Thả cá vào bể mới ngay nhờ vật liệu lọc đã có vi sinh

Set bể mới xong, ai cũng muốn thả cá ngay. Cái khó là bể mới chưa có vi sinh. Cá thải amoniac ra liên tục, và nếu không có vi sinh xử lý thì amoniac sẽ tích lại đến mức giết cá. Cách thường làm là chạy bể vài tuần cho vi sinh tự lên. Còn nếu bạn đang có một bể khác chạy ổn định, chẳng hạn bể cách ly, thì có thể mang vi sinh từ đó sang và thả cá gần như trong ngày.

Phần dưới đây là cách mồi vi sinh cho một bể lớn nuôi bầy Oscar: chuẩn bị bể, chuyển vật liệu lọc, và vì sao không nên mang nước bể cũ sang. Cuối bài có vài lưu ý về kích cỡ Oscar trước khi bạn quyết định nuôi.

Thiết bị tối thiểu cho bể Oscar mới

• Một lọc thùng (canister) công suất lớn, đủ cho lượng chất thải của cá Oscar.
• Sưởi titan 300 W cho bể khoảng 1.100 lít.
• Máy tạo sóng (wavemaker) để nước lưu thông khắp bể.
• Nắp đậy chắc chắn. Oscar nhỏ hay nhảy, nhà có mèo thì càng phải có nắp.
• Đèn không cần cầu kỳ. Một bóng đèn xưởng loại thường là đủ cho bể không trồng cây.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:28 Bể cá Oscar với nền sỏi trắng và cây giả, chưa thấy nắp đậy.

Trong thời gian chưa có nắp, hãy hạ mực nước xuống khoảng 20 cm so với miệng bể. Cá muốn nhảy ra ngoài sẽ khó hơn hẳn, và mèo cũng khó thò chân vào.

Bể mới thay toàn bộ nước thì có còn vi sinh không

Thử nghĩ thế này. Bạn có một bể đã chạy lâu, vi sinh ổn định. Bạn thay 100% nước bằng nước sạch không có clo hay chloramine. Bể đó có còn vi sinh không? Câu trả lời là còn. Vi sinh nằm trong lọc, trên bông và sứ lọc, chứ không nằm trong nước.

Mồi vi sinh cho bể mới cũng theo đúng nguyên lý đó. Bạn mang vật liệu lọc đã có vi sinh sang lọc của bể mới. Khi ấy bể mới chẳng khác gì một bể cũ vừa thay sạch nước.

Chuyển vi sinh từ bể cách ly sang lọc mới

1. Lấy lọc bông (sponge filter) ra khỏi bể đang nuôi cá.
2. Vắt bông vào một bình khoảng 2 lít để lấy hết cặn mùn (mulm), chất bẩn và vi sinh bám trong bông. Nước này nhìn rất bẩn, nhưng chính nó chứa vi sinh bạn cần.
3. Cho toàn bộ sứ lọc của bể cũ vào chung bình đó.
4. Mở lọc thùng của bể mới. Đổ đều nước vắt bông lên các tấm bông lọc để bông ngấm vi sinh và bắt đầu chạy chu trình.
5. Xếp sứ lọc vào các khay của lọc thùng, đóng lọc lại rồi cho chạy.

Sứ lọc có diện tích bề mặt rất lớn, nên chỉ một lượng nhỏ đã chứa được rất nhiều vi sinh. Nước chảy qua sẽ tiếp xúc với lớp vi sinh này. Nhóm Nitrosomonas chuyển amoniac thành nitrite, sau đó Nitrobacter chuyển nitrite thành nitrate, chất ít độc hơn nhiều. Đây là chu trình nitơ, nền tảng của mọi bể cá. Ai mới chơi cũng nên hiểu rõ nó trước khi làm gì khác.

Lượng vi sinh từ bể cách ly đủ để đỡ đàn Oscar lúc còn nhỏ. Cá lớn lên thì lượng chất thải tăng theo, lúc đó bạn nâng cấp lọc và thêm vật liệu lọc. Mấy ngày đầu nên đo amoniac và nitrite để chắc vi sinh đang theo kịp.

Lọc vừa chạy sẽ thổi bụi bẩn ra khắp bể làm nước đục. Nước này thường trong lại sau vài tiếng. Lũa mới cũng có thể làm nước hơi đục vài ngày đầu. Còn nước vắt bông mà dư thì đừng đổ đi, đem tưới cây trong nhà rất tốt.

Có nên mang nước bể cũ sang bể mới không

Nhiều người nghĩ phải mang nước bể cũ sang thì bể mới mới có vi sinh. Đây là một hiểu lầm khá phổ biến. Vi sinh cần bề mặt để bám, nó không trôi tự do trong nước. Nước bể cũ thực ra là nước cũ, chứa sẵn nitrate và phosphate. Mang nó sang là bạn tự đổ chất bẩn vào bể mới.

Tóm gọn lại, thứ cần mang sang là vật liệu lọc chứ không phải nước. Đổ đầy bể bằng nước mới là tốt nhất.

Thả cá và mấy ngày đầu

Nếu bể cũ và bể mới có cùng nhiệt độ và cùng thông số nước thì gần như không cần thuần nước lâu. Cứ thả cá vào rồi để chúng yên vài phút. Bạn sẽ thấy cá Oscar rất nhút nhát lúc đầu. Chúng chui hết xuống dưới lũa, có khi đứng trước bể cả buổi không thấy con nào. Chuyện đó bình thường. Cho cá vài ngày làm quen, nước cũng trong dần và cá sẽ mạnh dạn bơi ra.

Trong video

• Xem video từ ▶ 9:44 Đàn cá Oscar tụ lại trên cây lũa trong bể.
• Xem video từ ▶ 9:49 Cá Oscar núp quanh khúc lũa, bể còn hơi đục.

Bắt đầu từ đâu

• Kiểm tra xem bạn có bể nào đã chạy ổn định để lấy bông lọc và sứ lọc không. Nếu không có thì phải chạy chu trình nitơ cho bể mới trước khi thả cá.
• Vắt bông lọc cũ vào bình, đổ nước đó lên bông của lọc mới, rồi chuyển sứ lọc sang. Đổ đầy bể bằng nước mới đã khử clo.
• Hạ mực nước hoặc làm nắp trước khi thả cá, nhất là với cá hay nhảy như Oscar.
• Đo amoniac và nitrite trong mấy ngày đầu, và tính trước chuyện nâng cấp lọc khi cá lớn.