระบบย่อยอาหาร และอาจทำให้ปลาตายเร็วกว่าปกติ
• เพราะท้องกลม ปลาจึงท้องอืดและท้องผูกได้ง่าย ไม่ควรให้อาหารมากเกินไป
• เช่นเดียวกับมอลลี่อื่น ๆ ปลาชนิดนี้เป็นอาการ shimmies โรคจุดขาว และโรคกำมะหยี่ (velvet) ได้
• ความเครียดอาจทำให้ตัวเมียที่ตั้งท้องแท้งหรือคลอดก่อนกำหนด

การเลือกซื้อ

ควรเลือกปลาที่ว่ายกระฉับกระเฉง ตาใส เหงือกสีชมพู ครีบสมบูรณ์ สีสด และไม่ลอยขึ้นมาฮุบอากาศที่ผิวน้ำ ปลาใหม่ควรกักโรคอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนปล่อยลงตู้รวม

ข้อถกเถียง

บางแหล่งยกมอลลี่บอลลูนเป็นตัวอย่างของการทารุณสัตว์เพราะความผิดรูปของลำตัว เว็บไซต์ Seriously Fish เรียกปลาชนิดนี้ว่าเป็นสายพันธุ์ที่ "น่าเกลียดผิดรูป" (grotesque) ลำตัวผิดรูปและมีปัญหาสุขภาพ ผู้เลี้ยงบางคนเชื่อว่าความผิดปกตินี้ทำให้ปลาอายุสั้นลง