Máy TwinStar có làm cây chậm lớn? Kết quả sau một tháng thử nghiệm

Máy TwinStar (TwinStar sterilizer) khá đắt. Nhà sản xuất nói máy ngăn được rêu xanh, tảo silic và rêu lam, lại còn làm cây lớn nhanh hơn. Để kiểm chứng, hai bể giống hệt nhau chạy song song trong một tháng, chỉ một bể có gắn máy.

Kết quả về rêu hại khá tích cực, nhưng phần cây lại đi ngược kỳ vọng. Bài này tổng hợp những gì hai bể cho thấy sau một tháng, cách đọc kết quả test nước và những điều còn chưa có lời giải.

Hai bể thử nghiệm được dựng thế nào

Hai bể dùng cùng loại nền, cùng các loại cây và gần như cùng bố cục, gồm vài viên đá và hai khúc lũa. Khác biệt thực sự duy nhất là một bể có máy TwinStar, bể còn lại thì không.

Trong video

• Xem video từ ▶ 0:30 Bể trống với lũa và cây con trồng trên nền tối màu.
• Xem video từ ▶ 0:35 Bể đang được dựng với nền, hai khúc lũa và cây mới trồng.

Khi máy chạy, bạn sẽ thấy những bọt khí li ti thoát ra. Cơ chế của máy khá phức tạp, không đơn giản là oxy kích thích vi khuẩn có lợi phát triển.

Máy có ngăn được rêu hại không

Trong giai đoạn đầu của bể, câu trả lời là có, và khác biệt nhìn thấy rõ ở mặt kính. Có thể nói máy đã hỗ trợ tốt trong tháng đầu.

• Bể có máy: Bể gần như không dính rêu nâu (brown algae). Kính vẫn sạch dù không ai lau, chỉ có một lượng rêu rất nhỏ không đáng kể.
• Bể không có máy: Rêu nâu xuất hiện trên kính. Ba mặt kính và mặt sau còn bị phủ kín bởi rêu bụi xanh (green dust algae).

Máy không chặn được mọi thứ. Bể có máy vẫn bị rêu xanh (green algae) bám trên lũa, và đám rêu này nặng dần theo thời gian. Khi vài con guppy được thả vào cả hai bể, chúng ăn sạch đám rêu trên lũa chỉ trong khoảng hai ngày.

Sau một tháng, cả hai bể đều đã ổn định và có lượng cây lớn, khỏe. Vì vậy, có thể từ đây hai bể sẽ không còn nhiều rêu hại nữa.

Cây trong bể có máy khác gì

Nhà sản xuất có đưa ra tuyên bố rằng máy làm cây lớn nhanh hơn, có lẽ tới 50%. Đây là một con số lớn, nên bể có máy đáng ra phải có cây đẹp hơn. Thực tế lại có vẻ ngược lại.

Trong video

• Xem video từ ▶ 5:35 Bể không máy: cây Alternanthera reineckii mini màu đỏ đẹp, khỏe ở tiền cảnh.
• Xem video từ ▶ 6:35 Bể có máy: cây mọc lộn xộn, màu và dáng lá kém hơn.

Nhìn chung, cây trong bể có máy lớn chậm hơn và có vài biểu hiện giống thiếu dinh dưỡng. Lá Glossostigma nhỏ lại cũng là dấu hiệu cho thấy bể đang có điều gì đó khác đi.

Hai bể được châm phân thế nào

Hai bể mới được một tháng tuổi nên gần như chưa châm phân nhiều. Nền aquasoil trong bể cũng vốn giàu dinh dưỡng.

Trong video

• Xem video từ ▶ 7:35 Hai bể mới setup với nền aquasoil, đặt cạnh nhau.

Loại phân duy nhất được dùng là phân đa lượng NPK. Mỗi bể nhận một hoặc hai lần bơm, cách nhau một đến ba ngày, và lịch châm khá ngẫu hứng. Vì vậy, phần châm phân của thử nghiệm này không hề chặt chẽ.

Test nước cho thấy gì

Cả hai bể đều được test nitrate, phosphate và sắt, với kết quả như sau:

• Nitrate: Hai bể cho màu giống hệt nhau.
• Phosphate: Lần test đầu cho kết quả vô lý. Lần thứ hai và thứ ba, cả hai mẫu đều gần như không lên màu.
• Sắt: Mẫu test rất nhạt, trong khi nước có sắt thì mẫu sẽ ngả hồng.

Lần test phosphate đầu tiên sai có thể do nắp lọ chưa rửa sạch, còn dính cặn từ lần test trước. Đây chỉ là phỏng đoán, nhưng hai lần test sau cho kết quả khớp nhau.

Có vẻ như cột nước của cả hai bể gần như không còn nitrate, phosphate và sắt. Kết quả này khá bất ngờ, vì trước đó vẫn có kỳ vọng rằng nền sẽ nhả một ít dinh dưỡng ra nước. Tuy vậy, nó cũng hợp lý khi lượng phân nước châm vào rất ít.

Máy có phải thủ phạm không

Chưa thể khẳng định. Cây kém có thể do nguyên nhân khác, nhưng máy là khác biệt thực sự duy nhất giữa hai bể nên vẫn có thể là nguyên nhân. Kết quả test cũng chưa cho thấy chênh lệch dinh dưỡng trong nước giữa hai bể, nên câu hỏi vì sao cây lớn chậm vẫn còn bỏ ngỏ.

Có thể thử tiếp những gì

Phần thử nghiệm ngăn rêu trong giai đoạn đầu gần như đã xong, vì hai bể hầu như không còn rêu hại. Có hai hướng có thể đi tiếp:

1. Châm phân nước đều đặn mỗi ngày với cùng một liều cho cả hai bể trong một đến hai tuần, rồi test lại xem mức dinh dưỡng có khác nhau không.
2. Cố tình để rêu hại mọc nhiều ở cả hai bể, rồi xem máy có diệt được rêu đã có sẵn không. Máy được quảng bá là ngăn rêu, còn khả năng diệt rêu vẫn là một câu hỏi mở.