10 loại cây thủy sinh tốt nhất cho bể cá betta nước ngọt

Muốn bể betta của mình đẹp hơn một bậc thì bạn thử trồng cây thủy sinh thật xem. Cây hút bớt chất thải của cá nên nước sạch hơn. Cây cũng cho betta một khung cảnh tự nhiên và đẹp mắt. Ngoài tự nhiên, Betta splendens thường sống ở đầm lầy nhiệt đới và ruộng lúa, nơi cây cỏ mọc dày đặc. Vì vậy, trong bể, cây là chỗ để betta lượn lờ khám phá cho đỡ chán. Cây cũng là vật chắn tầm nhìn khi cá nổi tính giữ lãnh thổ, và là chỗ để cá nằm ngủ ban đêm. Bạn cứ yên tâm là phần lớn cây trong danh sách 10 loại dưới đây đều dễ trồng với người mới. Chúng chỉ cần đèn yếu và một loại phân nước tổng hợp đầy đủ như Easy Green.

1. Dương xỉ java (Java fern)

Dương xỉ java là một trong những cây được dân chơi thủy sinh chuộng nhất, nhờ lá dài, dày và gần như không phải chăm. Cây mọc chậm và có nhiều biến thể như lá kim (needle leaf), lá chẻ ba (trident) và Windelov (còn gọi là lace, lá ren). Cây có một "thân" dày nằm ngang gọi là thân rễ (rhizome). Phía trên thân rễ mọc lá, phía dưới mọc rễ. Điểm hay của nhóm cây thân rễ là không cần nền hay sỏi để sống. Bạn chỉ cần dán cây lên đá hoặc lũa bằng keo dán dạng gel rồi đặt ở chỗ nào trong bể cũng được.

Dương xỉ java nhân giống theo cách khá thú vị. Bạn có thể cắt đôi thân rễ để tách thành hai cây. Cây cũng có thể tự mọc cây con ngay trên lá. Bạn đợi cây con lớn hơn và ra kha khá rễ rồi hẵng tách ra, trồng sang chỗ khác trong bể.

Tên khoa học của dương xỉ java là Microsorum pteropus.

2. Anubias

Chi Anubias cũng là cây thân rễ, có đủ kiểu hình dáng, kích cỡ và bề mặt lá. Vài loại phổ biến là Anubias barteri, anubias nana petite và anubias coffeefolia. Cũng như dương xỉ java, bạn có thể gắn anubias lên đủ loại vật liệu bố cục và đồ trang trí trong bể.

Cây thân rễ cũng trồng xuống nền được, nhưng nhớ đừng vùi thân rễ xuống, nếu không cây có thể chết. Anubias không cần nền, và người ta thường gắn nó lên lũa hoặc đá. Bạn cũng có thể để nguyên anubias trong chậu nhựa rồi thả vào một hòn đá trang trí Easy Planter. Hòn đá giả này trông rất tự nhiên. Nó cũng dễ dời chỗ khi bạn muốn đổi kiểu cho bể betta. Anubias hay dương xỉ java đặt trong Easy Planter giống như một chiếc "chậu" đẹp mắt mà bạn có thể dời quanh bể bất cứ lúc nào.

3. Tảo cầu marimo

Nếu dương xỉ java với anubias nghe vẫn còn khó thì cứ chọn tảo cầu marimo, "cây" thủy sinh dễ nhất trên đời, khó mà trồng hỏng được. Tên tiếng Anh của nó là moss ball (cầu rêu), nhưng mấy quả cầu xanh mịn như nhung này không phải rêu, cũng chẳng phải cây. Chúng là một loại tảo. Chúng có hình tròn lạ mắt như vậy là do bị lăn tròn liên tục dưới đáy hồ. Muốn "trồng" thì bạn chỉ việc thả chúng vào chỗ nào trong bể có ánh sáng yếu. Marimo khá rẻ và trông độc đáo, nên nhiều người thích mua cả một "đội quân" để rải kín bể betta.

Tên khoa học của tảo cầu marimo là Aegagropila linnaei.

4. Cryptocoryne

Cryptocoryne, gọi tắt là "crypt", nổi tiếng dễ tính và sống được từ đèn yếu đến đèn mạnh. Cryptocoryne wendtii là một trong những loại phổ biến nhất, có nhiều biến thể như xanh, đồng (bronze), tropica và đỏ. Betta hay nằm nghỉ trên mặt hoặc bên dưới những chiếc lá bản rộng, mép gợn sóng của nó. Còn Cryptocoryne parva là một trong những loài crypt nhỏ nhất. Cây có lá mảnh, xanh đậm và thường dùng làm cây tiền cảnh mọc chậm.

Khác với phần lớn các cây trong danh sách, crypt thích lấy dinh dưỡng từ nền hơn là từ nước. Vì thế bạn nên trồng crypt trong nền có dinh dưỡng, chẳng hạn nền có vùi phân viên (root tab). Ngoài ra, nếu cây crypt mới mua về được ít bữa đã héo rũ thì đừng vội vứt đi. Nhiều khả năng cây đang bị "tan lá" (crypt melt). Bạn cứ để yên cây trong bể. Chẳng bao lâu cây sẽ hồi lại và ra lá mới, quen với điều kiện nước trong bể của bạn.

5. Dương xỉ nước (water sprite)

Đây là một loại cây thân dễ trồng và khá linh hoạt, vì bạn có thể trồng xuống nền hoặc thả nổi. Lá mảnh, xẻ như ren của nó tạo thành một khu rừng rậm cho betta chui rúc khám phá và làm tổ bọt. Cây mọc nhanh nên hút rất tốt các hợp chất nitơ độc sinh ra từ chất thải của cá. Nếu cây ăn hết dinh dưỡng trong nước, bạn châm thêm phân Easy Green để cây luôn đủ ăn.

Tên khoa học của dương xỉ nước là Ceratopteris thalictroides.

6. Củ betta (Betta bulb)

Ở các chuỗi cửa hàng thú cưng lớn, bạn có thể thấy bán "củ betta" và không rõ đó là cây gì. Phần lớn trường hợp, đó là một loại cây Aponogeton. Cây này thường mọc lá dài, xanh nhạt, bề mặt lá nhăn hoặc gợn sóng. Các loại cây củ dễ trồng khác có cây chuối (banana plant, gốc có các củ trông như nải chuối) và súng lùn thủy sinh (dwarf aquarium lily, lá hình tam giác màu đồng ánh đỏ). Cả hai đều vươn lá súng lên tới mặt nước, tạo thành một mạng lưới cuống lá để betta bơi luồn qua lại.

Tên khoa học của cây chuối là Nymphoides aquatica.

7. Cây kiếm (Sword plant)

Nếu bể lớn, bạn có thể trồng hẳn một bụi kiếm thật to như kiếm Amazon hoặc kiếm đỏ (red flame sword). Đây là cây kinh điển của dân chơi bể cá. Người ta thích nó vì dễ chăm và có lá to bản, làm chỗ nghỉ và chỗ trốn cho các loài sống trong bể. Cũng như crypt, nhóm cây kiếm ăn chủ yếu qua rễ. Muốn cây khỏe, bạn cần nền giàu dinh dưỡng hoặc thường xuyên vùi phân viên dưới gốc. Khi đủ lớn, cây kiếm có thể vươn những cành dài, trên đó mọc ra cây kiếm con để bạn nhân sang các bể khác.

Tên khoa học của kiếm Amazon là Echinodorus bleheri.

8. Vallisneria

Nếu bạn muốn có một khu rừng nước rậm rạp mà chỉ đủ tiền mua một loại cây thì vallisneria (gọi tắt là val) là lựa chọn ăn chắc. Đây là loại cây cao, lá dạng cỏ, rất khỏe và sống tốt trong nhiều môi trường khác nhau. Khi đã bén rễ ổn định trong bể, val lan cực nhanh. Cứ vài ngày cây lại đâm ra thân bò mới mang theo cây con. Muốn lấp kín hậu cảnh mà không tốn công, đồng thời tạo vật chắn tầm nhìn tự nhiên cho betta hay giữ lãnh thổ, thì cứ chọn val.

Tên khoa học của một loài val là Vallisneria spiralis.

9. Pogostemon stellatus 'Octopus'

Đây là một cây thân độc đáo, cũng rất hợp làm hậu cảnh vì có thể nhanh chóng phủ xanh bể betta. Cây có biệt danh 'octopus' (bạch tuộc) vì mỗi đốt trên thân mọc ra nhiều lá dài, mảnh, đung đưa theo dòng nước như xúc tu bạch tuộc. Giống phần lớn cây thân, nó có thể vươn cao khá nhanh. Muốn nhân giống, bạn chỉ cần cắt nửa ngọn rồi cắm lại xuống nền. Đoạn ngọn sẽ ra rễ và lá mới rất nhanh, thành một sân chơi xanh mướt cho betta.

10. Cây thả nổi

Betta thích quanh quẩn gần mặt nước, nên cây thả nổi là cách hay để làm tầng trên của bể thêm sinh động. Các loại phổ biến gồm bèo Amazon (Amazon frogbit), bèo rễ đỏ (red root floater) và cả các cây thân thả nổi như dương xỉ nước đã nhắc ở trên. Rễ bèo xốp và lá dày khiến betta thấy đủ an toàn để làm tổ bọt hoặc chợp mắt giữa đám cây.

Có điều bạn nhớ chừa khoảng 50% mặt nước trở lên không bị lá che. Mặt nước trống cần cho trao đổi khí, nhờ đó oxy vào nước nhiều hơn. Betta cũng cần chỗ trống để ngoi lên đớp khí khi cần. Các cây thả nổi như bèo Amazon là chỗ neo tuyệt vời để betta tha hồ làm tổ bọt.