Lắp mặt kính mica và thử nước cho bể ván ép tự đóng

Bể ván ép tự đóng có thân là gỗ, bên trong quét chống thấm, mặt trước là một tấm mica (acrylic) để ngắm cá. Đóng thùng và quét chống thấm xong mới được nửa chặng đường. Phần khó hơn là gắn tấm mica cho kín và thử nước đúng cách. Bể ở đây là loại khoảng 1.130 lít nước, nên nếu mối dán hỏng thì hậu quả không nhỏ.

Bài này đi qua các bước cuối: chuẩn bị mặt dán, gắn và ép tấm mica, chờ silicone khô, làm giằng nóc, rồi châm nước thử theo từng mức cho tới khi bể sẵn sàng nhận cá.

Chuẩn bị mặt dán trước khi gắn mica

Silicone khó bám lên bề mặt nhẵn bóng. Vì vậy cả hai mặt sẽ tiếp xúc với nhau đều cần chà nhám cho nhám lên.

1. Chà nhám toàn bộ đường viền bên trong bể, đúng chỗ tấm mica sẽ áp vào.
2. Chà nhám các mép tấm mica dọc theo phần sẽ dán. Dùng giấy nhám số 60.
3. Lau sạch bụi nhám trước khi bơm silicone.

Tấm mica trong bể này là phần thừa cắt ra từ một bể lớn hơn và đã nằm ngoài trời gần bốn năm. Nó có vài vết xước. Người làm chỉ đánh bóng bớt được phần nào, chứ không làm mới hoàn toàn. Mặt kính lúc mới lắp trông bẩn cũng là chuyện bình thường, do bụi và dấu tay lúc thao tác bên trong.

Dán và ép tấm mica vào khung

Với bể cỡ này, lượng silicone dùng hết khoảng hai tuýp đầy. Bơm đủ silicone quanh viền rồi áp tấm mica vào, sau đó phải ép nó sát vào lớp keo.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:04 Dùng khối gỗ chống để ép tấm mica sát vào khung bể.
• Xem video từ ▶ 1:09 Thanh gỗ chống tì vào tấm mica, có khăn lót phía trong bể.

• Dụng cụ chuẩn để ép là con kích. Không có kích thì có thể xếp chồng mấy thanh gỗ 2x6 (khoảng 3,8 x 14 cm) để chống tấm mica vào. Cách này làm vẫn ổn.
• Ở góc sau, chỗ thanh chống tì vào, nên lót một cái khăn để bảo vệ lớp chống thấm bên trong bể (pond shield). Lớp này mà bị thủng thì nước sẽ ngấm vào gỗ.

Chờ silicone khô bao lâu

Ở bể này, silicone được để khô ba đến bốn ngày. Mốc để biết là keo đã cứng hẳn và bạn không còn ngửi thấy mùi silicone nữa. Còn mùi nghĩa là keo chưa khô hết, nên chưa châm nước. Bể chứa cả ngàn lít nước thì chờ thêm một hai ngày vẫn tốt hơn là phải tháo ra dán lại.

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:19 Bể kính trống đã dán silicone xong, đang để khô.
• Xem video từ ▶ 1:29 Bể kính đặt trên tủ, chờ keo silicone khô hẳn.

Làm giằng nóc, gác đèn và nắp

Phần giằng ở đây làm rất đơn giản:

Trong video

• Xem video từ ▶ 1:43 Thanh giằng gỗ chạy dọc mép trên của bể, sát mặt nước.
• Xem video từ ▶ 1:58 Thanh gỗ giằng nóc đặt trên khung bể, làm chỗ gác đèn và nắp.

• Ở mỗi bên, một thanh 2x6 chạy từ góc trước về góc sau, bắt vít vào khung.
• Phía sau thêm một thanh 2x4 (khoảng 3,8 x 8,9 cm).

Bể này nhiều khả năng không cần giằng. Thanh giằng được thêm vào để bể chắc hơn một chút, đồng thời làm chỗ gác đèn và nắp tự làm. Thanh giằng là gỗ nằm ngay trên mặt nước nên cũng phải quét chống thấm. Lớp chống thấm cần khô rồi mới châm nước tiếp được.

Đèn cho bể là một cây đèn LED loại treo xưởng (shop light) giá khoảng 20–30 USD, cắm qua hẹn giờ. Đó là toàn bộ phần chiếu sáng dự định dùng cho bể này.

Vì sao nửa trên mới là lúc đáng lo

Khi nước mới được chừng 7,5 cm, áp lực lên thành bể gần như không đáng kể, chẳng khác gì một cốc nước. Bể không rỉ ở mức này cũng chưa nói lên được gì.

Yếu tố lớn nhất là chiều cao cột nước. Nước càng cao thì vật liệu càng chịu nhiều lực. Lúc nước lên tới khoảng ba phần tư bể mới là lúc cần để ý. Khi đó gỗ bắt đầu bị nước đẩy ra ngoài. Nếu khâu lắp ráp có chỗ chưa chuẩn, thành bể sẽ hơi uốn, và một đường keo có thể bị bung hoặc một chỗ nào đó bị nứt.

Thử nước theo từng mức

Nên thử nước trước khi quét chống thấm cho thanh giằng. Lý do là nếu có chỗ rỉ, bạn còn chỉnh hoặc vá được trước khi hoàn thiện. Trình tự làm như sau:

1. Châm nước từ từ. Ở mức thấp chỉ cần quan sát qua.
2. Từ khoảng một nửa bể trở lên, kiểm tra kỹ các đường keo, góc bể và chân bể.
3. Khi nước tới khoảng 75% thì ngừng lại. Để nguyên một thời gian cho bể quen dần với áp lực.
4. Trong lúc nước đang ở mức này, quét chống thấm cho các thanh giằng. Nước chưa đầy nên vẫn luồn tay xuống dưới thanh giằng được.
5. Chờ lớp chống thấm khô rồi châm nốt cho đầy bể.
6. Để bể đầy nước khoảng một tuần, rồi mới lắp lọc và chuyển cá sang.

Lần đầu châm nước, tốt nhất là làm lúc không có ai ở quanh bể. Nếu bể rỉ hay bung keo, bạn chỉ việc lau dọn, xả nước, sửa lại rồi làm tiếp. Bể nằm trên sàn bê tông ở tầng hầm. Nhiều người hỏi về chuyện sàn có chịu nổi không, nên với bể lớn bạn cũng cần nghĩ tới vị trí đặt bể ngay từ đầu.

Bắt đầu từ đâu

• Mua giấy nhám số 60 và đủ silicone trước khi bắt tay vào lắp mica.
• Tính trước cách ép tấm mica: kích hay mấy thanh gỗ chống, và chuẩn bị khăn lót chỗ tì vào lớp chống thấm.
• Chọn ngày châm nước thử khi nhà vắng người, và chừa ra ít nhất một tuần chạy thử trước khi định thả cá.