Cách kiểm soát tảo đốm xanh (GSA)

Tảo đốm xanh (GSA) và tảo bụi xanh (GDA) là hai loại khác nhau. Tảo đốm xanh mọc thành những chấm tròn rõ ràng và bám rất chắc, cạo mãi mới đi. Tảo bụi xanh thì chỉ cần lau hoặc cạo là sạch. Có điều, khi nó đã đóng thành lớp dày thì lau cũng vất vả hơn. Tảo đốm xanh thường mọc chậm. Còn tảo bụi xanh chỉ cần một hai ngày là đã phủ một lớp màng xanh lên kính. Lá già thường bị dính trước.

Nếu bể chỉ có mỗi loại tảo này và bạn hoàn toàn không châm phốt phát thì có thể cây đang thiếu phốt phát.

Phần lớn trường hợp còn lại, cây bị tảo đốm xanh vì một trong hai lý do. Thứ nhất là cây lớn chậm do điều kiện sinh trưởng kém, tức là thiếu CO2 hoặc thiếu dinh dưỡng. Thứ hai là cây bị sốc trong lúc thích nghi, chẳng hạn khi vừa chuyển sang môi trường mới. Những lúc này, GSA thường chỉ bám trên lá già, còn lá non vẫn sạch.

Muốn xử lý thì phải cải thiện điều kiện sinh trưởng cho cây. Bạn có thể châm CO2 để cây có nhiều CO2 hơn, hoặc châm thêm phân cho cây lên nhanh hơn. Cây khỏe, lên mạnh thì tự khắc ít bị tảo. Tảo chỉ bám vào khi cây yếu hoặc đang bị sốc. Bể thủy sinh nào cũng theo quy luật này.

Đèn mạnh làm GSA nặng thêm. Vì vậy, bể nào đang bị GSA thì rất nên giảm sáng. Dù vậy, nếu điều kiện sinh trưởng tốt và cây khỏe thì ngay cả cây chậm lớn vẫn trồng được dưới đèn mạnh.

Bucephalandra và các loại cây chậm lớn khác dễ dính GSA hơn. Muốn giữ chúng sạch tảo trong bể đèn mạnh, bạn cần điều kiện sinh trưởng tốt, nghĩa là bể phải đủ CO2 và dinh dưỡng. Ảnh trên là Bucephalandra brownie ghost 2011 trồng dưới mức PAR trên 200 umol.

Ốc nerite có ăn cả GSA lẫn GDA, chỉ là ăn chậm. Tép cũng nhặt cả hai loại tảo này.

Cây rất dễ bị GSA khi chuyển từ bể này sang bể khác hoặc khi mới trồng. Tảo thường tấn công lá già, vì lúc này cây đang dồn sức bảo vệ phần mới mọc. Lá già nào đang mục thì nên cắt bỏ. Bạn cứ cắt phần già bị tảo bám rồi trồng lại các ngọn tươi, dần dần bể sẽ hồi lại.

Cây chậm lớn như Anubias mà trồng dưới đèn mạnh thì dễ bị tảo hơn. Nếu trồng cây ưa sáng mạnh cạnh cây ưa sáng yếu thì cây ưa sáng yếu sẽ dễ bị tảo hơn.

Nguyên nhân thường gặp

• Cây lớn chậm do thiếu CO2 hoặc dinh dưỡng
• Cây bị sốc khi thích nghi với môi trường mới
• Lá già hỏng dần mà không được dọn đi

Cách xử lý

• Cắt bỏ phần già hoặc phần chết, trồng lại các ngọn mới
• Xử lý các vấn đề sức khỏe của cây
• Châm APT Fix thẳng vào chỗ bị tảo
• Dọn sạch mùn hữu cơ trong bể