Set bể Dutch nano 35 lít từng bước: nền, sơ đồ trồng và phối cây

Bể Dutch là kiểu bể gần như chỉ có cây, không cần đá hay lũa làm khung. Cái khó nằm ở chỗ xếp cây sao cho màu sắc và kiểu lá tương phản nhau, đồng thời tạo được chiều sâu chỉ bằng vị trí trồng và cách cắt tỉa.

Bài này đi qua cách set một bể Dutch nano 35 lít với 12 loại cây: đổ nền thế nào, lên sơ đồ trồng ra sao, cây nào đặt ở đâu và vì sao. Trồng dày ngay từ đầu nên bể trông đã khá đầy đặn ngay sau khi trồng xong.

Đổ nền cho bể Dutch

Lớp đầu tiên là phân nền (aquasoil). Với bể 35 lít, có thể dùng trọn một bao Dennerle Scaper's Soil 8 lít.

Nền vẫn nên đổ dốc về phía sau, dù với bể Dutch thì điều này không thật sự bắt buộc. Chiều sâu của bể Dutch chủ yếu đến từ vị trí trồng và cách cắt tỉa cây. Dù vậy, lớp nền mỏng phía trước và dày phía sau hợp lý hơn cho rễ cây. Cây tiền cảnh có bộ rễ khá nhỏ, còn cây hậu cảnh lớn hơn thì rễ cũng phát triển nhiều hơn.

Lên sơ đồ trồng bằng nhãn cây

Trước khi trồng, cắm nhãn tên từng loại cây vào đúng chỗ định trồng để làm sơ đồ. Có sơ đồ rồi thì chốt vị trí từng cây trước khi trồng dễ hơn nhiều.

Nhãn cây thường in kèm hình cây lúc đã lớn hẳn. Nhìn cả loạt nhãn trên nền, bạn hình dung được bể sẽ trông thế nào khi cây lên. Cắm hết nhãn, chỉnh lại vài chỗ cho ưng rồi mới bắt đầu trồng.

Tiền cảnh: xen màu đỏ và xanh

Nguyên tắc xuyên suốt của bể Dutch là tạo tương phản về màu và kiểu lá. Phần tiền cảnh có thể trồng theo thứ tự sau:

1. Hygrophila lancea 'Araguaia': cây màu đỏ đẹp. Khi đủ đèn và CO2, cây sẽ mọc bò ngang.
2. Micranthemum tweediei 'Monte Carlo': cây xanh, một trong những loại cây trải thảm dễ trồng nhất.
3. Eleocharis pusilla (cỏ tóc lùn, dwarf hair grass): cũng màu xanh. Ưu điểm của nó là không phải cắt tỉa thường xuyên như thảm Monte Carlo, nên đỡ công chăm hơn.
4. Eriocaulon cinereum: ít gặp vì khá khó trồng. Lá nhọn tua tủa, cây có thể ra hoa dưới nước và hoa trông như những chiếc ăng-ten lớn. Đây là cây thử thách, chưa chắc lên đẹp.

Trung cảnh: tính trước chuyện cây đổi màu

Cây mua về thường được trồng dạng cạn (emersed). Sau khi chuyển sang dạng thủy sinh (submersed), một số loại sẽ đổi màu hẳn. Vì vậy khi chọn chỗ trồng, bạn cần nghĩ tới màu của cây lúc đã quen nước chứ không phải màu lúc mới mua.

• Lobelia cardinalis mini: cây hay gặp trong bể Dutch cổ điển. Lúc còn dạng cạn lá tím đậm, nhưng quen nước rồi sẽ chuyển xanh tươi. Màu xanh này tương phản tốt với cây đỏ trồng ngay phía trước.
• Ludwigia inclinata verticillata: ngược lại, lúc mới trồng màu xanh, khi bắt đầu mọc dưới nước sẽ chuyển sang đỏ đẹp.

Tạo "con đường" (street) kiểu Dutch

Pogostemon deccanensis (còn gọi Pogostemon erectus) lúc ở dạng cạn trông gần giống hệt Ludwigia inclinata verticillata. Cây này trồng thành một hàng chạy từ ngay sau thảm Monte Carlo ra tới hậu cảnh.

Về sau, khi cắt tỉa, bạn cắt thật thấp đoạn phía trước và để dài dần về phía sau. Kết quả là một dải cây dốc lên trông rất bắt mắt. Trong bể Dutch cổ điển, kiểu bố trí này gọi là "street" (con đường). Có thể làm tương tự với vài loại cây khác trong bể.

Ngay cạnh Pogostemon là Ludwigia palustris 'Super Red'. Hai cây đặt sát nhau tạo tương phản rất mạnh: Ludwigia lá tròn đỏ thẫm, còn Pogostemon lá nhọn xanh tươi.

Phía bên phải và hậu cảnh

Xong bên trái, phía bên phải còn bốn loại: một đỏ, một cam và hai xanh.

1. Alternanthera reineckii 'Mini' (AR mini): lựa chọn quen thuộc cho màu đỏ, trồng ngay sau cỏ tóc và Eriocaulon.
2. Staurogyne repens: cây xanh, trồng sau AR mini. S. repens nhiều khả năng mọc chậm hơn, nên có thể mất vài tuần nó mới cao vượt cây đỏ phía trước.
3. Rotala 'Orange Juice': thêm màu cam để bể rực rỡ hơn giữa nhiều sắc xanh, đỏ và tím.
4. Hemianthus glomeratus (pearl weed): cây thân đứng nhỏ nhất trong bể. Đặt nó sát phía sau thì lá nhỏ ở xa sẽ làm bể trông sâu hơn.

Sau khi trồng xong

Vì trồng nhiều cây ngay từ đầu, bể đã có độ tương phản rõ ngay khi vừa trồng xong. Bước tiếp theo là chuyển bể về chỗ đặt cố định, châm nước đầy rồi lắp thiết bị.