Nuôi cá rồng trong bể thủy sinh: những điểm khắc nhau cần biết

Cá rồng có sống được trong bể thủy sinh không? Về lý thì được. Ngoài tự nhiên cá rồng sống ở sông hồ, đâu phải trong bể kính, nên nói cá rồng không thể nuôi chung với cây thì chưa đúng. Cái khó nằm ở chỗ khác. Muốn giữ một con cá rồng đẹp theo chuẩn dân chơi cá rồng thì có khá nhiều việc phải làm khác với những gì cây thủy sinh cần.

Bài này đi qua từng điểm xung khắc giữa hai thú chơi: nhiệt độ, kích thước bể, nắp đậy, đèn đánh màu và chi phí. Phần cuối nói cách dung hòa nếu bạn vẫn muốn có cá rồng lẫn chút cây xanh trong bể.

Vì sao ít người nuôi cá rồng trong bể thủy sinh

Phần này chỉ là phỏng đoán. Nhiều người coi cá rồng là vua của cá cảnh nước ngọt. Hình ảnh một con cá oai vệ có lẽ hợp với bể trơn, sang trọng hơn là với một khung cảnh rừng rậm thu nhỏ. Phong cách thủy sinh gần thiên nhiên vì thế có thể không hợp gu nhiều người chơi cá rồng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:00 Cá rồng và các loài cá lớn bơi trong bể trơn, nền tối.
• Xem video từ ▶ 0:05 Bể cá cảnh nuôi nhiều cá rồng và cá cam sặc sỡ bơi cùng nhau.

Chuyện gu thì mỗi người một ý. Những khác biệt kỹ thuật bên dưới mới là thứ bạn cần tính kỹ trước khi làm.

Nhiệt độ: cá ưa ấm, cây ưa mát

Cá rồng có nguồn gốc từ các nước nhiệt đới như Malaysia, Indonesia, Thái Lan. Ở đó người ta nuôi cá cả trong hồ ngoài trời, nắng chiếu thẳng vào. Có lúc nước lên tới 35°C mà cá vẫn chịu được. Cây thủy sinh thì khác, phần lớn ưa nước mát.

Mùa đông ở Hà Nội cho thấy rõ cái giá của việc giữ ấm. Một bể cá rồng gần 2 khối nước, tính cả bể chính và bể lọc, cần tới 5 cây sưởi 500 W để giữ nước khoảng 30–31°C. Riêng tiền điện cho sưởi vào lúc rét đậm có thể lên khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng.

Hai nhu cầu nhiệt độ này dễ khắc nhau khi nuôi chung. Bạn sẽ phải chọn ưu tiên cá hay ưu tiên cây, và đây có thể là điểm khó dung hòa nhất.

Bể phải to cỡ nào

Cá rồng là cá lớn, cần nhiều chỗ bơi. Một bể vừa có chỗ cho cá bơi thoải mái, vừa có phần bố cục cây thì càng phải to. Đa số người chơi khó có một cái bể đủ lớn cho cả hai.

Ngân long có giá không quá đắt nên nhiều người dễ mua. Nhưng con cá có thể dài cỡ 1 m chỉ sau khoảng 2 năm, bắt nó bơi trong bể chật thì rất khổ.

Để dễ hình dung, một bể dài 2 m, rộng 1 m, cao 1 m cho cá rồng bơi rất thoải mái. Nếu bạn muốn để phần cây ở phía sau và cho cá bơi ở phía trước, chiều rộng bể (tính từ kính trước ra kính sau) nên từ khoảng 80–90 cm trở lên. Rộng 1 m hoặc hơn thì lý tưởng.

Nắp đậy và chuyện cá nhảy

Bể thủy sinh thường để mặt thoáng cho đẹp. Cá rồng thì nhảy rất giỏi, bể không nắp là cá phóng ra ngoài. Mất một con cá đắt tiền theo kiểu đó thì quá phí.

Người chơi cá rồng kỹ thường che chắn nhiều lớp:

• Nắp đậy kín toàn bộ mặt bể.
• Lưới phủ thêm phía trên nắp.
• Bọc các thanh giằng lại, để cá có nhảy lên thì cũng không cọ vào gây trầy, bong vảy.

Bể đã đậy kín như vậy thì khó còn vẻ thoáng, mở như một bể thủy sinh.

Đèn đánh màu làm hỏng cây

Kim long là rồng vàng, huyết long là rồng đỏ. Đây là những dòng người chơi chăm rất kỹ. Kim long đẹp thì vàng lên tận đầu. Người chơi huyết long thì muốn cá đỏ thật đậm. Ngoài chế độ ăn và chăm sóc, họ còn đánh đèn (tanning) cho cá. Đèn chiếu từ trên xuống, có khi ốp thêm đèn ngang mặt kính, bật liên tục 24/24. Vảy ngoài dưới ánh sáng mạnh sẽ sậm màu dần, giống da người phơi nắng nhiều thì rám lại.

Cây thủy sinh không chịu nổi kiểu chiếu sáng này. Đèn mạnh bật suốt ngày đêm thì rêu hại mọc tràn và cây bị rữa. Muốn đánh màu cá đúng bài thì gần như phải bỏ cây.

Lọc và chi phí

Bể cá rồng cần nước sạch. Bạn phải có hệ thống hút mặt, hút đáy chạy hiệu quả và vật liệu lọc tốt. Chơi riêng thủy sinh đã tốn tiền, chơi riêng cá rồng cũng tốn. Gộp hai thứ lại thì chi phí còn tăng lên nhiều. Chỉ nên làm khi bạn có điều kiện đầu tư thật sự. Nếu chỉ thích thoáng qua thì nên cân nhắc lại.

Muốn có cả hai thì dung hòa thế nào

Trước hết hãy xác định rõ mình chơi vì cái gì. Nếu mục tiêu là một con cá rồng thật đẹp thì tốt nhất đừng đưa nhiều cây vào bể. Nếu bạn muốn một khung cảnh thiên nhiên có con cá lớn bơi giữa, kiểu bể biotope hay bể thủy sinh, thì phải tìm cách cho hai thứ hợp nhau ở mức chấp nhận được.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:02 Bể có cá rồng và cá la hán bơi cùng vài cụm cây.
• Xem video từ ▶ 4:36 Cá rồng bơi trước nền đá và cây xanh đặt phía sau bể.

Cách dễ làm nhất là dùng cây ở mức vừa phải:

1. Đặt lũa và phần cây ở phía sau bể. Cá đã quen người thường bơi ở mặt trước để chờ ăn, nên phía trước cứ để trống làm chỗ bơi.
2. Chọn lũa nhỏ, dáng đơn giản. Tránh khúc lũa có nhiều cạnh sắc, nhọn vì cá dễ va vào bị thương.
3. Buộc ráy (Anubias) hoặc dương xỉ lên lũa thay vì trồng cả mảng cây.

Cái giá phải trả là con cá khó đạt độ đẹp cao. Một bể cộng đồng to có cá rồng mà cây vẫn lên tốt thì con cá có thể chỉ ở mức khoảng 4–5 điểm trên 10 theo con mắt người chơi cá rồng. Được cái này thì mất cái kia.

Bắt đầu từ đâu

1. Đo chiều rộng bể định dùng. Dưới khoảng 80 cm thì nên bỏ ý định làm phần cây phía sau.
2. Tính trước tiền sưởi mùa đông và tiền hệ thống lọc, xem có kham nổi lâu dài không.
3. Làm nắp và lưới đậy xong rồi mới thả cá.