Cua nước ngọt châu Âu

Potamon potamios không cần nhiều chỗ. Một bể 40 lít đủ cho 1 con cua trưởng thành. Nếu muốn nuôi một đực một cái chung với nhau thì cần bể 60 lít. Đừng nuôi chung các con đực, vì chúng hung hăng và sẽ đánh nhau giành lãnh thổ.

Mật độ nuôi là một trong những điều quan trọng nhất khi nuôi cua. Nuôi quá đông khiến cua bị stress nặng. Phần lớn trường hợp, chuyện này dẫn đến bệnh, cua trở nên hung dữ và ăn thịt lẫn nhau.

Loài cua này trốn rất giỏi và leo vách thẳng đứng dễ dàng. Vì thế bể bắt buộc phải có nắp đậy thật khít.1

Trong một bể paludarium kiểu truyền thống, loài cua này sống khỏe ở nước có pH từ 7,0–8,0 trở lên, KH 0–10 và GH 4–16.1

Potamon potamios không sống hoàn toàn dưới nước. Chúng ở trong nước phần lớn thời gian nhưng vẫn lên cạn hoạt động một phần.

Tỷ lệ cạn và nước: phần nước nên chiếm ít nhất 70–80% diện tích bể.

• Cua lột xác (bỏ lớp vỏ cũ) ở dưới nước.
• Ngoài tự nhiên, dưới nước cũng có nhiều chỗ trốn hơn và nhìn chung an toàn hơn.

Yêu cầu về nước:

• Chúng chỉ cần nước ngọt. Thí nghiệm cho thấy cua có thể sống trong nước biển ít nhất 2 tuần, nhưng chúng không bao giờ tự bò vào nước mặn.
• Nước chỉ cần sâu vài cm, vừa đủ ngập hết con cua là được, không cần sâu hơn.
• Phần nước cũng phải có chỗ trốn, vì cua lột xác dưới nước.
• Bạn nên bố trí nhiều kiểu bề mặt để cua leo lên khỏi nước. Đá hoặc lũa đặt trong nước sẽ thành những hòn đảo nhỏ cho cua trèo lên.1

Potamon potamios là loài ăn tạp, gặp gì ăn nấy.

Theo nghiên cứu, chúng không kén ăn. Cua chủ động săn ếch, cá và nhiều loài động vật không xương sống nhỏ. Chúng cũng cạo tảo bám trên các bề mặt hoặc gặm xác thực vật, chủ yếu là lá và cây đã chết. Cua to còn ăn thịt cả cua nhỏ hơn cùng loài.

Khi nuôi trong bể paludarium, bạn có thể cho chúng ăn:

• lá cây
• cây cỏ
• rau củ
• ốc đập dập
• giun đất
• cá hoặc tép chết
• trùng huyết đông lạnh
• giun mùn (detritus worms)
• trùng chỉ
• giun đen (blackworms)

• Kiểu ăn: Ăn tạp
• Khẩu vị: vừa thịt vừa thực vật
• Số lần cho ăn: 3–4 lần mỗi tuần với cua trưởng thành, mỗi ngày với cua con

Nguyên tắc cho ăn khi nuôi trong bể:

• Để thức ăn trong bể 24 giờ rồi mới dọn. Trước khi cho ăn bữa mới, bạn nên hút sạch thức ăn thừa bằng ống siphon để nước khỏi bẩn. Riêng lá cây thì để vài ngày cũng được.
• Giữ lại vỏ lột. Đừng vớt vỏ cũ ra, vì cua sẽ ăn lại nó sau.
• Kiểm tra chỗ trốn. Cua có thể tha thức ăn về chỗ nấp để dành ăn dần. Thỉnh thoảng bạn nên kiểm tra để vi khuẩn không sinh sôi.
• Cho ăn đa dạng. Cua cần nhiều loại thức ăn, nên thỉnh thoảng hãy đổi món cho chúng.1

Potamon potamios không sống theo đàn. Trái lại, loài này nổi tiếng hung hăng và giữ lãnh thổ rất gắt, nhất là vào mùa sinh sản.

Chúng hoạt động nhiều cả dưới nước lẫn trên cạn. Cua di chuyển rất nhanh nhẹn, ra vào giữa nước và cạn để kiếm ăn và tìm chỗ trú. Nhờ lối sống lưỡng cư, chúng có thể đi khám phá nhiều kiểu môi trường khác nhau. Người ta từng thấy con đực tỏa ra vùng đất xung quanh vào ban đêm, có con đi xa tới 40 m khỏi suối.

Chúng chủ yếu kiếm ăn về đêm. Tuy vậy, chúng vẫn có lúc hoạt động ban ngày, nhất là những con lớn.

Có thể xếp loài này vào nhóm đào hang thứ cấp. Chúng biết đào hang trong nền bùn, nhưng không phụ thuộc vào hang và cũng không ở lì trong đó.

• Sống theo đàn: Không
• Hoạt động nhiều: Có
• Hiền lành: Không
• Giữ lãnh thổ: Có
• Đào hang: Có1

Potamon potamios sống chủ yếu ở các vùng nước ngọt tại Đông Âu và Cận Đông. Bạn có thể gặp loài này ở vùng Balkan, Hy Lạp (cả đất liền lẫn các đảo phía đông nam biển Aegean), miền nam Nga, Síp, miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, Palestine, Syria, Lebanon, miền bắc Iran, Israel (quanh Biển Chết) và Ai Cập (bán đảo Sinai).

Vì loài này rải rác khắp nhiều vùng hẻo lánh, các quần thể ít khi pha trộn nguồn gen với nhau. Nhờ vậy mà nhiều phân loài đã hình thành. Hiện nay có 7 phân loài được công nhận là hợp lệ:

• Potamon potamios ssp. cyprion Pretzmann, 1962
• Potamon potamios ssp. karamani Pretzmann, 1962
• Potamon potamios ssp. karpathos Ghiavarini, 1934
• Potamon potamios ssp. cretaion Ghiavarini, 1934
• Potamon potamios ssp. palestinian Bott, 1967
• Potamon potamios ssp. potamios (Olivier, 1804)
• Potamon potamios ssp. schoenmanni Pretzmann, 1986 (đảo Naxos)1

Potamon potamios thường nấp dưới các hòn đá ở chỗ nước nông của sông suối vùng ôn đới. Loài cua này đã quen với lối sống bán cạn và có thể đào hang sâu xuống nền bùn.1

Đây là loài cua cỡ trung. Mai của chúng thường dài 5–7 cm, cá biệt có con đạt tới 10 cm.

Theo nghiên cứu, loài này có những đặc điểm nhận dạng sau:

• Mai: hơi vồng lên, nhẵn và lõm. Mép bên phía trước phát triển rõ, có nhiều răng tròn rất nhỏ.
• Chân sinh dục (gonopod): gonopod thứ nhất có hình nón hoặc thon dài, phần giữa không phình ra. Đốt cuối có dạng nón kéo dài, phần giữa không cong ra ngoài. Vùng mềm nối hai đốt chia thành hai thùy thấy rõ.
• Càng: hai càng khá to và dài ngắn không đều. Răng trên càng có gờ cao, khi khép lại vẫn chừa một khe hở. Các răng xếp xen kẽ theo kiểu một nốt lớn rồi ba đến bốn nốt nhỏ.

Việc phân loại giống Potamon chủ yếu dựa vào đặc điểm cơ quan sinh dục của con đực, tức gonopod.

Nguồn gốc tên gọi: tên giống Potamon lấy từ một từ Hy Lạp cổ có nghĩa là lũ hoặc dòng chảy xiết. Tên loài potamios lấy từ một từ Hy Lạp có nghĩa là suối nhỏ. Gộp lại, cái tên gợi đến những dòng sông, con suối nhỏ nước chảy xiết.

Tuổi thọ: hiện chưa có nghiên cứu nào về tuổi thọ tối đa ngoài tự nhiên. Ở ngoài đó, kẻ săn mồi, bệnh tật và điều kiện khắc nghiệt có thể khiến chúng chết sớm hơn. Khi nuôi trong bể paludarium với điều kiện ổn định và phù hợp, Potamon potamios có thể sống ít nhất 5–6 năm.

Canxi: cũng như các loài giáp xác khác, cua cần canxi, nhất là lúc lột xác. Chúng dùng canxi để tạo và giữ lớp vỏ cứng. Thiếu canxi có thể khiến vỏ mềm yếu và chân càng bị dị dạng. Vì thế cua cần khẩu phần cân bằng, có nguồn canxi như tảo hoặc thức ăn bổ sung làm riêng cho cua.

Cây thủy sinh: loài này phá cây. Rất nhiều khả năng chúng sẽ ăn, cắt và xé nát bất kỳ cây nào chúng với tới. Vì vậy không nên thả chúng vào bể trồng cây đẹp. Bạn có thể dùng cây nhựa, cây nổi, hoặc những cây rẻ tiền mà mất cũng không tiếc.1