10 loài cá nước ngọt hàng đầu cho bể 40 lít (10 gallon)

Một trong những câu người chơi hỏi nhiều nhất là: "Bể 40 lít (10 gallon) thì nuôi được cá gì?" Đứng giữa hàng trăm loài cá nước ngọt ở tiệm, bạn sẽ thấy lựa chọn gần như vô tận. Bạn thích cá đẻ con, cichlid hay killifish cũng được, vì danh sách 10 loài dưới đây có cả loài phổ biến lẫn loài ít gặp. Biết đâu bạn lại tìm ra một loài mới nhất định phải nuôi thử.

1. Cá bút chì nâu (Nannostomus eques)

Mở đầu danh sách là một loài sống ở tầng mặt. Cá tầng mặt hợp với bể 40 lít vốn không dễ tìm. Nannostomus eques còn có tên là cá bút chì gậy hockey hay cá bút chì đuôi cúp. Cái tên này xuất phát từ dáng bơi của chúng. Khi bơi, miệng chúng chĩa lên mặt nước còn đuôi thì chúc xuống theo đường chéo. Cá bút chì nâu có cái hay là giá khá rẻ so với các loài bút chì khác. Vì thế, mua một đàn khỏe mạnh từ năm, sáu con trở lên cũng không tốn mấy tiền. Giống phần lớn cá tầng mặt, chúng hay nhảy nên bể phải có nắp đậy kín. Miệng của chúng cũng rất nhỏ. Bạn cho chúng ăn thức ăn vừa cỡ miệng, như artemia mới nở, bo bo (daphnia) và các loại thức ăn mịn dành cho cá bột và cá nhỏ.

2. Cá Apistogramma

Nếu muốn cho cá đẻ, bạn có thể nuôi riêng một cặp cichlid lùn Apistogramma (dân chơi gọi tắt là apisto) trong một bể. Đây là lựa chọn rất tốt. Apisto có dáng và màu nổi bật, nên nhiều loài khá dễ mua ở tiệm cá gần nhà, như A. cacatuoides (cá cichlid vẹt cockatoo), A. agassizii và A. borellii. Chúng cũng rất dễ đẻ. Bạn chỉ cần cho ăn thật đầy đủ và đặt vào bể một cái hang nhỏ hoặc nhà vỏ dừa để chúng đẻ trứng. Khi trứng nở, cá mẹ còn tự chăm đàn con đến lúc chúng được ba đến bốn tuần tuổi.

3. Cá killifish đuôi đàn lia (Aphyosemion australe)

Nếu muốn thử cho cá đẻ, Aphyosemion australe cũng là một loài thú vị. Loài này còn có tên lyretail killifish, orange australe killifish hay golden panchax. Tiệm cá thường bán chúng theo cặp, nhưng bạn cũng có thể nuôi một con đực với vài con cái. Nhiều người ngại killifish vì một số loài nổi tiếng hung dữ và sống không lâu. Loài này thì khác. Chúng đẹp, hiền hơn phần lớn killifish và có thể sống đến ba năm. Như nhiều loài killifish khác, chúng cần nắp kín để khỏi nhảy ra ngoài. Chúng sống khỏe ở nhiệt độ mát mà không cần sưởi. Nếu bể trồng thật dày cây, chẳng hạn trải nhiều rêu dày dưới nền và thả water sprite nổi trên mặt nước, bạn có thể nuôi theo kiểu sinh sản bầy. Nghĩa là cá con lớn lên chung bể với cá bố mẹ.

4. Cá chạch kuhli (Pangio kuhlii)

Cá chạch kuhli thì có gì mà không mê? Loài cá lạ mắt trông như lươn này có nhiều màu, như sọc vằn, bạc và đen. Chúng còn rất giỏi lùng thức ăn thừa rơi xuống các khe hẹp. Kuhli vốn nhút nhát và hoạt động về đêm, nên chúng thấy an toàn hơn khi sống thành nhóm ít nhất ba đến sáu con. Nhờ tính hiền, chúng là bạn cùng bể lý tưởng cho các loài cá cộng đồng như tetra, rasbora, thậm chí cả cá betta. Bạn cho chúng ăn thức ăn chìm, như viên chìm cỡ nhỏ, thức ăn gel Repashy và trùng huyết đông lạnh. Những "sợi mì" ngoằn ngoèo dưới nước này sẽ cho bạn rất nhiều niềm vui.

5. Cá cherry barb (Puntius titteya)

Khác với nhiều loài barb, Puntius titteya rất hiền, thân thiện và nuôi chung được với các loài cá cộng đồng khác. Nuôi một đàn từ sáu con trở lên, bạn sẽ bất ngờ khi thấy màu đỏ của chúng rực lên giữa nền lá xanh của bể thủy sinh. Chúng cũng dễ đẻ và sẽ đẻ trứng vào đám cây rậm hoặc búi sợi đẻ trứng (spawning mop). Muốn thêm cho bể 40 lít một loài vừa hiếu động vừa bắt mắt thì chọn cherry barb khó mà sai.

6. Cá white cloud mountain minnow (Tanichthys albonubes)

Tanichthys albonubes có dạng thường và dạng vây dài, nhưng đẹp nhất phải kể đến dạng vàng. Thân vàng đào và bộ vây đỏ của dạng này rất nổi trong bể. Đây là loài cá đàn nước lạnh, sống được trong bể không sưởi, nên rất hợp để đặt ở văn phòng hay lớp học. Tính hiền cũng khiến chúng nuôi chung được với tép lùn, thậm chí cả cá betta, miễn là bể có đủ chỗ ẩn nấp. Như nhiều loài khác trong danh sách này, chúng rất dễ đẻ khi nuôi riêng một loài, nhất là khi bể có nhiều cây thủy sinh và bạn cho ăn tốt.

7. Neolamprologus multifasciatus

Bể 40 lít vẫn nuôi được cichlid châu Phi đấy. Loài cá ở vỏ ốc tí hon này chỉ dài khoảng 2,5–5 cm. Đúng như biệt danh, chúng sống và nuôi con ngay trong vỏ ốc. Giống các cichlid châu Phi khác, chúng ưa nước có pH cao hơn và cứng hơn. Ngắm chúng rất vui, vì lúc nào chúng cũng đang sửa sang lại nhà cửa. Chúng đào hố trong cát và dùng miệng tha vỏ ốc đi chỗ khác. Nếu bạn cho ăn đầy đủ, cá con sẽ lớn tốt. Chẳng bao lâu sau, bạn đã có cá để bán bớt hoặc chia cho bạn bè.

8. Cá rasbora neon xanh (Microdevario kubotai)

Loài rasbora đàn tí hon này đáng được dân chơi để ý hơn nhiều, vì màu của nó sáng như phát quang. Màu xanh lục ánh kim rất hiếm gặp ở cá cảnh. Khi nuôi một nhóm từ sáu con trở lên, nhất là trong bể nước đen nhiều tanin, vảy chúng lấp lánh rực rỡ đến mức người đứng tận đầu kia căn phòng cũng phải chú ý. Loài này có thể khó tìm ở chỗ bạn. Dù vậy, bạn vẫn có thể nhờ tiệm cá quen đặt hàng hoặc mua từ người bán online uy tín.

9. Cá bảy màu (guppy) fancy

Chưa nuôi cá bảy màu thì coi như chưa biết thú chơi cá! Cá bảy màu hiền và hợp với bể 40 lít không chê vào đâu được. Chúng có đủ mọi màu cầu vồng, hay bơi sát kính đòi ăn và ăn rất khỏe. Lúc nào chúng cũng dọn sạch đến mẩu thức ăn cuối cùng trong bể. Cá bảy màu sống không lâu, nhưng loài đẻ con này bù lại thừa thãi bằng cả đàn cá con. Cứ cho ăn đầy đủ, dùng nước cứng nhiều khoáng và chăm bể đều đặn, bạn sẽ không phải hối hận.

10. Cá platy lùn

Mê cá đẻ con đáng yêu mà nuôi bao nhiêu cũng thấy chưa đủ? Bạn thử cá platy lùn xem, loại này còn gọi là platy teacup. Chúng chỉ dài khoảng 2,5 cm và không lớn bằng platy thường, nên bể 40 lít không chật với chúng. Platy dọn bể rất cừ, vì lúc nào chúng cũng đói và giỏi tìm ra thức ăn thừa bị vùi lấp một nửa trong những khe nhỏ nhất. Nhờ khuôn miệng đặc biệt, chúng còn có tiếng là biết rỉa và ăn cả rêu. Platy lùn có thể không phải loại dễ tìm nhất, nhưng dáng nhỏ xinh và tính hiếu động của chúng đáng để bạn bỏ công.