Cách dán bể cá mica (acrylic) bằng keo Weld-On từng tấm

Khi mica đã cắt xong và mép đã làm phẳng, việc còn lại là ghép các tấm thành bể. Nhiều người sợ nhất khâu tra keo, nhưng thật ra keo là phần dễ. Thứ quyết định bể có kín và đẹp hay không là các tấm có thẳng hàng và vuông góc lúc tra keo hay không.

Bài này đi qua dụng cụ cần chuẩn bị, thứ tự lắp từng tấm, cách tra keo lỏng cho nó tự ngấm vào khe ghép, và những lỗi hay gặp khi một mình dán bể.

Chuẩn bị những dụng cụ gì

• Bình kim tra keo: loại kim 22 gauge. Con số này chỉ đường kính trong của đầu kim.
• Weld-On 4: keo dán mica dạng lỏng như nước, dùng với bình kim. Đây là keo chính để hàn các đường ghép.
• Weld-On 16: keo đặc dạng tuýp, dùng để trám chỗ rò ở đường ghép, giống cách silicone dùng trên bể kính. Nên mua tuýp nhỏ. Tuýp lớn dùng đến nửa chừng sẽ khó bóp, tốn keo và mất thời gian loay hoay.
• Băng keo điện: dùng để dán giữ giấy bảo vệ và cố định các tấm.
• Thước vuông góc 90 độ: cũ mới không quan trọng, miễn góc vuông chuẩn.
• Kẹp (tùy chọn): hữu ích với bể dài trên 60 cm. Kẹp loại dài hơn khoảng 90 cm khá đắt và khó tìm.
• Mặt phẳng làm việc: chỉ cần phẳng và cân bằng. Kê bể cao lên khỏi sàn thì dễ gắn kẹp hơn, nhưng không bắt buộc.

Vì sao chỉ dùng băng keo điện

Băng keo điện co giãn, dai và giữ chặt các tấm. Nó cũng không để lại vết keo khi bóc ra. Băng keo giấy, băng keo đóng hàng thì để lại lớp keo bám rất khó tẩy, làm bẩn cả mặt bể. Băng keo sơn (painter's tape) thì an toàn cho mica nhưng dính yếu, không giữ nổi tấm. Thêm một điểm tiện: băng keo điện xé bằng tay được, không cần kéo.

Bóc giấy bảo vệ thế nào cho đúng

Suốt quá trình cắt và làm mép, giấy bảo vệ vẫn phải còn trên mica để tránh trầy. Đến lúc dán thì chỉ bóc phần mép.

1. Bắt đầu bóc từ góc, sẽ dễ hơn bóc từ cạnh.
2. Lật giấy ra khoảng 2,5–5 cm dọc theo mép cần dán. Giấy dính khá chặt nên sẽ rách từng đoạn vài cm. Chuyện này bình thường, cứ bóc tiếp, không cần cố giữ nguyên một dải.
3. Dán phần giấy đã lật xuống bằng băng keo điện.
4. Không bóc quá rộng. Lỡ tay làm đổ keo thì phần giấy còn lại vẫn che mặt mica.

Với tấm mặt trước, nên bóc giấy ở cả hai mặt chỗ mép ghép. Ánh sáng lọt qua nhiều hơn, bạn sẽ thấy rõ keo đã ngấm hết đường ghép hay chưa. Phát hiện lỗi lúc này thì còn sửa được, để sau là muộn.

Thứ tự lắp các tấm

Tấm đầu tiên phải là tấm trước hoặc tấm sau, không bao giờ là tấm hông. Lý do là tấm đáy thường cắt hơi dư. Lắp tấm trước đầu tiên rồi làm dần về phía sau, phần đáy dư chỉ nằm ở mép sau và cắt bỏ một lần. Nếu lắp tấm hông trước, bạn có thể bị dư mép ở hai phía và phải xử lý cả hai, tốn công vô ích.

1. Tấm trước.
2. Tấm hông thứ nhất.
3. Tấm hông thứ hai.
4. Tấm sau.

Giữa mỗi tấm đợi khoảng 3–5 phút cho mối vừa dán se lại rồi mới gỡ đồ chống đỡ và lắp tấm tiếp theo. Từ tấm hông trở đi việc nhẹ hơn hẳn, vì tấm trước đã đứng vững và đỡ giúp tấm mới, chỉ cần một miếng băng keo là giữ được.

Canh thẳng và vuông góc trước khi tra keo

1. Dán sẵn vài đoạn băng keo điện dưới mép tấm đáy. Đặt tấm lên xong thì kéo băng keo lên dán vào tấm để giữ tạm.
2. Đặt tấm lên, canh với mép đáy. Đây mới là vị trí tạm.
3. Gắn kẹp nếu có. Kẹp chỉ để giữ tấm khỏi xê dịch, không dùng để ép. Bóp nhẹ cỡ nửa lực là đủ, tấm vẫn chỉnh được.
4. Sờ dọc mép, dùng thước thẳng hoặc thước thủy để chắc tấm khít với đáy và với tấm bên cạnh, không có mép nào chìa ra.
5. Kiểm tra góc 90 độ bằng thước vuông. Tấm nghiêng thì đẩy nhẹ cho đến khi nó tự đứng đúng góc. Tấm hay ngả về trước khi sàn rung thì dán luôn thước vuông vào tấm để giữ.
6. Với tấm hông, kiểm tra thêm góc vuông giữa tấm hông và tấm trước. Góc dưới cùng hay khó khớp, kẹp sẽ giúp nhiều ở chỗ này.
7. Nới kẹp ra trước khi tra keo.

Trong video

• Xem video từ ▶ 14:04 Tấm đã được đặt lên và canh theo mép đáy.
• Xem video từ ▶ 14:24 Hai tấm đứng cạnh nhau, dùng thanh vuông góc để kiểm tra độ thẳng.

Kiểm tra đi kiểm tra lại. Mỗi lần chạm vào tấm, dán thêm miếng băng keo hay quỳ lên tấm đáy là có nguy cơ làm tấm lệch. Một lỗi rất hay gặp là canh xong xuôi mới phát hiện quên bóc giấy ở mép. Keo đã tra rồi thì không có cơ hội làm lại. Nếu làm một mình, xé sẵn vài đoạn băng keo để gần tay, vì bạn không có thêm tay để với lấy.

Tra keo theo mao dẫn

Có người dùng cách cài ghim: chèn ghim vào khe giữa hai tấm, tra keo rồi rút ghim ra. Cách này lỉnh kỉnh và dễ sai. Cách đơn giản hơn là đặt tấm lên rồi tra keo. Trọng lượng tấm mica đủ để hai mặt ghép áp sát, không cần ép. Sau khi tra keo thì tuyệt đối không ấn vào tấm, vì ấn sẽ đẩy keo ra khỏi khe.

1. Chỉ để trước mặt những thứ dùng ngay: băng keo, thước vuông, bình keo. Dẹp hết đồ khác.
2. Bóp nhẹ bình cho ra bớt không khí, không bóp hết. Khi thả tay, không khí hút vào từ từ, bình sẽ tự nhả keo đủ lâu để bạn đi hết chiều dài đường ghép. Bóp chưa đủ thì nhấc lên bóp lại.
3. Chạy đầu kim dọc theo đường ghép. Keo lỏng tự bị hút vào khe theo hiện tượng mao dẫn (capillary action).
4. Làm đường đáy trước. Với các cạnh đứng thì tra từ dưới lên, không tra từ trên xuống.
5. Nhìn kỹ đường ghép. Chỗ hai tấm chạm nhau ban đầu hiện thành một vệt trắng. Keo ngấm tới đâu, vệt đó chuyển trong tới đó. Chỗ nào còn trắng thì bổ sung thêm chút keo.
6. Soát lại bọt khí và chỗ sót, tra thêm từ phía bên kia đường ghép nếu cần.

Tra keo diễn ra rất nhanh, một đường ghép chỉ mất vài chục giây. Vì sao phải bóp xả khí trước thì sẽ thấy ngay khi lỡ quên: keo trào ra ngoài, nhất là ở chỗ giấy bóc chưa đủ.

Vì sao mối dán mica lại chắc

Gọi là keo nhưng thực chất đây là hàn. Weld-On làm mềm bề mặt mica ở cả hai tấm. Vài giây sau dung môi bay hơi, hai lớp mica đã mềm cứng lại và liền thành một khối. Mối nối kiểu này khác hẳn bể kính dán silicone. Đường ghép làm tốt nhìn xuyên qua được, gần như không thấy góc, và sẽ còn trong hơn sau khi bo góc và đánh bóng bằng lửa.

Sau khi lắp đủ bốn tấm, bể cần thêm thanh giằng hoặc tấm nắp phía trên (ở đây là tấm mica dày khoảng 12 mm, khoét lỗ chữ nhật bằng máy phay). Để bể nghỉ ít nhất vài ngày cho keo khô hẳn rồi mới thử nước.

Đây chỉ là một cách làm. Làm mica có nhiều phương pháp, bạn thấy cách nào dễ và chắc tay hơn thì cứ dùng.

Bắt đầu từ đâu

• Mua đủ bình kim 22 gauge, Weld-On 4, vài tuýp Weld-On 16 nhỏ, băng keo điện và một thước vuông góc chuẩn.
• Dọn một mặt bàn phẳng, cân bằng. Bóc giấy mép 2,5–5 cm trên tấm đáy và tấm trước.
• Lắp tấm trước đầu tiên, canh thẳng, kiểm tra góc 90 độ ít nhất hai lần rồi mới tra keo.
• Nếu chưa từng làm, thử tra keo trên hai mẩu mica vụn để quen tốc độ chảy của keo và dấu hiệu vệt trắng chuyển trong.