Cá khủng long Senegal

Bể phải có nắp đậy thật kín. Loài này nổi tiếng hay nhảy và trốn khỏi bể rất giỏi.

Cá khủng long Senegal (Polypterus senegalus) là loài cá khủng long phân bố rộng nhất. Chúng có mặt ở 26 nước châu Phi, trong đó có Ai Cập và Senegal. Ngoài tự nhiên, chúng thường sống ở đầm lầy, vùng đất ngập nước và đầm phá nước ngọt, nơi nước nông và chảy chậm. Đây là một trong những loài Polypterus hiền và hiếu động hơn cả. Cá dài tới 50 cm và là lựa chọn nên thử cho người mới nuôi nhóm cá này. Trong bể nuôi đã có con sống hơn 30 năm.1

Chiều dài chuẩn (SL): 50 cm. Đáy bể: 150 × 60 cm. Thể tích: khoảng 540 lít. Bể 150 × 60 × 60 cm chứa được khoảng 540 lít.1

Nhiệt độ: 24–28°C

pH: 6,2–7,8

Độ cứng: 5–20 dGH1

Với loài này, diện tích đáy quan trọng hơn chiều cao bể. Cách bày lý tưởng là trải nền mềm, rồi xếp lũa và đá nhẵn thành các hốc cho cá trú. Cây thủy sinh không bắt buộc, nhưng có cây thì cá thích hơn. Bể cần nắp đậy kín vì loài này trốn khỏi bể rất giỏi.1

Đây là loài cá săn mồi. Chúng ăn ngay các loại thức ăn thịt như tôm và thịt cá trắng. Thức ăn sống hoặc đông lạnh như trùng huyết và Artemia cũng được. Đôi khi P. senegalus chịu ăn cả thức ăn viên chất lượng tốt dành cho cichlid.1

Đừng tin để chúng chung với cá nhỏ vừa miệng. Ngoài chuyện đó ra, loài này khá hiền. Những bạn cùng bể hợp gồm các loài Polypterus khác, Synodontis, cá thái hổ (Datnoides), cá dao, các loài Ctenopoma cỡ lớn, cá characin cỡ vừa đến lớn và cá bướm châu Phi.1

Cá đực có vây hậu môn dày hơn cá cái.1

Cực kỳ khó. Người chơi chưa ai cho đẻ thành công. Trong bể nuôi đã từng có trường hợp cá đẻ, nhưng thông tin chi tiết rất ít. Ngoài tự nhiên, loài này sinh sản vào mùa mưa. Vì vậy, thay đổi nhiệt độ và thành phần hóa học của nước nhiều khả năng sẽ kích cá vào trạng thái sinh sản. Bạn cần một bể lớn, nước mềm và hơi axit. Đây là loài đẻ trứng rải, nên trong bể cần có những khu trồng cây dày và/hoặc bó sợi cho cá đẻ. Lúc ve vãn, cá đực rượt đuổi và huých vào cá cái. Khi đẻ, cá đực khum vây hậu môn và vây đuôi ôm quanh lỗ sinh dục của cá cái để hứng trứng. Sau đó cá đực thụ tinh cho trứng rồi rải trứng vào đám cây. Đến lúc này nên vớt cá bố mẹ ra, vì chúng có thể ăn trứng. Trứng nở sau 3–4 ngày. Khoảng 3 ngày sau đó cá bột bắt đầu bơi tự do. Thức ăn đầu tiên nên là ấu trùng Artemia mới nở hoặc giun microworm. Có vẻ cá bột không di chuyển nhiều, nên bạn cần để ý cho chúng ăn đủ.1

Loài này phân bố rộng hơn mọi loài cá khủng long khác. Chúng có mặt ở không dưới 26 nước châu Phi, trong đó có Ai Cập, Cameroon, Ethiopia, Kenya, Mali, Bờ Biển Ngà, Tanzania, Nigeria, Senegal và nhiều nước khác. Chúng thường sống ở đầm lầy, vùng đất ngập nước và đầm phá nước ngọt, nơi nước nông và chảy chậm.1

Chúng thường sống ở đầm lầy, vùng đất ngập nước và đầm phá nước ngọt, nơi nước nông và chảy chậm.1

P. senegalus cực kỳ khỏe. Chúng hoạt động về đêm và mắt nhìn rất kém, nên phải dựa vào khứu giác rất nhạy để tìm mồi. Loài này cùng các loài khác trong chi là một trong số ít họ hàng còn sót lại của những loài rất cổ xưa. Người ta đã tìm thấy hóa thạch của các họ hàng xa hơn có niên đại từ kỷ Trias. Đó là thời kỳ khủng long mới bắt đầu phát triển, cách đây hơn 200 triệu năm.

Loài cá này có vài đặc điểm thích nghi thú vị. Bóng bơi của chúng chia làm 2 ngăn, ngăn bên phải lớn hơn hẳn. Ngăn này hoạt động như một cơ quan hô hấp phụ. Nhờ vậy cá có thể sống ngoài nước một thời gian, miễn là cơ thể được giữ ẩm. Giống các loài cá mê cung (Anabantoid), loài này thậm chí có thể chết đuối nếu không lên được mặt nước để đớp không khí.

Cá khủng long non có mang ngoài giống lưỡng cư. Bộ mang này mất dần khi cá lớn. Ban đêm, chúng rời chỗ trú ban ngày ra vùng nước nông để săn động vật không xương sống và cá nhỏ. Bộ mang ngoài cộng với lối săn đêm này cho thấy rõ những loài này là mắt xích nối giữa cá và lưỡng cư.

Đây là một trong những loài Polypterus hiền và hiếu động hơn cả, và là lựa chọn nên thử cho người mới nuôi nhóm cá này. Chúng sống rất thọ. Đã có con sống được hơn 30 năm trong bể nuôi.

P. senegalus meridionalis trước đây được xem là một phân loài, nay chỉ còn là tên đồng nghĩa của P. senegalus. Loài này thuộc nhóm "hàm trên dài" của họ Polypteridae. Nhóm có tên như vậy vì hàm trên dài hơn hoặc bằng hàm dưới. Cũng cần lưu ý là phần lớn Polypterus bán ngoài tiệm là cá đánh bắt tự nhiên, nên có thể mang theo bệnh nhiễm trùng hoặc ký sinh trùng. Sau khi mua, bạn nên theo dõi kỹ cá mới trong vài tuần đầu.1