7 ý tưởng bể cá hay nhất cho bể nước ngọt 10 gallon (khoảng 38 lít)

Bể 10 gallon (khoảng 38 lít) là một trong những cỡ bể phổ biến nhất cho người mới bắt đầu. Bể đủ nhỏ để đặt trong căn hộ, trong phòng ngủ của trẻ, thậm chí trên mặt bếp. Nếu bạn chưa biết nên nuôi cá gì hay bố trí bể ra sao, dưới đây là 7 kiểu set bể được nhiều người ưa thích để bạn lấy ý tưởng.

1. Bể “cá điểm nhấn”

Cá điểm nhấn là con cá thu hút mọi ánh nhìn trong bể. Thường nó là con to nhất so với các bạn cùng bể trong một bể cộng đồng. Ở kiểu bể này, cá điểm nhấn là một con cá sặc (gourami) dài dưới 8 cm, ví dụ sặc lùn xanh bột (powder blue dwarf gourami) hoặc sặc mật ong (honey gourami). Với sặc lùn xanh bột, con cái thường hiền hơn con đực. Loài cá màu rực rỡ này rất có cá tính và bơi khắp bể, nên chắc chắn sẽ nổi bật.

Xung quanh con sặc, bạn thả thêm sáu đến tám con cá nano bơi đàn có màu khác với nó. Chẳng hạn, sặc xanh bột không nên đi chung với neon xanh đỏ. Thay vào đó, bạn có thể cân nhắc tetra ember màu cam. Ngược lại, sặc mật ong màu vàng cam bơi giữa một đàn neon thì rất đẹp.

Đàn tetra thường bơi ở tầng giữa. Nếu muốn lấp kín tầng đáy, ốc tháp Malaysia và ốc nerite là lựa chọn rất tốt, vì chúng ăn tảo và dọn thức ăn thừa rất giỏi. Một lựa chọn hiền lành khác cho tầng đáy là cá chuột (corydoras). Cá chuột thích sống thành đàn cùng loài, nên tốt nhất là chọn các loài nhỏ, ví dụ bốn đến sáu con cá chuột panda hoặc sáu đến tám con cá chuột pygmy.

Sặc mật ong rất hiền và có màu vàng tươi, đặt vào bể nào cũng nổi bật.

2. Bể thủy sinh nano

Khác với kiểu bể trên, bể này lấy khu vườn dưới nước làm trọng tâm. Cây thủy sinh là nhân vật chính, còn cá chỉ là phần tô điểm thêm. Đây là một tác phẩm nghệ thuật thiết kế công phu, nhiều khả năng cần đèn mạnh, châm CO2, cây trải thảm và khâu bố trí đá, lũa thật cẩn thận.

Bể thủy sinh công nghệ cao (high tech) kiểu này thường chỉ dành cho người chơi đã có kinh nghiệm. Lý do là bể khó cân bằng, tốn công chăm hơn và có thể nhanh chóng thành một mớ hỗn độn nếu bạn làm sai. Ngoài ra, nền dinh dưỡng và CO2 thường làm nước rất axit. Nước axit như vậy có thể làm chết cá và vi khuẩn có lợi. Dù vậy, nếu bạn thích thử thách, bể thủy sinh nano có thể là một dự án rất đáng công và cho kết quả rất đẹp mắt.

Trước khi thả bất kỳ con vật nào, bạn cứ thong thả chỉnh bố cục cây, đá và lũa. Khi đã ưng cách sắp xếp và các loại cây đã chọn, bạn mới chọn cá tép. Nên chọn những con làm bố cục đẹp hơn và không bị chìm lẫn vào cảnh. Bể thủy sinh thường mô phỏng một cảnh thiên nhiên, giống như một mô hình thu nhỏ dưới nước. Vì vậy, bạn có thể chọn các loài cá nano như celestial pearl danio, rasbora chili và rasbora dấu chấm than. Những con cá tí hon này trông như một đàn chim đang “bay” giữa khu rừng hay dãy núi thu nhỏ trong bể.

Để kiểm soát tảo, bạn có thể nuôi vài con ốc nhỏ, tép Amano hoặc tép red cherry. Chúng giữ cho lá cây và đá, lũa luôn sạch đẹp. Các loài cá chuột lùn như cá chuột pygmy, habrosus và hastatus cũng là đội dọn bể rất tốt, lúc nào cũng lục lọi tìm thức ăn thừa. Chỉ cần tránh những con thích đào bới như ốc tháp Malaysia và chạch kuhli, vì chúng có thể làm xáo trộn bố cục.

Bể thủy sinh công nghệ cao có thể khó làm, nhưng càng làm nhiều thì tác phẩm của bạn càng đẹp. Đừng nản, cũng đừng so mình với dân chuyên nghiệp. Những bể “hoàn hảo” của họ thường là bố cục không thực tế. Mọi thiết bị cần thiết đã bị tháo ra, còn cá chỉ được thả vào tạm thời.

Rasbora brigittae, hay rasbora chili, là loài cá được ưa chuộng cho bể thủy sinh nano nhờ thân hình tí hon và màu đỏ rực.

3. Bể không dùng sưởi

Bạn muốn set một bể nước mát? Vậy thì cứ thả cả bể cá danio nhanh nhẹn. Chỉ cần nhiệt độ phòng trong nhà giữ được trong khoảng 19–27°C là không cần sưởi. Những “quả ngư lôi” hiếu động này lúc nào cũng được trẻ con thích mê. Chúng lại rất khỏe, nên hợp với người mới còn đang tập tành.

Danio bán rộng rãi ở các chuỗi cửa hàng thú cưng lẫn tiệm cá địa phương. Chúng có nhiều dạng như danio vằn (zebra), vây dài, báo (leopard), xanh, và cả danio Glofish. Danio sống khỏe nhất khi nuôi từ sáu con trở lên. Khác với nhiều loài cá đàn, chúng có vẻ vẫn ổn khi bạn nuôi chung nhiều loại danio với nhau. Danio bơi khắp bể, nhưng vì háu ăn nên chúng hay kiếm ăn ở mặt nước. Chúng đớp ngay các loại thức ăn nổi như cám mảnh hay trùng huyết sấy đông khô.

Dưới đáy bể, bạn có thể thả thêm ốc táo (mystery snail) hoặc ốc tháp Malaysia để dọn phần thức ăn vụn lọt qua được đàn danio. Ngắm cả bể danio vằn nhanh như chớp lao vào tranh mồi là một cảnh khó có gì sánh bằng.

4. Bể cá đẻ con

Bể 10 gallon là chỗ ở lý tưởng cho cá Endler (Endler’s livebearer) và cây thủy sinh. Endler giống một phiên bản nhỏ hơn của người họ hàng là cá bảy màu. Chúng có nhiều màu và dòng như N-class, tiger và black bar. Người ta gọi chúng là cá đẻ con vì cá mẹ đẻ ra cá con đã bơi tự do được. Chỉ vài giờ sau khi chào đời, cá con đã tự kiếm ăn.

Cá lớn có ăn cá con của chính mình. Muốn nhiều cá con sống sót, bạn nên trồng thật nhiều cây rậm như rêu java và cây water sprite để cá con có chỗ trốn. Nếu sợ cá sinh sôi quá đông, bạn luôn có thể vớt bớt cá lớn bán cho tiệm cá địa phương.

Endler ăn gần như mọi thứ: cám mảnh, cám viên, thức ăn đông lạnh, và cả những viên wafer to mà chúng rỉa dần. Chúng rất khỏe và dễ nuôi, nhưng lại đủ nhỏ để đặt bể trong phòng trẻ con hay trên bàn làm việc. Nếu bạn muốn một bể dễ nuôi mà rộn ràng sức sống và màu sắc, một bể đầy Endler hiếu động khó mà chọn sai.

Endler rất hợp với bể 10 gallon nhờ kích thước nhỏ, hoa văn sặc sỡ, bơi lội hiếu động và dễ sinh sản.

5. Bể ếch

Nếu muốn nuôi một con vật dưới nước mà không phải cá, sao không thử một bể toàn ếch lùn châu Phi? Thường thì người ta chỉ mua một con ếch vào phút chót vì thấy lạ mắt. Thay vào đó, nên mạnh tay nuôi luôn năm sáu con. Ở cửa hàng, hãy chọn những con khỏe nhất, trông được ăn no và có bụng hơi tròn. Ếch có thể tìm cách nhảy ra khỏi nước, nên bể cần có nắp kính đậy khít hoặc nắp đèn để chúng không trốn ra được.

Bạn có thể trang trí bể bằng sỏi thường, cây, cùng lũa hoặc đá. Lũa, đá nên đủ cao để vươn tới sát mặt nước, cho ếch leo lên đậu trên đỉnh và ló đầu khỏi mặt nước nhìn ra ngoài. Ếch ăn khá chậm, nên nuôi chung với cá ăn nhanh thì ếch sẽ không sống tốt. Bạn cùng bể phù hợp gồm ốc cỡ lớn, cá pleco hề (clown pleco) hoặc thêm ếch lùn châu Phi. Lưu ý đừng nhầm sang ếch móng vuốt châu Phi (African clawed frog), loài này to hơn.

Ếch kiếm ăn ở đáy bể, dùng hai bàn tay có màng lùa thức ăn vào miệng. Vì vậy, đừng cho chúng cám mảnh hay thức ăn sấy đông khô nổi trên mặt nước, cũng đừng cho cám viên của tép vì loại này tan rất nhanh. Thay vào đó, bạn cho ếch ăn thật nhiều thức ăn giàu đạm như trùng huyết đông lạnh, artemia đông lạnh và trùn chỉ đen sống (blackworm). Nếu bạn trồng rêu java hoặc các loại cây khác tạo thành bụi rậm che chắn, ếch có thể bắt đầu có những hành vi sinh sản như kêu và “vật nhau”.

Ếch lùn châu Phi có thể ăn khá bừa bãi. Bạn có thể nuôi thêm ốc hoặc một con pleco nhỏ để dọn phần thức ăn thừa.

6. Bể “khu rừng mọc ngược”

Ý tưởng này nảy ra khi nhìn một đám bèo tai tượng lùn (dwarf water lettuce). Nếu được chiếu nhiều đèn, loài cây nổi xinh đẹp này sẽ hút chất thải nitơ độc hại của cá ra khỏi nước. Nó còn mọc bộ rễ dài, rậm, trông như cành cây trong một khu rừng mọc ngược.

Muốn có đàn cá bơi luồn giữa đám rễ lòa xòa, bạn chọn sáu đến tám con neon xanh lá (green neon tetra). Loài này có sọc xanh lam ánh lục phản quang, tắt đèn bể rồi vẫn thấy được dưới ánh sáng trong phòng. Neon xanh lá có thể hơi nhát, nên bạn thả thêm một nhóm chạch hồng (rosy loach) bạo dạn. Chạch hồng chỉ dài tối đa khoảng 3 cm, nổi tiếng với con đực màu đỏ cam và con cái lốm đốm.

Cây nổi sinh sôi rất nhanh, nên có thể bạn phải chừa một khoảng trống nhỏ trên mặt nước để thả cám viên siêu nhỏ (và các loại thức ăn tí hon khác). Sau đó bạn khuấy nhẹ nước cho thức ăn chìm xuống. Nếu bèo tai tượng lùn mọc quá dày, bạn vớt bớt ra cho các con vật ăn thực vật (như rùa) ăn, hoặc đem cho bạn bè và tiệm cá quanh nhà.

Neon xanh lá trông rất giống neon thường. Điểm khác là sọc xanh lam ánh lục nổi bật hẳn lên, còn sọc đỏ thì mờ hơn.

7. Bể “nhân giống kiếm lời”

Nếu bạn muốn tìm một dự án nhân giống vui ngoài cá đẻ con, hãy thử một bể cá white cloud mountain minnow vây dài. Khác với phần lớn các loài cá, cá trưởng thành của loài này không có tiếng là ăn trứng hay cá con của chính mình. Vì vậy, hoàn toàn có thể cho chúng đẻ theo bầy mà không cần tách cá con ra. Tuy nhiên, cá white cloud choai có thể bắt đầu đớp các em nhỏ hơn. Bạn nên phủ thật nhiều cây nổi ở phía trên, còn dưới đáy thì trồng rêu và cây thật rậm. Thật ra, nếu thật sự muốn đàn đông lên, bạn nên nuôi bể riêng một loài, không có cá, ốc hay thậm chí tép nào khác săn cá con.

White cloud mountain minnow cực kỳ khỏe, sống được trong bể không sưởi hoặc trong hồ mini ngoài trời vào mùa hè. Hãy cho chúng ăn no đủ với nhiều loại thức ăn nhỏ như bột từ thức ăn gel Repashy, Easy Fry and Small Fish Food, Hikari First Bites, cyclops đông lạnh và artemia con sống. Đến khi bể bắt đầu đông đúc, bạn có thể hỏi tiệm cá quanh nhà về chuyện bán bớt cá để bù lại một phần tiền chơi cá.

White cloud mountain minnow có nhiều dạng, như dạng thường, dạng vàng và dạng vây dài.

Nếu bạn đang tính lên bể 20 gallon (khoảng 76 lít), sẽ có thêm rất nhiều loài cá, động vật không xương sống và cây mới để bạn nuôi.