10 loài cá cảnh dễ nuôi dành cho người mới chơi

Có một số loài cá cảnh được xếp vào nhóm “cá cho người mới chơi”. Lý do là chúng dễ nuôi, màu sắc đẹp và giá không làm bạn cháy túi. Dù vậy, nhiều người chơi lâu năm vẫn hay quay lại với chúng. Ai nhìn cũng thích, mà chúng lại không bắt mình chăm chút nhiều như những loài khó tính hơn. Sau nhiều năm tư vấn cho khách ở cửa hàng cá cảnh, đây là 10 loài cá cho người mới mà lần nào cũng được giới thiệu đi giới thiệu lại.

1. Cá neon đen (Hyphessobrycon herbertaxelrodi)

Loài cá nhập môn này rất bắt mắt với hai sọc ngang trắng và đen liền nét. Phía trên con ngươi còn có một vệt đỏ như “lông mày”. Màu của chúng phần lớn là gam trung tính, nên vệt đen này hợp với cá của rất nhiều màu khác. Cá trưởng thành dài khoảng 4 cm, nhỉnh hơn cá neon thường (Paracheirodon innesi) một chút. Đây là loài cá đàn dễ thương và sống khỏe nhất khi nuôi thành nhóm 6-12 con cùng loài. May là giá mỗi con khá rẻ. Neon đen rất dễ dãi với những lỗi của người mới. Chúng chịu được khoảng nhiệt độ rộng và nhiều kiểu thông số nước khác nhau. Cá khỏe, tính lại điềm đạm, nên nuôi chúng trong thời gian đầu chơi cá sẽ giúp bạn tự tin hơn.

2. Cá chạch Kuhli (Pangio kuhlii)

Chú “lươn” tí hon này là một loài cá lạ được nhiều người mê. Thân chúng dài như sợi mì, có các khoang vàng và đen xen kẽ nhau. Chạch Kuhli sống ở tầng đáy, dài khoảng 10 cm. Chúng thích lục lọi kiếm ăn dưới nền và hay trốn sau đồ trang trí, lũa và cây thủy sinh. Muốn chúng mạnh dạn ra chỗ trống thì bạn nên nuôi một nhóm ít nhất 3-6 con và thả thức ăn ở gần mặt kính trước của bể. Món khoái khẩu của chúng là trùng huyết đông lạnh, trùng chỉ sấy khô và cám viên chìm cỡ nhỏ.

3. Cá lau kính mũi râu (Ancistrus sp.)

Nhiều người mới chơi rồi cũng mua một con cá lau kính (cá dọn bể). Chúng trông ngầu và hay bám vào kính hoặc đáy bể. Có điều, một số loài lau kính lớn rất to. Vì vậy bạn nên chọn cá lau kính mũi râu (bristlenose), loài này khá nhỏ và hiền. Tên gọi của chúng đến từ những sợi râu nhỏ mọc trên mặt con đực, còn con cái thường không có. Đây là một trong những loài ăn rêu được giới thiệu nhiều nhất, vì chúng dọn bể rất sạch. Tuy vậy, bạn vẫn phải cho chúng ăn thức ăn giàu đạm chất lượng tốt, thức ăn dạng gel Repashy và rau như lát bí ngòi chần qua nước sôi hay đậu que đóng hộp.

4. Cá rasbora tam giác (Trigonostigma heteromorpha)

Danh sách cá cho người mới của ai cũng có rasbora tam giác. Chúng đẹp rực rỡ, khỏe và giá rẻ. Khó có gì đẹp hơn một đàn rasbora màu cam dài khoảng 5 cm, mỗi con mang một mảng tam giác đen đậm trên thân. Bạn cần nuôi ít nhất sáu con cùng loài thì chúng mới thấy thoải mái nhất. Nói chung, cá đàn cần sống cùng đồng loại thì mới lên màu đẹp nhất và cư xử đúng tập tính. Nhờ vậy chúng cũng sống lâu hơn, và bạn được ngắm chúng lâu hơn.

5. Cá chuột albino (Corydoras aeneus)

Cá chuột là loài được nhiều người yêu thích. Chúng có tính tình vui vẻ, vô tư và chịu khó dọn vụn thức ăn dưới nền. Chi Corydoras có hơn 100 loài. Với người mới, cá chuột albino là lựa chọn hợp lý vì chúng khỏe, rẻ và có lớp vảy hồng bóng rất nổi bật trong bể thủy sinh. Nếu không thích màu hồng, bạn có thể chọn cá chuột đồng (bronze cory). Đây là cùng một loài, chỉ khác ở màu nâu xanh lục sẫm. Cá chuột sống theo đàn ở tầng đáy và dài tới 7 cm. Chúng rất thích trùng huyết đông lạnh, thức ăn gel Repashy và cám viên chìm cỡ nhỏ. Một thói quen đáng yêu của chúng là “chớp mắt”, tức là đảo mắt xuống dưới. Bạn thử để ý xem có bắt gặp được không.

6. Cá cherry (cherry barb) (Puntius titteya)

Có thể bạn từng nghe nói cá barb hung dữ. May là cá cherry không dữ hơn mấy loài tetra hay rasbora bình thường. Con đực có màu đỏ đậm, còn con cái thì đỏ ngả nâu nhạt. Bạn có thể muốn chỉ nuôi toàn con đực cho đẹp. Nhưng tốt hơn là mỗi con đực nên đi kèm ít nhất 1-2 con cái, vì con đực chỉ lên màu đẹp nhất khi có con cái để khoe mẽ. Nếu được ăn thức ăn chất lượng cao như cám mảnh krill, thức ăn sấy khô và thức ăn đông lạnh, cá cherry rất dễ sinh sản và đẻ trứng liên tục. Có điều cá lớn sẽ ăn cả con mình. Vì vậy bạn nên trồng thật dày các loại cây như water sprite (dương xỉ nước) và wisteria (cây tử đằng nước) để cá bột có chỗ trốn.

7. Cá tetra mắt đỏ (Moenkhausia sanctaefilomenae)

Có khi bạn lỡ mua phải một loài cá to và hơi dữ như cá mập bala hay cá mập cầu vồng. Lúc đó, hãy nuôi chung với một loài cá đàn to con, thân dày dặn hơn. Cá tetra mắt đỏ (còn gọi là monk tetra) dài khoảng 7 cm và chịu được nhiều kiểu thông số nước. Thân bạc, mắt đỏ và đuôi đen của chúng rất nổi trên nền cây xanh hoặc giữa một bể cá cộng đồng nhiều màu sắc. Bạn nên nuôi từ sáu con trở lên để chúng bơi thành đàn ở tầng giữa bể. Thức ăn nên đa dạng, ví dụ cám mảnh, trùng huyết sấy khô và Vibra Bites (một loại thức ăn dạng viên cho cá).

8. Cá white cloud mountain minnow (Tanichthys albonubes)

White cloud (cá bạch vân sơn) có vài dạng khác nhau, kể cả loại bán làm cá mồi. Dạng nên chọn là white cloud mountain minnow thông thường, vì đây là dạng trâu bò nhất. Chúng rất rẻ và chỉ dài khoảng 4 cm. Cá sống ở vùng nước mát nên không cần sưởi. Thực tế nhiều người còn nuôi chúng ngoài trời trong hồ mini hoặc chậu vào mùa hè, hoặc nuôi quanh năm nếu khí hậu cho phép. Bạn chỉ cần giữ nhiệt độ nước không vượt quá 27°C, vì nóng hơn thì cá dễ mắc bệnh. Loài này ít được để ý nhưng rất đáng nuôi. Bạn sẽ mê cảnh mấy con đực gườm nhau, xòe vây ra như những chú công nhỏ.

9. Cá ăn rêu Siam (Crossocheilus oblongus)

Cá ăn rêu Siam (SAE) là một loài dọn bể rất giỏi khác. Miệng chúng hướng xuống dưới, rất hợp để ăn rêu và thức ăn thừa trong bể. Đây là loài cá to, dài khoảng 15 cm, trông hơi giống một chú cá mập nhỏ. Về lý thuyết thì SAE là cá đàn. Nhưng chúng có thể hơi dữ, nên tốt nhất là nuôi đúng một con, hoặc nuôi từ ba con trở lên để chúng tự kiềm chế nhau. SAE vẫn đáng chọn hơn cá ăn rêu Trung Quốc (CAE), vì CAE còn lớn hơn và hung hăng hơn. Một số người cho rằng SAE ăn rêu giỏi hơn khi còn nhỏ. Thật ra lý do nhiều khả năng là cá trưởng thành đủ to để giành phần hơn trong mỗi bữa ăn. Muốn cá lớn chịu ăn rêu trở lại, bạn thử giảm lượng thức ăn cho chúng đói một chút.

10. Cá Endler (Poecilia wingei)

Cá đẻ con (cá sinh con thay vì đẻ trứng) như bảy màu và molly rất phổ biến. Dù vậy, chúng không phải lúc nào cũng hợp với người mới, vì chúng cần thông số nước khá cụ thể. Ngoài ra, màu sắc đẹp của chúng đôi khi là kết quả của lai cận huyết nhiều đời, và chuyện này có thể gây ra bệnh tật. Cá Endler thì khác. Màu tự nhiên của chúng vốn đã rất đẹp, nên người ta không phải lai tạo chọn dòng nhiều mới có được hoa văn nổi bật. Endler thích nghi khá tốt với pH từ 6,5 trở lên và nhiệt độ 20-28°C. Chúng thích nước có chút khoáng. Nếu nước máy nhà bạn có GH (độ cứng tổng) thấp, hãy thử thêm Wonder Shell hoặc Seachem Equilibrium. Nếu bạn cần một loài cá rẻ, đẹp xuất sắc mà còn tự đẻ thêm con miễn phí, chọn cá Endler thì khó mà sai.

Phần lớn các loài trong danh sách này là cá cộng đồng, có thể sống chung với nhau nếu bể đủ rộng. Bạn cứ thoải mái phối các loài này với nhau để có một bể cá đẹp mà ít tốn công chăm.