Puntigrus navjotsodhii

พบเฉพาะในลุ่มน้ำตอนบนของแม่น้ำกาติงันและแม่น้ำบาริโต ในจังหวัดกาลิมันตันเต็งงะฮ์ (กาลิมันตันกลาง) บนเกาะบอร์เนียวฝั่งอินโดนีเซีย

แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบคือ 'เกาะบอร์เนียว: กาลิมันตันกลาง: ลุ่มน้ำกาติงัน ลุ่มน้ำย่อยเมินดาไว: ลำธารเนินเขาในเขตกันชนของอุทยานแห่งชาติบูกิตรายา–บูกิตบากา ความสูงประมาณ 200 ม. จากระดับน้ำทะเล (00°44.91'S, 112°15.85'E)'1

ตัวอย่างชุดต้นแบบเก็บมาจากลำธารน้ำใสสายเล็ก ค่า pH 6.0 ลักษณะเป็นช่วงน้ำตื้นไหลเชี่ยวสลับกับแอ่งน้ำลึกต่อเนื่องกันไป กว้างสูงสุด 5 ม. ความลึกตั้งแต่ 10 ซม. ถึง 1 ม. พื้นเป็นทราย กรวด และหิน มีใบไม้ร่วงทับถมอยู่บ้าง และมีพืชริมตลิ่งยื่นปกคลุมลงมาเหนือน้ำ

ปลาที่พบอาศัยอยู่ร่วมกันในแหล่งเดียวกัน ได้แก่ ปลาในสกุล Barbonymus, Barbodes, Crossocheilus, Garra, Hampala, Mystacoleucus, Rasbora, Gastromyzon, Pangio, Leiocassis, Hemibagrus, Glyptothorax, Channa และ Mastacembelus1

ปลาชนิดนี้ยังไม่เป็นที่รู้จักในวงการปลาสวยงาม ตลาดปลาส่วนใหญ่อาศัยปลาเสือสุมาตรา ('tiger barb') ที่เพาะเลี้ยงเชิงพาณิชย์ซึ่งไม่ทราบแหล่งที่มาแน่ชัด

ชนิดนี้แยกจากปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้ด้วยลักษณะต่อไปนี้ประกอบกัน: มีแถบสีดำกว้าง 4 แถบ กว้างได้ถึง 5 เกล็ด แถบที่ 2–3 โค้งไปทางด้านท้าย; ครีบหลังส่วนหน้า ¾ เป็นสีดำ ในตัวที่ยังมีชีวิตส่วนหน้าสุดเป็นสีแดงและขอบด้านท้ายเป็นสีแดง; ในตัวที่ยังมีชีวิตครีบท้องเป็นสีแดงเกือบทั้งครีบ; ริมฝีปากสีดำ; เส้นข้างลำตัวสมบูรณ์ มีเกล็ดที่มีรูเส้นข้างลำตัว 20–21 เกล็ด; ลำตัวลึก ความลึกลำตัวที่จุดเริ่มครีบหลังเท่ากับ 53.6–59.2% ของความยาวมาตรฐาน (SL); ลำตัวส่วนโคนหางลึก เท่ากับ 18.4–19.9% SL

สกุล Puntigrus ตั้งขึ้นโดย Kottelat (2013) เพื่อรวมกลุ่มปลาที่เดิมเรียกว่า 'กลุ่ม Puntius tetrazona' สมาชิกอื่นในสกุลได้แก่ P. tetrazona, P. navjotsodhii, P. pulcher และ P. partipentazona โดยสามชนิดแรกเป็นปลาท้องถิ่นของเกาะบอร์เนียวฝั่งตะวันตก ตอนกลาง และฝั่งตะวันออกตามลำดับ ส่วนชนิดสุดท้ายเป็นปลาท้องถิ่นของอินโดจีน

ปลากลุ่มนี้มีลักษณะวินิจฉัยคือมีลวดลายสีเฉพาะตัว ได้แก่ แถบสีดำ 4 แถบบนลำตัวสีอ่อน และมีสีดำอย่างน้อยที่ครึ่งโคนของครีบหลัง แถบหน้าสุดพาดผ่านตา แถบที่สองอยู่หน้าฐานครีบท้อง แถบที่สามอยู่เหนือครีบก้นและพาดต่อลงไปบนครีบก้น ส่วนแถบท้ายสุดอยู่ที่โคนครีบหาง

ลักษณะต่อไปนี้เมื่อพิจารณาร่วมกันก็ช่วยในการจำแนกได้เช่นกัน แม้แต่ละลักษณะจะไม่ได้มีเฉพาะในสกุลนี้: ลำตัวทรงข้าวหลามตัด ลึก; ก้านครีบเดี่ยวก้านสุดท้ายของครีบหลังมีหยักเป็นฟันเลื่อยด้านท้าย; ไม่มีหนวดคู่หน้า (rostral); มีหนวดที่ขากรรไกรบน; ริมฝีปากเรียบและบาง ร่องหลังริมฝีปากขาดตอนตรงกลาง; เส้นข้างลำตัวสมบูรณ์หรือไม่สมบูรณ์; เกล็ดเส้นข้างลำตัว 18–23 เกล็ด; แถวเกล็ดระหว่างจุดเริ่มครีบหลังถึงแนวกึ่งกลางด้านท้องหน้าฐานครีบท้อง 9½–10½ [5½/1/3–4½] แถว; แถวเกล็ดรอบโคนหาง 12–14 แถว; ซี่กรองเหงือกบนโครงเหงือกอันแรก 8–9 ซี่

ก่อนหน้านี้สกุล Puntius ถูกมองว่าเป็นกลุ่มรวมที่มีหลายสายวิวัฒนาการ (polyphyletic) ครอบคลุมปลากว่า 100 ชนิด แต่ปัญหานี้ได้รับการแก้ไขไปเป็นส่วนใหญ่แล้วตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษนี้1