Cá lông gà

Ngày nay phần lớn cá dao ma đen bán ngoài tiệm là cá sinh sản nhân tạo. Cá con hay bị nhốt chung trong bể chật, có thể bị cá khác cắn trầy. Khi chọn, bạn nên lấy con khỏe: đuôi còn nguyên vẹn và có đủ hai đốm trắng, thân mập vừa phải, bơi lanh lợi.

Con cá này có thể sống lâu ngang một chú chó cưng. Vì vậy bạn nên nhờ tiệm cho nó ăn thử trước mặt mình. Thấy cá ăn ngon lành rồi hãy mang về.2

Chiều dài tổng: 500 mm TL. Đáy bể: 180 × 60 cm. Thể tích: ~648 lít.

Bể cỡ khoảng 180 × 60 × 60 cm, tức khoảng 648 lít, là mức tối thiểu cần thiết cho cá trưởng thành.1

Bể 208 lít có thể tạm ổn trong năm đầu, nhưng về lâu dài thì quá chật. Lên bể 284 lít là bước tiếp theo, và bể này có thể dùng thêm vài năm nữa. Cá dao ma đen trưởng thành thì nên có bể 454 hoặc 681 lít.2

• Nhiệt độ: 23–28°C
• pH: 6.0–8.0
• Độ cứng: 5–10 dGH1

Nhìn chung cá sống khỏe ở pH 6,8–7,8, nhiệt độ 24–28°C và GH từ 5° (90 ppm) trở lên.2

Việc chọn đồ trang trí không quá quan trọng, nhưng cá thích có nhiều nơi ẩn nấp. Đá lớn, lũa, rễ cây xoắn và cây thủy sinh đều có thể đẹp mắt. Cá hoạt động mạnh hơn nhiều trong điều kiện ánh sáng mờ, vì vậy hãy dùng bóng đèn công suất thấp hoặc thêm một lớp cây thủy sinh nổi để làm dịu ánh sáng vào bể. Nên dùng nền cát mềm vì cá thường kiếm ăn ở đáy bể. Do ngoài tự nhiên cá sống ở vùng nước chảy khá nhanh, nên có một chút dòng chảy trong bể thì tốt hơn, tuy nhiên nếu nước được cung cấp đủ oxy thì điều này không bắt buộc. Điều bắt buộc là hệ thống lọc hiệu quả và chế độ bảo dưỡng nghiêm ngặt, vì loài này nhạy cảm với sự suy giảm chất lượng nước.1

Bể nuôi cá dao nên bày thật nhiều đồ, đèn để dịu và có nhiều hốc ngách cho cá chui. Bạn có thể dùng ống PVC trong suốt, hang đá, hang dành cho cá lau kính, lũa to và cây thủy sinh. Khi cá lớn lên, bạn cần thay hang và ống to hơn. Cá phải nằm lọt hẳn trong chỗ trốn thì mới thấy an toàn. Cá lau kính có thể giành chỗ trốn ngon nhất với cá dao, nên nếu cần thì bạn thả thêm vài cái hang.2

Là loài săn mồi, ngoài tự nhiên chủ yếu ăn côn trùng và giun. Do đó thức ăn sống và đông lạnh nên chiếm phần lớn khẩu phần. Cá đặc biệt thích thức ăn giàu thịt như tôm hoặc giun đất. Hầu hết các cá thể cũng dần học cách ăn thức ăn khô.1

Cá dao không kén ăn lắm, chủ yếu ăn mồi thịt. Tuy sống ở tầng đáy, cá vẫn đớp cả thức ăn nổi lẫn thức ăn chìm. Các loại giun, trùng huyết, Artemia, cám viên vừa miệng và thức ăn sấy đông khô thì cá đều ăn. Khi đủ lớn, cá sẽ săn cả cá nhỏ và động vật không xương sống.

Thời gian đầu cá có thể hơi nhát. Nó nằm lì cả ngày trong chỗ trốn ưa thích, tới giờ ăn mới ra. Nhiều người đã tập cho cá ăn từ tay, hoặc dùng thức ăn nổi để tập cho cá lên mặt nước ăn.

Về lâu dài, thức ăn dạng mảnh có thể không đủ chất cho cá dao. Cá lại hay bị các loài khác giành mồi, nên càng dễ thiếu ăn. Bạn nên ưu tiên thức ăn đông lạnh, sấy đông khô và cám viên để cá giữ được thể trạng tốt.2

Nhìn chung hiền lành đến mức nhút nhát, tuy nhiên những cá thể lớn có thể ăn cá nhỏ. Cá không hợp với các bạn cùng bể quá hiếu động hoặc hung dữ, và tốt nhất nên nuôi cùng các loài hiền khác mà cá không thể nuốt vừa miệng. Xét kích thước tiềm năng của cá, nên loại bỏ các loài có kích thước dưới 15 cm. Các loài cá rô phi Nam Mỹ như Geophagus hoặc Satanoperca sp., cá thần tiên và thậm chí cá đĩa là những lựa chọn tốt. Các khả năng khác gồm các loài cá tetra lớn hơn và cá da trơn hiền.

Cá có thể khá hung hăng với đồng loại và tốt nhất nên nuôi một cá thể đơn lẻ hoặc nuôi nhóm trong bể rất lớn. Nếu chỉ nuôi một cặp, cá thống trị thường bắt nạt cá yếu hơn đến mức cá yếu thường không ăn và chỉ héo mòn dần.1

Nếu điều kiện phù hợp, cá dao có thể sống trong bể cộng đồng với những loài cá hiền có kích thước tương đương. Bạn nên tránh những loài hay bắt nạt hoặc giành mồi với nó, như các loài cichlid dữ hay cá cầu vồng bơi nhanh. Cá dao trưởng thành sẽ xơi luôn cá neon và bất cứ con cá nhỏ nào lọt miệng, vì vậy đừng nuôi chung với cá nano.

Đã có người nuôi cá dao ma đen trưởng thành chung với cichlid Geophagus (nhóm "cá ăn đất"), các loài cá da trơn hiền, cá ông tiên và những loài hiền khác dài trên 15 cm.

Không nên nuôi hai con cá dao chung một bể, vì thường sẽ có chuyện. Cá dao giữ lãnh thổ và không thích ở chung với các loài cá phát điện khác, như cá voi con (baby whale fish), cá mũi voi hay các loài cá dao khác. Dù vậy, bể đủ rộng thì chuyện gì cũng có thể làm được.

Cá dao chỉ phát điện yếu, không thể giật người như những loài phát điện mạnh kiểu lươn điện. Cơ quan phát điện của nó tạo ra một điện trường rất yếu quanh thân. Các cơ quan cảm nhận sẽ bắt được những xáo trộn dù rất nhỏ trong điện trường đó, giống như một chiếc radar. Nhờ vậy cá định hướng được, tìm ra con mồi và giao tiếp với bạn tình hay kẻ lạ xâm phạm.2

Chưa được sinh sản trong bể nuôi gia đình. Loài này được nhân giống thương mại ở Indonesia trong các ao ngoài trời lớn.1

Loài này phân bố rộng khắp nửa phía trên Nam Mỹ, đã được ghi nhận ở Ecuador, Colombia, Guyana, Suriname, Guiana thuộc Pháp, Venezuela, Peru, Bolivia, Brazil và Paraguay.1

Các suối và sông chảy xiết, thường trên nền cát. Cá cũng được tìm thấy trong rừng ngập nước vào mùa mưa.1

Một loài cá có hoa văn nổi bật và là bổ sung thú vị cho bể cộng đồng Nam Mỹ. Nhiều người chơi mua cá khi còn là cá thể dễ thương cỡ 10 cm mà hoàn toàn không biết cá có thể đạt kích thước rất lớn. Nếu muốn nuôi loài này, bắt buộc phải có kế hoạch nuôi lâu dài! Cá rất đáng xem với các vây uốn lượn và chuyển động kỳ lạ (cá có thể bơi gần như mọi hướng mà không cần uốn cong thân và thậm chí bơi lùi!), và thú vị là cá sẽ nhanh chóng học cách nhận ra bạn. Khi đã quen, cá sẵn sàng ăn từ tay.

Cá dao ma đen dùng một dạng cơ quan điện ngoài tự nhiên để định hướng và tìm mồi, vì vùng nước nó sống thường tối đến mức đen kịt. Cơ quan này tạo ra một điện trường yếu quanh cá. Những nhiễu loạn trong điện trường giúp cá cảm nhận vật thể và chuyển động xung quanh. Thị lực của cá rất kém, nên khả năng cảm nhận điện này là giác quan chính của cá. Đã được chứng minh rằng cá cũng dùng nó để giao tiếp với nhau và tìm bạn tình.1

Nhiều người bảo cá dao là loài "nhạy cảm", nuôi không được lâu. Thực tế nuôi thì không thấy vậy. Muốn nuôi thành công, bạn cần làm ba việc: cho cá ăn thật đầy đủ, không để cá bị bắt nạt và giữ nước sạch. Thường thì cá chịu được một nguồn gây stress. Nhưng nhiều nguồn stress dồn lại cùng lúc thì cá dễ sinh bệnh hơn.2