Cá Champsochromis spilorhynchus

Chiều dài chuẩn: 35 cm SL.

Đáy bể: 180 × 60 cm.

Thể tích: khoảng 648 lít.

Bể 180 × 60 × 60 cm, khoảng 648 lít, là mức tối thiểu. Có điều kiện thì nên dùng bể lớn hơn.1

• Nhiệt độ: 24–27°C
• pH: 7,5–8,5
• Độ cứng: 5–30 dGH1

Trang trí bể không quan trọng lắm, vì ngoài tự nhiên loài này sống ở tầng nước mở. Cá bơi rất nhiều, nên bạn phải chừa cho nó càng nhiều khoảng trống càng tốt. Nền thì nên dùng cát.1

Đây là loài săn mồi kiểu rượt đuổi. Ngoài tự nhiên, nó ăn các loài cá nhỏ hơn, chẳng hạn cá con của các loài Copadichromis. May là nuôi trong bể thì không cần cho ăn cá sống. Bạn cho nó ăn đa dạng các loại thức ăn tươi giàu thịt như tôm, trai, sò, cá lancefish. Cá cũng chịu ăn thức ăn khô, nhưng đừng lấy thức ăn khô làm khẩu phần chính. Nhớ đừng cho ăn quá tay, cá mập lên là mất dáng thân thon đặc trưng.1

Với những con cá to tới mức không nuốt vừa, loài này không hung dữ lắm. Nhưng chỉ cần thấy một con trưởng thành há miệng ngáp một lần là bạn sẽ hiểu ngay vì sao chọn bạn cùng bể cho nó khó đến vậy. Hợp nhất là các loài sống ở tầng đáy, như Fossorochromis rostratus, thậm chí cả Frontosa. Mbuna thì không hợp. Bạn có thể nuôi một con đực với vài con cái. Cá đực giữ lãnh thổ với những con đực khác, nên muốn nuôi nhiều con đực thì đương nhiên bể phải cực kỳ rộng.1

Cá đực to hơn và màu sắc rực rỡ hơn hẳn cá cái. Cá đực trưởng thành đôi khi có vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi dài ra. Cá cái thì không có những vây kéo dài này.1

Đã có người cho loài này sinh sản trong bể, dù không nhiều. Nó đẻ giống kiểu thông thường của các loài Hap, tức là cá mẹ ngậm trứng trong miệng. Tốt nhất là cho cá đẻ trong bể nuôi riêng loài, theo kiểu một đực với ít nhất 3 cái. Bể 180 cm là vừa, lớn hơn thì càng tốt. Cách bài trí giống như đã nói ở trên. Bạn nhớ bố trí nhiều chỗ trốn, vì cá đực có thể tấn công những con cái chưa sẵn sàng đẻ. pH nên để khoảng 8,2–8,5, nhiệt độ 25–26,5 °C. Trước khi cho đẻ, bạn vỗ béo cá bằng nhiều thức ăn sống và đông lạnh. Có vẻ cá không làm ổ đẻ. Khi đến lúc, cá đực chỉ đơn giản là tìm cách dụ cá cái đến giao phối. Nó rượt đuổi rất hung hăng. Chính vì vậy người ta mới cho loài này đẻ theo kiểu một đực nhiều cái, để sự hung hăng của con đực chia đều ra nhiều con. Khi cá cái đã chịu, nó đẻ vài trứng xuống nền rồi ngậm vào miệng. Trên vây hậu môn của cá đực có những đốm hình quả trứng, và cá cái bị các đốm này thu hút. Khi cá cái tìm cách ngậm luôn các "quả trứng" đó vào miệng, nó sẽ nhận tinh dịch của cá đực, và trứng trong miệng được thụ tinh. Cứ thế lặp lại cho tới khi cá cái đẻ hết trứng. Cá cái ngậm trứng 3–4 tuần rồi mới nhả cá bột ra khi chúng đã tự bơi được. Suốt thời gian này cá mẹ không ăn gì. Bạn sẽ dễ nhận ra nó nhờ cái miệng phồng to. Nếu bị stress quá mức, cá mẹ có thể nhả trứng sớm hoặc ăn luôn trứng. Vì vậy, nếu bạn định chuyển cá mẹ sang bể khác để cá bột khỏi bị ăn, hãy làm thật cẩn thận. Cũng nên biết là nếu cá cái xa đàn quá lâu, nó có thể mất chỗ đứng trong thứ bậc của nhóm. Bạn nên để cá mẹ ở lại đàn càng lâu càng tốt rồi hẵng chuyển, trừ khi nó bị con khác quấy phá. Chuyện này ít khi xảy ra, vì cá cái đang ngậm trứng còn dữ hơn bình thường. Một số người nuôi tự lấy cá bột ra khỏi miệng cá mẹ ở khoảng tuần thứ 2 rồi ương riêng từ đó, vì làm vậy thường giữ được nhiều cá bột hơn. Cá bột vừa ra đã đủ lớn để ăn ấu trùng Artemia.1

Loài này chỉ có ở hồ Malombe, hồ Malawi và thượng nguồn sông Shire. Sông Shire chảy ra từ hồ Malawi.1

Cá sống ở nhiều khu vực khác nhau trong hồ. Người ta hay gặp nó nhất ở vùng ven bờ. Tuy vậy, nó cũng ra tận vùng nước trống hoàn toàn để săn mồi.1

Loài này chỉ thỉnh thoảng mới có bán, vì nó sống chủ yếu đơn độc nên rất khó bắt. Cũng vì hiếm nên dân chơi săn lùng nó khá ráo riết. Cá có thể bị nhầm với loài còn lại trong chi là C. caeruleus. Muốn phân biệt, bạn nhìn thân cá: loài này có thân cao hơn, và trên mõm có các vệt đen rất đặc trưng. So với một số loài cichlid săn mồi tầng nước mở khác ở hồ Malawi như các loài Buccochromis, răng của Champsochromis mọc thưa hơn.1