ปลาอพอลโล

ถือได้ว่าเป็นปลาถิ่นเดียวของอินโดนีเซีย เพราะพบเฉพาะบนเกาะสุมาตราและกาลิมันตัน ซึ่งเป็นส่วนของเกาะบอร์เนียวที่อยู่ในอินโดนีเซีย บนเกาะสุมาตรามีบันทึกการพบในระบบแม่น้ำ Batang Hari และแม่น้ำ Musi ทางครึ่งใต้ของเกาะ ส่วนบนเกาะบอร์เนียวพบในแม่น้ำ Kapuas ตอนบนในจังหวัดกาลิมันตันตะวันตก (Kalimantan Barat) และในลุ่มน้ำ Mahakam ในกาลิมันตันตะวันออก (Kalimantan Tengah)

สถานที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) คือ 'Lahat, Palembang Province, Sumatra, Indonesia' ซึ่งตรงกับแม่น้ำ Lematang สาขาหนึ่งของลุ่มน้ำ Musi ในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือเขตปกครอง Lahat จังหวัดสุมาตราใต้ (Sumatera Selatan) เกาะสุมาตรา ประเทศอินโดนีเซีย1

ตามข้อมูลของ Roberts (1989) ปลาชนิดนี้ชอบอาศัยอยู่ในลำธารต้นน้ำขนาดเล็กที่น้ำไหลแรง พื้นเป็นหิน ก้อนหิน และกรวด อย่างไรก็ตาม เคยมีการเก็บตัวอย่างปลาวัยอ่อนได้จากลำน้ำสายหลักของแม่น้ำ Kapuas บริเวณรอบ ๆ เรือนแพ และตามพืชริมตลิ่งที่ถูกน้ำท่วม (Kottelat & Widjanarti, 2005)1

โดยรวมแล้ว L. spilopleura ยังมีข้อมูลน้อยมากและไม่มีขายในตลาดปลาสวยงาม แม้ว่าชื่อของมันจะถูกนำไปใช้เรียกปลา Luciosoma ชนิดอื่นอย่างผิด ๆ กันแพร่หลายมาหลายสิบปีแล้ว ปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันส่วนใหญ่มักขายในชื่อ 'apollo shark', 'shark minnow' หรือชื่อทำนองนี้ และมักติดป้ายด้วยชื่อวิทยาศาสตร์ที่ไม่ถูกต้อง

ยกตัวอย่างเช่น ชื่อ Luciosoma spilopleura ถูกใช้กันบ่อยมาก ทั้งที่ปลาชนิดนี้อาจไม่เคยถูกจับมาเพื่อการเลี้ยงในตู้ปลาเลยก็ได้ ในทำนองเดียวกัน L. pellegrinii แทบไม่เป็นที่รู้จักในวงการปลาสวยงาม เพราะมีถิ่นกำเนิดในพื้นที่ที่มีการจับปลาเพื่อการค้าน้อยมาก แต่ชื่อของมันกลับถูกนำไปใช้ผิด ๆ อยู่เป็นประจำ

ชนิดที่มีขายนั้นเหมาะกับตู้ปลาขนาดใหญ่ที่สุดของผู้เลี้ยงทั่วไปเท่านั้น โดยที่มีขายเป็นประจำคือปลารุ่นของ L. setigerum, L. bleekeri และปลาที่ยังระบุชนิดไม่ได้ซึ่งมีลวดลายสีเฉพาะตัว

การระบุชนิดของปลาในภาพนี้อ้างอิงจาก Bleeker (1855, 1860) และ Roberts (1989) รวมถึงภาพวาดของ Bleeker ดังนั้น L. spilopleura จึงแยกออกจากปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้ด้วยลักษณะร่วมกันดังต่อไปนี้: หัวค่อนข้างแหลม มีตุ่มเล็ก ๆ (tubercle) จำนวนมากเรียงกันหนาแน่นที่ปลายจะงอยปากและตลอดผิวด้านล่างค่อนไปทางข้างของขากรรไกรล่าง ก้านครีบท้องก้านแรกไม่ยื่นยาวเป็นเส้น (บางครั้งยาวออกมาเล็กน้อย) มีจุดสีเข้มรูปยาวในแนวตั้งเรียงเป็นแถวตามแนวข้างลำตัว ตั้งแต่ด้านหลังของแผ่นปิดเหงือกไปจนถึงคอดหาง ครีบหางมีแถบสีเข้มตรงกลาง และมีแถบใกล้ขอบทั้งแฉกบนและแฉกล่าง

Oijen และ Loots (2012) ได้แปลเนื้อหาส่วนของปลาชนิดนี้ใน Bleeker (1860) ซึ่ง Bleeker บรรยายลวดลายสีไว้ดังนี้: ลำตัวส่วนบนสีเขียว ส่วนล่างสีเงิน ม่านตาสีชมพูหรือสีเหลือง ที่ข้างลำตัวทั้งสองด้านมีจุดสีม่วงอมน้ำเงินรูปกลมรี 13 จุดเรียงเป็นแถวตามยาว ครีบสีเหลืองอ่อนหรือสีชมพูใส ครีบหางสีชมพู มีแถบตามยาวสีม่วงอมดำ 3 แถบ แถบกลางอยู่กึ่งกลางก้านครีบ ส่วนแถบด้านข้างเริ่มจากก้านครีบสั้นด้านข้างของครีบ และไปสิ้นสุดที่ขอบท้ายของครีบโดยอยู่ด้านในของปลายแฉก ครีบหลังและครีบก้นมีแถบตามยาวสีค่อนข้างเข้มบริเวณกึ่งกลางครีบ

มีปลาชนิดหนึ่งที่ไม่ทราบแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ ซึ่งมีลักษณะตรงกับลักษณะวินิจฉัยของ L. setigerum เกือบทั้งหมด ยกเว้นว่าแถบสีเข้มข้างลำตัวไม่ปรากฏในช่วงหน้าของลำตัว และไม่ได้เกิดจากจุดที่ต่อเชื่อมกัน ปลาชนิดนี้ค่อนข้างพบได้ทั่วไปในตลาดปลาสวยงาม และจัดไว้ในที่นี้ในชื่อ L. cf. setigerum จนกว่าจะยืนยันชนิดได้แน่ชัด1