5 nguyên tắc chơi bể thủy sinh ít chăm cho người bận rộn

Nhiều người muốn có một bể thủy sinh nhưng lại bận đi làm, hay đi công tác, về nhà thì không còn sức chăm. Bể nhiều cây, nhiều màu thường đi kèm phân nền, phân nước, CO2. Khi chủ bể không có thời gian thay nước và cắt tỉa, kiểu bể này rất dễ bị rêu hại (algae) tấn công rồi xuống cấp dần.

Bài này gom lại 5 nguyên tắc để set một bể đơn giản, ít tốn công mà vẫn đẹp. Bạn không cần áp dụng hết cùng lúc. Cứ chọn những gì hợp với quỹ thời gian và kiểu chơi của mình.

Có cần phân nền không

Nếu đã xác định chơi đơn giản thì nên bỏ phân nền. Phân nền, cốt nền và phân nước làm dinh dưỡng trong bể dồi dào. Cây lên rất đẹp, nhưng bù lại bạn phải thay nước và chăm đều tay. Thiếu thời gian là rêu hại bùng lên. Diệt rêu thì vẫn làm được, có điều sau một ngày đi làm mệt mỏi thì ít ai còn muốn nhúng tay vào bể.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:08 Cây trồng trên lớp nền sỏi mỏng, nhìn gọn và đơn giản.
• Xem video từ ▶ 2:38 Bể thủy sinh lên cây rất đẹp nhờ nền giàu dinh dưỡng.

Thay vào đó, bạn chỉ cần rải một lớp nền mỏng để trang trí:

• Cát trải mỏng.
• Sỏi suối, trông tự nhiên và khá đẹp.

Nền mỏng thì vệ sinh đáy bể cũng dễ hơn.

Chọn cây gì để ít phải chăm

Tiêu chí chọn cây cho bể ít chăm gồm mấy điểm:

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:42 Cụm ráy lá xanh mọc um tùm trong bể thủy sinh.
• Xem video từ ▶ 3:52 Ráy gắn trên lũa, không cần cắm xuống nền.

• Cây chậm lớn.
• Không cần phân nền, không bắt buộc phải cắm xuống nền.
• Buộc hoặc gài được lên lũa, lên đá rồi đặt vào chỗ mình muốn.
• Không đòi đèn mạnh, không đòi nhiều dinh dưỡng, không cần châm CO2.

Ráy là lựa chọn gần như hoàn hảo, ví dụ ráy napertis. Loại này rất bền, chịu được cả mùa đông lẫn mùa hè ở miền Bắc. Ráy thì giá hơi cao. Muốn rẻ hơn, bạn có thể dùng thanh đản, lưỡi mèo hoặc các loại lan nước.

Một kiểu khác là bố cục biotope với cây dù. Ở một bể kiểu này, sau hơn một tháng cây vẫn lên tốt, và chủ bể đã bỏ luôn lọc lẫn sủi khí. Đây là trải nghiệm của một bể cụ thể, không phải bể nào cũng làm được như vậy. Nếu muốn thử, bạn chỉ nên nuôi những loài cá khỏe, không cần nhiều oxy trong nước.

Nuôi cá gì và thả bao nhiêu

Bể ít chăm thì nên chọn cá dễ nuôi, không đòi cho ăn thường xuyên. Lý do rất thực tế. Bạn không có thời gian điểm danh cá mỗi ngày. Chỉ cần một con chết mà không ai thấy, xác phân hủy sẽ sinh độc tố và kéo theo bệnh cho cả đàn.

Trong video

• Xem video từ ▶ 5:46 Hai con cá nhỏ bơi giữa đám rong rậm trong bể.

Với bể không lọc, không sủi như bể biotope ở trên, cá bã trầu là lựa chọn hợp. Loài này rất khỏe và chịu được nước nghèo oxy. Các loài cùng họ với cá lia thia cũng hợp với kiểu chơi này.

Về mật độ, bạn tính thể tích bể trước rồi ước chừng theo các mức dưới đây. Đây chỉ là con số tham khảo theo kinh nghiệm, không phải quy chuẩn cứng:

Thả cá với mật độ vừa phải thì việc chăm nhẹ hơn và bể cũng bền hơn.

Lọc dư, đèn thiếu nghĩa là sao

Nguyên tắc này đến từ chia sẻ của một người chơi lâu năm, đại diện ADA tại Hà Nội. Ý chính là đầu tư mạnh cho lọc, còn đèn thì để yếu đi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 6:50 Hai bộ lọc thùng đặt cạnh nhau dưới bể, nối ống dẫn nước.
• Xem video từ ▶ 6:55 Cận cảnh đầu lọc thùng với các van và ống nối.

Lọc dư. Ví dụ bể 90 x 45 cm, khoảng hơn 150 lít, bạn có thể chọn tối thiểu một lọc Atman DF1300. Nếu muốn nhàn hơn, ít phải thay nước hơn, bạn có thể thử gấp đôi lên là chạy hai lọc. Hai lọc mắc nối tiếp hay song song đều được. Khi vật liệu lọc nhiều gấp đôi thì nước cũng lọc sạch hơn.

Đèn thiếu. Phần lớn đèn đời mới đều chỉnh được cường độ. Bể Nature hay bể Hà Lan thường chạy đèn ở mức 80–100%. Với bể đơn giản trồng các loại cây kể trên, bạn có thể hạ xuống còn khoảng 50–60%. Thời gian chiếu sáng cũng giảm từ 8–10 tiếng xuống còn khoảng 5 tiếng.

Nếu bạn dùng đèn T5 đời cũ không giảm sáng được, cứ kê đèn cao lên. Thay vì để cách mặt nước 15–20 cm, bạn nâng lên khoảng 30–40 cm. Ánh sáng xuống tới bể sẽ yếu đi.

Dùng cây vươn khỏi mặt nước và bèo để che sáng

Một mẹo nữa là trồng các loại cây có tán lá mọc vượt lên trên mặt nước. Cây dù là một ví dụ. Cây lá môn hay trầu bà gân trắng hay trồng ở công viên, khuôn viên đô thị cũng dùng được. Đây là cây trên cạn, nhưng thuần dần thì phần gốc sống được trong nước và ra rễ dưới nước.

Trong video

• Xem video từ ▶ 8:04 Cây vươn cao khỏi mặt nước, tán lá che bớt ánh sáng từ đèn.
• Xem video từ ▶ 8:19 Cây trầu bà gân trắng trồng gốc trong nước, rễ ra dưới bể.

Những cây này làm được hai việc:

• Tán lá che bớt ánh sáng từ đèn chiếu xuống bể.
• Rễ hút bớt dinh dưỡng thừa trong nước.

Thả bèo trên mặt nước cũng che sáng và hút dinh dưỡng thừa theo cách tương tự. Mẹo này dân chơi đã dùng từ lâu.

Cho cá ăn bao lâu một lần

Cá dễ nuôi, thả với mật độ vừa phải thì không cần cho ăn ngày nào cũng cho. Bạn có thể cho ăn 2–3 ngày một lần. Cá lớn như cá đĩa, cá thần tiên thì cho ăn ngày một lần.

Cho ăn quá nhiều dễ làm cá sình bụng, khó tiêu. Thức ăn thừa còn làm bẩn nước rồi sinh bệnh cho cá. Cho ăn vừa đủ thì cá khỏe mà nước cũng sạch lâu hơn.

Bắt đầu từ đâu

1. Nếu đang định set bể mới, hãy bỏ phân nền và dùng một lớp cát hoặc sỏi suối mỏng.
2. Chọn vài loại cây buộc lũa, buộc đá, chậm lớn như ráy, thanh đản hoặc lưỡi mèo.
3. Hạ đèn xuống khoảng 50–60% và chiếu khoảng 5 tiếng mỗi ngày, rồi thả thêm bèo hoặc trồng một cây vươn lá khỏi mặt nước.
4. Đếm lại số cá theo thể tích bể và chuyển sang cho ăn cách 2–3 ngày một lần nếu cá nhỏ, dễ nuôi.

Trong video

• Xem video từ ▶ 4:12 Cây thủy sinh buộc trên lũa, lá mọc xum xuê trong bể.