Chống thấm bể gỗ ván ép bằng epoxy: vật liệu và các bước quét

Bể gỗ ván ép rẻ hơn nhiều so với bể kính cùng cỡ, nhất là khi cần bể lớn cho cá rồng hay cá cỡ to. Khâu khiến nhiều người chùn tay nhất là chống thấm. Thật ra đây lại là khâu dễ nhất, với điều kiện bạn dùng đúng vật liệu và làm đúng thứ tự.

Bài này đi qua toàn bộ quy trình phủ epoxy hai thành phần cho lòng bể gỗ: cần chuẩn bị gì, pha thế nào, quét mấy lớp, chờ bao lâu giữa các lớp và xử lý mối nối ra sao. Phần lắp kính và hệ giằng chống phình thuộc bước sau nên không nằm trong bài này.

Cần chuẩn bị vật liệu gì

Lớp chống thấm là epoxy hai thành phần, loại không độc với cá và có nhiều màu để chọn. Ví dụ dưới đây dùng Pond Armor Pond Shield màu đen. Bên cạnh đó bạn cần thêm:

• Cồn isopropyl để pha vào chất đông cứng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Con lăn sơn lông ngắn để quét các mặt phẳng lớn.
• Một miếng gạt nhựa (loại gạt matit Bondo) cho những chỗ con lăn khó lăn đều.
• Vải sợi thủy tinh để gia cố các mối nối.
• Giấy nhám độ hạt 60, máy hút bụi và khăn sạch.

Để tham khảo chi phí, một bể khoảng 1.400 lít tốn hai bộ epoxy, giá chừng 160 USD. Cồn, con lăn, gạt và vải sợi thủy tinh cộng lại thêm khoảng 35 USD. Tổng cộng chưa tới 200 USD cho cả khâu chống thấm.

Tính lượng epoxy thế nào cho đủ

Dù là sơn, epoxy hay dầu gỗ thì lớp đầu tiên bao giờ cũng ngấm một phần vào ván ép. Ngấm như vậy là tốt, vì lớp phủ bám chắc hơn vào gỗ. Có điều lúc tính lượng mua, bạn phải cộng phần hao này vào.

Cách ước lượng đơn giản là mua dư khoảng 20% so với diện tích tính được. Phần dư này bù cho lớp đầu bị gỗ hút và cho những lần lỡ pha quá tay giữa các lớp. Thừa một ít vẫn hơn đang quét dở thì hết.

Chuẩn bị bề mặt gỗ trước khi quét

1. Chà nhẹ toàn bộ lòng bể bằng giấy nhám 60 để tạo độ nhám cho epoxy bám.
2. Hút sạch bụi gỗ bằng máy hút bụi.
3. Lau lại bằng khăn để lấy hết lớp bụi mịn còn sót.

Bụi còn sót lại sẽ nằm kẹt dưới lớp epoxy, nên đừng làm qua loa bước này.

Pha epoxy sao cho đúng

Bộ epoxy gồm hai lon theo tỉ lệ hai phần sơn với một phần chất đông cứng. Thứ tự pha như sau:

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:43 Đổ cồn isopropyl vào phần chất đông cứng trong cốc đong.
• Xem video từ ▶ 2:37 Khuấy đều hỗn hợp epoxy đen trong thùng nhựa trước khi quét.

1. Đổ lượng cồn isopropyl theo khuyến cáo vào phần chất đông cứng rồi khuấy đều.
2. Đổ hỗn hợp đó vào phần sơn và khuấy tiếp cho đều.
3. Chỉ pha lượng đủ quét trong khoảng 30 phút.

Quá 30 phút thì epoxy bắt đầu đặc lại và rất khó quét. Với bể cỡ 1.400 lít, mỗi lớp dùng khoảng nửa bộ, tức nửa lon này pha với nửa lon kia, và lượng đó vẫn quét hết được cả lòng bể trong 30 phút. Hướng dẫn in trên bộ sản phẩm khá rõ, bạn nên đọc kỹ. Xem thêm video hướng dẫn quét của nhà sản xuất cũng đáng công.

Bốn bước quét epoxy

Bước 1, lớp lót. Quét epoxy lên toàn bộ lòng bể giống như quét sơn. Quét vụng tay, lem nhem cũng không sao, vì loại epoxy này tự san phẳng khi khô. Xong lớp lót thì để khô 24 giờ.

Bước 2, gia cố mối nối. Mối nối giữa các tấm ván là chỗ dễ rò nhất nên cần thêm một lớp vải sợi thủy tinh.

1. Chà nhám dọc các mối nối để epoxy có chỗ bám.
2. Pha epoxy và quét một lớp lên phần vừa chà.
3. Đặt vải sợi thủy tinh lên, mỗi bên phủ chờm ra khoảng 2,5 cm.
4. Quét thêm epoxy lên trên cho đến khi vải ngấm đẫm hoàn toàn.

Vải dệt (cloth) cần nhiều epoxy hơn vải mat thì mới ngấm hết, nên ở các mối nối bạn sẽ dùng nhiều hơn bình thường một chút. Sau đó để mối nối khô 24 giờ.

Bước 3, lớp thứ hai. Chà nhám nhẹ bề mặt rồi quét lớp thứ hai phủ toàn bộ lòng bể. Nếu bể có hệ giằng lắp ở mép trên thì chừa phần mép đó lại, đợi đến bước lắp giằng mới xử lý. Đến lớp này bạn sẽ thấy rõ bề mặt tự láng phẳng, dù lúc quét không đều tay.

Bước 4, lớp hoàn thiện. Lớp cuối không cần chờ khô hẳn. Bạn quét khi lớp thứ hai vẫn còn hơi dính, tức là chạm tay vào thấy dính nhưng epoxy không bám theo ngón tay. Cách quét giống hệt các lớp trước. Sau lớp này, đợi 24 giờ để epoxy khô hoàn toàn.

Làm sao biết lớp phủ đã đủ dày

Nhiều người lần đầu làm không biết quét bao nhiêu là đủ. Bộ epoxy này có kèm sẵn dụng cụ đo độ dày lớp phủ, nên bạn đo trong lúc quét để chắc lớp chống thấm đạt độ dày khuyến cáo. Đừng đoán bằng mắt.

Khi khô hẳn, lòng bể có bề mặt bóng như kính. Giác hút bám vào vẫn chắc, nên gắn sưởi hay ống lọc bằng giác hút không thành vấn đề. Lớp phủ cũng bền và dùng được lâu.

Chọn màu cho lòng bể

Màu epoxy chủ yếu là chuyện thẩm mỹ, bạn chọn theo loài cá định nuôi. Ví dụ ở đây chọn màu đen cho bể nuôi cá rồng châu Á, vì người làm bể thấy cá rồng trên nền đen trông đẹp hơn. Bạn có thể chọn màu khác tùy ý.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:07 Lòng bể đã sơn epoxy đen bóng, khung gỗ dựng trên giá.
• Xem video từ ▶ 7:11 Epoxy đen đang được phủ lên lòng bể, chỗ khô chỗ còn ướt.

Lưu ý rằng khô hẳn chưa có nghĩa là đổ nước được ngay. Bể còn phải lắp kính và hệ giằng trước khi thử nước.

Bắt đầu từ đâu

• Đo diện tích lòng bể, tính lượng epoxy cho các lớp rồi cộng thêm khoảng 20%.
• Đọc kỹ hướng dẫn pha của nhà sản xuất, nhất là lượng cồn isopropyl cho vào chất đông cứng.
• Chà nhám 60 và làm sạch bụi thật kỹ trước lớp lót.
• Lên thứ tự bốn bước và các mốc chờ: lớp lót 24 giờ, mối nối 24 giờ, lớp thứ hai đến khi còn hơi dính, lớp cuối thêm 24 giờ.