Cá gourami sọc

Một bể cỡ khoảng 75cm x 30cm x 30cm, tức 71 lít, là đủ cho một cặp.1

• Nhiệt độ: 21–28°C
• pH: 6,0–7,5
• Độ cứng: 5–15 dGH1

Đây không phải loài quá năng động. Muốn cá lên dáng và màu đẹp nhất, bạn nên nuôi trong bể yên tĩnh, trồng dày cây và thả nhiều cây nổi để tạo bóng râm. Thêm vài khúc lũa và cành cây xoắn để cá có thêm chỗ trú. Nếu được thì dùng nền tối màu. Dòng chảy nên để càng yếu càng tốt, vì cả cá lẫn cây đều không ưa nước chảy mạnh.1

Cá ăn tạp và dễ ăn. Nếu muốn cá lên màu đẹp và khỏe nhất, bạn nên thường xuyên cho ăn thêm thức ăn sống và thức ăn đông lạnh.1

Loài này hợp với phần lớn bể cộng đồng hiền hòa, nhưng tới mùa sinh sản thì có thể hơi dữ. Trong bể nhỏ, các con đực sẽ đánh nhau. Bạn nên nuôi chung với những loài hiền, ngoại hình không quá giống nó. Các đàn cá rasbora, cá nhóm danio và cá barb đều hợp. Cá chạch và các loài cá da trơn nhỏ họ Bagridae (họ cá lăng) cũng ổn. Nếu bể lớn, bạn có thể nuôi nó chung với nhiều loài cá sặc khác. Riêng cá sặc môi dày (Trichogaster labiosa) thì nên tránh, vì hai loài có thể lai với nhau.1

Con đực sặc sỡ hơn hẳn con cái. Khi trưởng thành, vây lưng và vây hậu môn của con đực dài ra và nhọn.1

Giống nhiều loài cá mê cung khác, cá sặc bướm làm tổ bọt. Bạn nên set một bể riêng để cho cá đẻ. Mực nước trong bể này phải nông, không sâu quá 15–20cm. Thả nhiều cây nổi và vài bụi cây lá nhỏ để con cái có chỗ trốn. Bể đẻ không nên có dòng chảy. Bạn có thể đặt một lọc vi sinh (lọc bọt biển) chạy bằng máy sủi, cho sục thật nhẹ ở một góc, hoặc bỏ lọc hẳn. Các thông số khác không quá khắt khe, miễn nằm trong khoảng đã nêu ở trên. Nắp bể phải đậy thật kín. Một số người nuôi còn dùng màng bọc thực phẩm thay nắp để không hở chỗ nào. Lý do là cá bột cần một lớp không khí ấm và ẩm sát mặt nước. Thiếu lớp không khí này, cơ quan mê cung của cá con có thể phát triển không bình thường.

Trong vài tuần trước khi ghép đẻ, tốt nhất nên nuôi riêng con đực và con cái. Làm vậy vừa tránh cá đẻ ngoài ý muốn, vừa giữ con cái khỏi bị con đực rượt trước khi nó sẵn sàng. Giai đoạn này bạn cho cá ăn thật nhiều thức ăn sống và đông lạnh. Khi bụng con cái tròn rõ vì mang trứng, bạn chuyển nó sang bể đẻ. Vài ngày sau mới thả con đực vào. Con đực gần như lên màu đậm ngay, rồi bắt tay xây một tổ bọt lớn giữa đám cây nổi. Tổ có thể rộng tới cỡ chục cm. Trong lúc xây tổ, con đực liên tục múa vây khoe với con cái. Nếu con cái chịu, nó sẽ bơi lại gần tổ để đẻ.

Cá đẻ ngay dưới tổ, theo kiểu ôm quen thuộc của cá mê cung: con đực uốn mình quấn quanh con cái. Trứng vừa ra là chìm xuống. Con đực lập tức gom trứng vào miệng rồi nhả lên tổ. Cặp cá sẽ đẻ thêm nhiều lượt nữa, tổng cộng khoảng 500–1000 trứng. Đẻ xong, con đực một mình canh và chăm ổ trứng. Lúc này nó không còn chịu nổi con cái, nên bạn phải vớt con cái ra cho an toàn. Con đực giữ tổ đến khi trứng nở. Trứng nở khá nhanh, chỉ khoảng 24–36 giờ. Sau đó bạn cũng có thể vớt con đực ra.

Khoảng 3 ngày sau, cá bột bắt đầu bơi tự do. Cá bột rất nhỏ, nên tuần đầu bạn cho ăn infusoria (vi sinh vật phù du) hoặc thức ăn lỏng dành cho cá bột. Qua tuần đầu, cá đã đủ lớn để ăn ấu trùng artemia mới nở, giun vi và cám viên nghiền thành bột. Trong suốt giai đoạn đầu, nhớ giữ bể đậy thật kín để cơ quan mê cung của cá con phát triển bình thường.1

Pakistan, Ấn Độ, Nepal, Bangladesh và Myanmar. Một số báo cáo cho biết loài này có vài dạng màu khác nhau, tùy từng vùng.1

Cá sống ở vùng nước chảy chậm, mặt nước thường có thực vật phủ. Ở nhiều nơi, người ta cũng đã thả loài này vào ruộng lúa.1

Từng có một lô Colisa fasciata về từ Singapore, con nào cũng đẹp khác thường. Loài này rất hợp với bể cộng đồng đẹp, trồng cây dày, nuôi chung với cá barb nhỏ hiền lành, cá minnow và những loài cá tương tự.2

Ở các nước bản địa, người ta hay nuôi loài này để ăn. Dù vừa đẹp vừa hiền, ngày nay cá ít khi có bán. Cá còn có tên gọi khác là 'cá sặc khổng lồ', nhưng tên này không thật sát, dù đây đúng là loài lớn nhất trong giống. Giống các loài khác thuộc phân bộ Anabantoidei, cá có thêm một cơ quan hô hấp phụ gọi là cơ quan mê cung. Cái tên này xuất phát từ cấu trúc ngoằn ngoèo như mê cung của nó. Nhờ cơ quan này, cá có thể hít thở không khí trên mặt nước ở một mức độ nhất định. Cơ quan mê cung hình thành từ cung mang thứ nhất biến đổi mà thành. Nó gồm nhiều nếp da gấp chứa dày đặc mạch máu. Độ phức tạp của cơ quan này khác nhau tùy loài. Những loài sống ở nơi nước đặc biệt thiếu oxy thường có cơ quan mê cung phát triển hơn.1