Top 7 loài cá lạ cho bể nước ngọt 114 lít tiếp theo của bạn

Nếu bạn đã nuôi qua hết những loài cá phổ biến nhất, có lẽ bạn đang muốn thử vài loài cá lạ. Những loài này thường có ngoại hình khác thường, cần cách chăm riêng, hoặc khó tìm mua hơn. Vì chúng hiếm gặp, bạn bè và người nhà chắc chắn sẽ hỏi con vật kỳ lạ đang lấp ló trong bể của bạn là con gì. Sau các lựa chọn dành cho bể nano, dưới đây là 7 loài cá lạ cỡ trung hợp với bể 100–114 lít. Loài nào cũng đủ khiến bạn tò mò.

1. Cá thủy tinh Kryptopterus vitreolus

Cá da trơn thủy tinh châu Á, còn gọi là cá ma, dài 6,5 cm. Bạn nhìn là nhận ra ngay nhờ hai sợi râu dài và thân trong suốt, không vảy. Bạn có thể thấy rõ bộ xương và nội tạng nằm trong một khoang bụng ánh bạc gần đầu. Ngoài tự nhiên, chúng sống ở các lưu vực sông của Thái Lan. Chúng ưa nước hơi chua, độ cứng từ mềm đến trung bình, nhiệt độ nhiệt đới khoảng 26°C. Khác với phần lớn cá da trơn, cá thủy tinh thích bơi ở tầng giữa thành đàn túm tụm. Bạn nên nuôi từ sáu con trở lên để chúng mạnh dạn hơn. Trồng nhiều cây cho cá có chỗ nấp và tạo bóng râm cho ánh sáng dịu bớt thì cá cũng thấy yên tâm hơn. Bạn nên nuôi chung với các loài cá hiền, cỡ tương đương, không bắt nạt chúng. Thức ăn thì cho đa dạng các loại dùng cho bể cộng đồng như cám viên, cám vảy và bo bo.

2. Cá bướm châu Phi Pantodon buchholzi

Cá bướm nước ngọt dài 12 cm này chẳng có họ hàng gì với cá bướm nước mặn. Tên gọi của nó đến từ đôi vây ngực rất to, nhìn từ trên xuống trông giống cánh bướm. Thân màu nâu khiến nó trông như một chiếc lá khô nổi trên mặt nước trong lúc nằm chờ con mồi bơi ngang qua. Nhiều người coi nó như một con cá rồng thu nhỏ vì cái miệng to, mở ra như cửa sập, đủ sức nuốt những con cá nhỏ hơn. Vì thế, bạn không nên thả chung nó với các loài cá nano. Ngoài ra, chúng có thể hơi hung dữ với các loài cá tầng mặt khác, kể cả đồng loại. Bạn có thể cân nhắc chỉ nuôi một con. Nếu muốn nuôi một nhóm nhỏ thì cần bể lớn hơn, thả nhiều cây nổi để chúng không nhìn thấy nhau. Cuối cùng, bộ vây dài thướt tha của chúng rất dễ bị cá khác nhắm vào, vì vậy hãy tránh những loài hay rỉa vây. Cá bướm hầu như chỉ quanh quẩn ở tầng mặt, nên chiều dài và chiều rộng bể quan trọng hơn chiều sâu. Phần lớn thời gian, loài săn mồi phục kích này nằm im một chỗ. Lúc chạng vạng, khi ánh sáng dịu xuống, bạn có thể thấy chúng hoạt động nhiều hơn. Chúng thích mặt nước chảy chậm. Bể cần có nắp đậy khít để cá không nhảy ra ngoài. Thức ăn nên thiên về thịt như artemia sấy đông khô, trùng huyết, và côn trùng như dế, sâu bột. Khi đủ đói, chúng có thể tập ăn được thức ăn khô chế biến sẵn như cám viên nổi và Hikari Vibra Bites.

3. Cá nửa mỏ Dermogenys pusilla

Cá nửa mỏ bạc, bạch kim hay vàng thực ra chỉ là các dạng màu khác nhau của cùng một loài, đó là cá nửa mỏ đấu vật. Chúng có thân dài, mảnh, hàm dưới chìa ra trông như một nửa chiếc mỏ chim. Cá dài từ 5–8 cm, con cái to hơn con đực. Loài này có mặt khắp Đông Nam Á, từ nước ngọt đến nước hơi lợ. Vì thế chúng ưa pH kiềm và GH từ trung bình đến cao. Là cá tầng mặt, chúng sống khỏe nhất ở nơi dòng chảy chậm, có nhiều cây nổi để trú. Có nhiều cây nổi thì cá bột sống sót nhiều hơn, cá đực cũng ít gây gổ với nhau hơn. Đôi khi bạn sẽ thấy hai con đực ngoạm môi nhau rồi vật lộn. Muốn giảm cảnh này, bạn nên nuôi theo nhóm đông hơn và bố trí thật nhiều chỗ ẩn ở mặt nước. Cá nửa mỏ là loài đẻ con, nhưng không đẻ sai như cá bảy màu hay cá molly. Để vỗ cá cho sinh sản, bạn cho chúng ăn no cám viên nổi, cám vảy và thức ăn đông lạnh. Chúng sẽ ăn cá nhỏ hơn và cả con mình đẻ ra. Bạn có thể cân nhắc tự làm một bẫy cá bột để bảo vệ cá con.

4. Cá bống Empire Hypseleotris compressa

Loài cá lạ trông giống cá bống này có thân màu nâu vàng nhạt hoặc xanh ô liu, một đốm đen ngay sau nắp mang, và các vây có những dải trắng, đen, đỏ rất nổi. Con đực sặc sỡ và to hơn con cái, dài tới 11 cm. Con đực còn có một cái bướu tròn trên đầu, mặt và bụng màu đỏ cam, rõ nhất vào mùa sinh sản. Loài này rất khỏe, đến từ Úc và New Guinea, sống được trong khoảng pH và nhiệt độ rộng. Bạn thậm chí có thể nuôi chúng trong bể không sưởi. Cá bống Empire khá dạn và hiếu động, hợp bể cộng đồng, thường sống ở nửa dưới bể. Con đực thích chiếm lãnh thổ riêng, nên bạn cần bố trí nhiều chỗ ẩn và vật cản để chúng không nhìn thấy nhau. Chúng không kén ăn, ăn tốt thức ăn đông lạnh, cám viên chìm và cám vảy. Khác với cá bống công phổ biến hơn, cá bống Empire khó cho sinh sản trong bể hơn nhiều. Cá con nở ra rất nhỏ, ở dạng ấu trùng chưa phát triển hết. Chúng cần liên tục có sẵn nước xanh đậm đặc, các loại trùng cỏ cỡ nhỏ và những loại thức ăn sống khác nhỏ gần như phải nhìn bằng kính hiển vi.

5. Cá lá Amazon Monocirrhus polyacanthus

Cá lá Amazon, hay cá lá Nam Mỹ, là một tay săn mồi phục kích khác cũng giả làm lá khô. Thân nó thuôn dài 8–10 cm, dẹt như chiếc bánh kếp. Các vây có răng cưa giống mép lá, sọc ngang sẫm màu chạy dọc hông giống gân chính của lá, và ngay cả hàm dưới cũng có một sợi nhỏ trông như cuống lá. Nó không chỉ nổi ở tầng mặt mà còn kiên nhẫn trôi lờ đờ khắp các tầng nước bằng cách phẩy nhẹ các vây trong suốt. Có lúc nó còn nằm giả vờ trên nền như một chiếc lá chìm. Cá thường có vân loang màu nâu và nâu vàng, nhưng có thể đổi sang đen, trắng, vàng, cam và nhiều màu khác cho hợp với xung quanh. Loài Nam Mỹ này sống ở vùng nước chảy chậm, có tính axit, pH dưới 6,5 và GH thấp. Để cá ngụy trang được, bể lý tưởng nên có cây lá rộng như kiếm Amazon và anubias cỡ lớn, cùng nhiều lá khô rải trên nền. Cá lá có thể nuôi theo nhóm cùng loài và chung với các loài cá hiền cỡ trung khác. Dù vậy, đây là loài ăn thịt rất phàm ăn, miệng cực to, đủ sức hút gọn cá nano và tép. Chúng thích thức ăn thịt dạng sống và đông lạnh như trùng huyết, artemia, giun đất nhỏ, thậm chí cả cá đẻ con cỡ nhỏ. Nhìn chung, cá lá khá khó tìm và thường hợp với người chơi đã có kinh nghiệm hơn.

6. Cá trê lộn ngược Synodontis nigriventris

Có một loài cá lại thích bơi ngửa bụng lên trên. Con cá da trơn dài 8–10 cm này lúc nhỏ vẫn bơi bình thường, nhưng chỉ sau hai tháng tuổi là đã nhanh chóng quen bơi ngửa. Chúng tận dụng khả năng đặc biệt này để kiếm ăn ở mặt dưới của đá, lũa và lá cây. Vì vậy bạn nên bày nhiều hang, cây thủy sinh và chỗ trú khác để chúng nằm nghỉ và gặm bên dưới. Phần lớn các loài cá có bụng màu sáng, nhìn từ dưới lên sẽ lẫn vào nền trời. Loài này sống lộn ngược nên bụng lại sẫm hơn phần thân nâu lốm đốm, nhìn từ trên xuống sẽ lẫn vào nền đáy. Cá trê lộn ngược có nguồn gốc từ lưu vực sông Congo ở châu Phi, thích lui tới vùng ven bờ có nhiều cây mọc. Chúng chịu được khoảng pH và GH rộng, nhiệt độ nhiệt đới thông thường khoảng 26°C. Đây là loài sống về đêm. Muốn xem kiểu bơi thú vị của chúng, bạn hãy giảm đèn và cho ăn vào ban đêm. Chúng ăn tạp và hay đi nhặt thức ăn, dùng miệng cạo trên các bề mặt và ăn gần như mọi thứ, chẳng hạn thức ăn gel Repashy và viên chìm dạng bánh. Loài cá da trơn hiền lành này thoải mái nhất khi sống theo đàn cùng loài, và có thể nuôi chung với cá cộng đồng cỡ tương đương. Có điều, hễ có cơ hội là chúng sẽ ăn cá nhỏ hơn và tép cảnh.

7. Tôm hùm đất xanh Procambarus alleni

Tôm hùm đất Florida, còn gọi là tôm hùm đất xanh điện hay tôm hùm xanh, là loài giáp xác nước ngọt bản địa của bang Florida, Hoa Kỳ. Bình thường chúng có màu nâu. Màu xanh là một đột biến màu xuất hiện trong tự nhiên, nay đã thành phổ biến trong giới chơi cá cảnh. Con này rất giỏi vượt ngục, nên bạn hãy nuôi trong bể không sưởi, nhiệt độ dưới 21°C, và có nắp đậy thật khít. Chúng ăn thực vật nên có thể đào bới và gặm cây của bạn. Bạn nên cân nhắc dùng cây nổi, hoặc những cây trồng cạn rất cứng cáp như cây đước và trúc phát tài (Dracaena sanderiana). Chúng cần nước cứng hơn để lột xác suôn sẻ. Nếu nước của bạn có GH thấp, nhớ bổ sung khoáng (ví dụ Wonder Shell và Seachem Equilibrium). Bạn cũng nên cho ăn thức ăn giàu canxi dành cho động vật không xương sống như Hikari Crab Cuisine và Xtreme Shrimpee Sinking Sticks. Sau khi lột lớp vỏ cũ, tôm hùm đất sẽ trốn vào hang và các chỗ ẩn khác trong lúc lớp vỏ mới còn đang cứng lại. Chọn bạn cùng bể cho loài này hơi khó. Con tôm dài 10–15 cm này sẽ ăn những con vật nhỏ hơn, nhưng chính nó cũng dễ bị con lớn hơn ăn thịt, nhất là ngay sau khi lột xác. Chúng cũng có thể hung dữ với đồng loại. Nếu muốn nuôi nhiều con, bạn cần bể lớn hơn và rải nhiều chỗ ẩn khắp bể. Tôm hùm đất di chuyển chậm, nên bạn có thể cân nhắc nuôi chung với các loài cá hiền bơi nhanh, chủ yếu ở nửa trên bể và không trêu chọc chúng, như cá white cloud mountain minnow hay cá ngựa vằn. Chỉ là đừng ngạc nhiên nếu vài con cá biến mất. Vì thế, các loài cá đẻ con sinh sản quá nhiều cũng có thể là một lựa chọn khác.