Tự chế thân lọc thùng cỡ lớn cho bể cá bằng xô nhựa 19 lít

Lọc thùng cỡ lớn mua sẵn đẩy được nhiều nước và dễ chăm, nhưng giá thường lên tới vài trăm đô. Nhiều người nuôi bể lớn thấy không đáng bỏ ngần ấy tiền chỉ để có một cái thùng chứa vật liệu lọc. Một cái xô nhựa có nắp vặn kín nước làm được đúng việc đó với giá rẻ hơn nhiều.

Bài này hướng dẫn làm phần thân lọc: thùng chứa, nắp kín, hai cổng nước và kệ đỡ vật liệu lọc bên trong. Tổng chi phí khoảng 25 USD. Số tiền này chỉ tính cho thân lọc, chưa gồm máy bơm và đường ống nối với bể.

Cần chuẩn bị những gì

• Xô nhựa khoảng 19 lít. Ở Mỹ loại này bán khoảng 3 USD. Xô 23 lít cũng dùng được.
• Nắp vặn gamma seal vừa miệng xô. Đây là món quyết định cả dự án.
• Hai gioăng Uniseal cho ống phi 34, kèm ống PVC cùng cỡ.
• Vài đoạn ống PVC ngắn và một tấm lưới nhựa ô vuông loại dùng làm tấm khuếch tán đèn (lighting diffuser) để làm kệ.
• Khoan và mũi khoét lỗ đúng cỡ của gioăng Uniseal.
• Silicon, nếu muốn cố định chân kệ.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:34 Xô nhựa trắng có quai xách, kèm nắp đậy.
• Xem video từ ▶ 0:56 Nắp vặn gamma seal vừa khít miệng xô nhựa.

Riêng xô và nắp đã tốn khoảng 15 USD. Phần còn lại là tiền gioăng Uniseal.

Nắp gamma seal kín nước thế nào

Nắp gamma seal gồm hai phần. Vòng ngoài bấm chặt vào miệng xô và kín nhờ một gioăng bên trong. Phần nắp giữa vặn ren vào vòng ngoài, và nó cũng có gioăng riêng. Hai lớp gioăng này biến cái xô thành một thùng kín nước nhưng vẫn mở nắp ra được.

Có vài điều nên biết trước khi lắp:

• Vòng ngoài một khi đã bấm vào xô thì gần như không tháo ra được nữa. Hãy chắc chắn mình chọn đúng xô trước khi bấm.
• Bôi trơn gioăng của nắp vặn sẽ làm nắp kín hơn.
• Nhược điểm duy nhất là phải vặn nắp thật chặt. Vặn lỏng thì nắp dễ rò khi trong thùng có áp lực nước.

Loại nắp này có nhiều màu như trắng, xanh dương, đen. Màu nào cũng dùng được, chọn theo ý thích hoặc cho hợp với tủ bể. Nắp không quá hiếm nhưng là hàng chuyên dụng, nên bạn sẽ phải tìm một chút. Ở Mỹ nắp bán trên Amazon khoảng 11 USD, ngoài ra còn có ở Lowe's và Costco.

Lắp cổng nước vào và ra bằng gioăng Uniseal

Gioăng Uniseal làm việc giống cổng xuyên vách (bulkhead), nhưng dễ lắp hơn và lắp được ở nhiều chỗ hơn. Nó ôm được cả thành cong của xô, chỗ mà bulkhead thường khó làm kín.

1. Khoét một lỗ ở phần thấp của thành xô. Lỗ phải đúng cỡ với gioăng Uniseal 2,5 cm.
2. Khoét lỗ thứ hai trên nắp vặn.
3. Ấn gioăng Uniseal vào từng lỗ.
4. Luồn ống PVC phi 34 qua gioăng. Gioăng sẽ ôm chặt quanh ống và giữ kín nước.

Một lỗ ở dưới và một lỗ ở trên là đủ: một cổng cho nước vào, một cổng cho nước ra.

Làm kệ đỡ vật liệu lọc bên trong

Nếu đổ vật liệu lọc thẳng xuống đáy xô, nó sẽ đè lên và bịt cổng nước ở thành dưới. Vì vậy bên trong cần một cái kệ thấp để nâng vật liệu lên khỏi cổng này.

Trong video

• Xem video từ ▶ 2:45 Các đoạn ống PVC dựng đứng dưới đáy xô làm chân kệ.
• Xem video từ ▶ 2:51 Đặt tấm lưới nhựa lên trên các chân kệ trong xô.

1. Cắt vài đoạn ống PVC cao hơn miệng gioăng Uniseal phía trong xô một chút.
2. Dựng các đoạn ống đứng dưới đáy xô làm chân kệ.
3. Cắt tấm lưới nhựa vừa lòng xô rồi đặt lên trên các chân.

Bạn có thể dán chân kệ bằng silicon cho chắc. Thật ra khi vật liệu lọc đã nằm trên kệ thì sức nặng của nó đủ giữ kệ đứng yên, nên bước dán không bắt buộc.

Xếp vật liệu lọc và chọn hướng nước

Cách xếp đơn giản nhất là cho nước vào từ cổng trên nắp:

1. Nước đi vào từ trên, qua lớp lọc cơ học như bông lọc trước.
2. Sau đó nước chảy xuống qua lớp lọc sinh học, ví dụ đá nham thạch.
3. Nước ra qua cổng dưới thành xô rồi quay về bể.

Đi ngược lại cũng được: bơm nước vào cổng dưới và cho ra ở cổng trên. Khi đó nên đổi chỗ các lớp vật liệu cho hợp, để nước qua lớp cơ học trước khi gặp lớp sinh học.

Vệ sinh lọc có khó không

Lọc xô dễ vệ sinh nhờ nắp vặn. Cách làm như sau:

Trong video

• Xem video từ ▶ 3:36 Thân xô lọc trắng cùng các nắp xếp chồng lên nhau.
• Xem video từ ▶ 3:40 Cận cảnh nắp xô trắng của bộ lọc xô tự chế.

1. Tắt bơm.
2. Vặn nắp ra.
3. Lấy lớp lọc cơ học ra giặt hoặc thay bông mới.
4. Vặn nắp lại thật chặt rồi bật bơm.

Lớp sinh học nằm bên dưới thường không cần động tới mỗi lần vệ sinh.

Phần nào còn thiếu

Sau các bước trên, bạn mới có thân lọc. Lọc chưa chạy được vì còn thiếu bơm, ống hút từ bể và ống trả nước về bể. Có rất nhiều cách đặt bơm và đi đường ống, tùy cách bố trí tủ bể của từng người. Phần này sẽ làm tiếp ở phần 2.

Bắt đầu từ đâu

• Tìm nắp gamma seal trước rồi mới mua xô cho vừa, vì nắp là món khó kiếm nhất.
• Ướm thử xô và nắp thật kỹ trước khi bấm vòng ngoài, vì bấm rồi là không tháo ra được.
• Khoét lỗ, lắp Uniseal, làm kệ, rồi đổ nước vào xô và vặn chặt nắp. Để thử rò một thời gian trước khi nối vào bể.
• Tính trước chỗ đặt bơm và đường đi của ống để chuẩn bị cho bước tiếp theo.