Cá dogtooth Malawi

Chiều dài chuẩn (SL): 10 cm. Đáy bể: 100 × 30 cm. Thể tích: khoảng 90 lít (100 × 30 × 30 cm).1

• Nhiệt độ: 25–29°C
• pH: 7,5–8,5
• Độ cứng: 10–25 dGH1

Phần lớn diện tích bể nên chất đá thành từng đống, xếp sao cho tạo ra hang hốc. Giữa các đống đá chừa lại vài khoảng nước trống nhỏ cho cá bơi. Nền cát là hợp nhất. Loài này đào bới suốt ngày nên hay làm bật gốc cây.1

C. afra ăn được hầu hết các loại thức ăn bạn cho. Tuy vậy, phần lớn khẩu phần nên là thức ăn thực vật, chẳng hạn cám mảnh spirulina hay rau chân vịt trụng sơ. Ngoài ra bạn có thể cho ăn thêm thức ăn sống và thức ăn đông lạnh.1

Đây là loài cá hung hăng và giữ lãnh thổ. Đừng nuôi chúng chung với những loài hiền như Peacock hay Utaka. Nuôi cùng các loài Mbuna khác thì được. Bể nên thả thật dày để cá bớt hung hăng và khó chiếm lãnh thổ riêng. Chúng rất dữ với đồng loại. Có thêm cá khác loài trong bể thì sự hung dữ đó bị chia bớt ra. Mỗi con đực cũng nên đi kèm nhiều con cái để cá cái đỡ bị rượt đuổi.1

Cá đực có màu sắc sặc sỡ hơn cá cái nhiều.1

Bể cho cá sinh sản nên dài khoảng 120 cm và bài trí giống như mô tả ở trên. Điều kiện lý tưởng là pH 8,0–8,5 và nhiệt độ 25–27°C. Một nhóm sinh sản nên gồm một con đực và 3–6 con cái. Cá đẻ rất kín đáo. Con đực chọn một chỗ trong đám đá, hoặc đào một cái hố dưới tảng đá lớn. Sau đó nó phô diễn quanh cửa hang để dụ cá cái vào đẻ cùng. Lúc tán tỉnh, con đực có thể khá hung hăng. Vì vậy cách tốt nhất là cho loài này đẻ theo kiểu một đực nhiều cái, để sự hung hăng đó không dồn hết vào một con.

Khi cá cái chịu đẻ, nó bơi tới chỗ đẻ và đẻ trứng ở đó, rồi ngậm ngay trứng vào miệng. Trên vây hậu môn của cá đực có những đốm trông giống quả trứng, và cá cái bị các đốm này thu hút. Lúc cá cái tìm cách đớp các đốm đó vào miệng chung với trứng, thực ra nó đang nhận tinh trùng của cá đực. Trứng được thụ tinh theo cách đó. Cá cái có thể ngậm ổ 15–30 trứng tới 3 tuần rồi mới nhả cá bột ra khi chúng đã bơi được. Suốt thời gian này cá mẹ nhịn ăn. Bạn sẽ dễ nhận ra nó vì miệng phình to.

Nếu cá cái bị stress quá mức, nó có thể nhả trứng sớm hoặc ăn luôn cả ổ. Vì thế, nếu bạn định chuyển cá mẹ đi để cá bột không bị cá khác ăn thì phải làm thật cẩn thận. Cũng cần biết rằng cá cái tách khỏi đàn quá lâu có thể mất chỗ đứng trong thứ bậc của nhóm. Trừ khi cá cái đang bị rượt đuổi, tốt nhất cứ để nó trong đàn càng lâu càng tốt rồi mới chuyển. Một số người nuôi chủ động lấy cá bột ra khỏi miệng cá mẹ khi được 2 tuần và tự ương từ đó, vì cách này thường thu được nhiều cá bột hơn.

Lúc được nhả ra, cá bột có thể vẫn còn túi noãn hoàng. Khi đó chưa cần cho ăn, đợi túi noãn hoàng tiêu hết rồi hẵng cho. Nếu cá bột ra đời đã hết túi noãn hoàng thì bạn có thể cho ăn ngay. Ngay từ đầu, cá bột đã đủ lớn để ăn ấu trùng Artemia.1

Loài này đặc hữu của hồ Malawi. Chúng phân bố rộng dọc bờ tây bắc, xuống tới tận Ngara. Ở bờ đông, bạn có thể gặp chúng trong đoạn từ mũi Makanjila đến Chuanga, đoạn từ Lumbaulo đến Ikombe, và quanh hai đảo Chizumulu và Likoma.1

Chúng sống ở những vùng nhiều đá quanh bờ hồ.1

C. afra dễ bị nhầm với vài loài Pseudotropheus. Bạn có thể phân biệt nhờ hai điểm: cá trưởng thành nhỏ hơn, và răng chỉ có một mấu chứ không phải hai mấu. Ngoài ra, các vạch đen trên thân C. afra chạy tiếp lên vây lưng, điều mà Pseudotropheus zebra chẳng hạn không có. Ngoài tự nhiên, loài này có rất nhiều dạng màu. Trong bể không nên nuôi lẫn các dạng này, vì chúng có thể đẻ với nhau và cho ra cá bột lai không ai muốn. Dù lai được với nhau như vậy, nhiều khả năng sau này một số dạng sẽ được mô tả thành loài riêng.

Khi bị stress hay bị động, cá có thể đổi màu khá nhanh. Với một loài Mbuna thì có một điểm lạ: chúng thường tụ thành đàn lớn ở vùng nước thoáng, ngay sát các vách đá quanh bờ hồ. Đây là một trong những loài Mbuna dễ nuôi hơn cả trong giới chơi cá, và là lựa chọn tốt cho người mới chơi nhóm cá này.1