อริสโตโครมิส

• ความยาวมาตรฐาน: 300 มม. SL
• ขนาดพื้นตู้: 180 × 60 ซม.
• ปริมาตร: ประมาณ 648 ลิตร

ขนาดตู้ขั้นต่ำ 180 × 60 × 60 ซม. ควรถือเป็นข้อบังคับสำหรับการเลี้ยงในระยะยาว1

• อุณหภูมิ: 24–26 °C
• ค่า pH: 7.5–9.0
• ความกระด้าง (GH): 10–30 dGH1

เนื่องจากเป็นปลาที่อาศัยในน้ำเปิด จึงต้องการพื้นที่ว่ายน้ำมาก แนะนำให้ใช้พื้นทราย และวางกองหินไว้บ้างเพื่อให้ตู้มีความหลากหลายและมีที่หลบซ่อน กองหินเหล่านี้ยังมีความสำคัญหากต้องการเลี้ยงปลาที่อาศัยตามโขดหินร่วมตู้ด้วย ระบบกรองควรมีขนาดใหญ่มากและมีประสิทธิภาพสูง เพราะปลานักล่าขนาดนี้ขับของเสียออกมาปริมาณมาก1

แม้โดยธรรมชาติจะเป็นปลากินปลา (ล่าปลาหมอสีชนิดอื่นเป็นหลัก) แต่สามารถฝึกให้กินอาหารที่ไม่มีชีวิตในตู้ปลาได้ไม่ยาก ปลาส่วนใหญ่ยอมรับอาหารแห้ง เช่น อาหารเม็ด แต่ไม่ควรใช้เป็นอาหารหลัก กุ้ง หอยแมลงภู่ หอยแครง และปลาแลนซ์ ล้วนเป็นตัวเลือกที่ดี1

เป็นปลานักล่าที่ไม่ควรเลี้ยงร่วมกับปลาที่มีขนาดพอจะเข้าปากอันกว้างของมันได้ อย่างไรก็ตาม สามารถเลี้ยงร่วมกับปลาขนาดใกล้เคียงกันที่ชอบสภาพน้ำแบบเดียวกันได้ เช่น Dimidiochromis compressiceps, Fossorochromis และ Champsochromis spp. ในธรรมชาติส่วนใหญ่มักอยู่ตัวเดียว จึงควรเลี้ยงตัวผู้เพียงตัวเดียว หรือเลี้ยงแบบฮาเร็มที่มีตัวผู้หนึ่งตัวกับตัวเมียหลายตัว1

ตัวผู้มีประกายสีฟ้าบนลำตัว ซึ่งจะเข้มขึ้นมากเมื่ออยู่ในช่วงพร้อมผสมพันธุ์ แถบสีเข้มบนลำตัวจะหายไปในตัวผู้ที่อยู่ในช่วงผสมพันธุ์ด้วย1

มีการเพาะพันธุ์สำเร็จในวงการปลาสวยงามแล้ว แม้จะไม่บ่อยนัก ปลาชนิดนี้เป็นปลาที่ตัวผู้ผสมกับตัวเมียหลายตัว และตัวเมียอมไข่ในปาก มีกลยุทธ์การผสมพันธุ์คล้ายกับปลาหมอสีมาลาวีส่วนใหญ่ ทางที่ดีควรเพาะในตู้เลี้ยงเฉพาะชนิด แบบฮาเร็มที่มีตัวผู้หนึ่งตัวกับตัวเมียอย่างน้อย 3 ตัว ควรจัดที่หลบซ่อนให้มาก เพราะตัวผู้อาจทำร้ายตัวเมียที่ยังไม่พร้อมวางไข่

ตัวผู้จะทำความสะอาดจุดวางไข่ที่เลือกไว้ แล้วแสดงท่าทางอยู่รอบ ๆ บริเวณนั้น จากนั้นจะแสดงสีสันเข้มจัดเพื่อล่อให้ตัวเมียที่ว่ายผ่านมาผสมพันธุ์ด้วย ตัวผู้อาจไล่ตามตัวเมียค่อนข้างก้าวร้าว จึงควรเพาะแบบฮาเร็มเพื่อกระจายความก้าวร้าวนี้ เมื่อตัวเมียพร้อม จะว่ายเข้ามาที่จุดวางไข่และวางไข่เป็นหลายชุด แล้วอมไข่แต่ละชุดเข้าปากทันที การปฏิสนธิเกิดขึ้นในแบบฉบับของปลาอมไข่จากมาลาวี คือตัวผู้มี “จุดไข่” (egg spots) บนครีบก้น ซึ่งดึงดูดตัวเมีย เมื่อตัวเมียพยายามอมจุดเหล่านั้นเข้าปากรวมกับไข่ ตัวผู้จะปล่อยน้ำเชื้อออกมา จากนั้นตัวเมียจะวางไข่ชุดถัดไปและทำซ้ำเช่นเดิม

ตัวเมียอาจอมไข่ไว้ 3-4 สัปดาห์ก่อนจะปล่อยลูกปลาที่ว่ายน้ำได้แล้วออกมา ในช่วงนี้ตัวเมียจะไม่กินอาหาร และสังเกตได้ง่ายจากปากที่ป่องออก หากตัวเมียเครียดมากเกินไป อาจคายไข่ออกก่อนกำหนดหรือกินไข่ จึงต้องระมัดระวังหากตัดสินใจย้ายปลาเพื่อป้องกันไม่ให้ลูกปลาถูกกิน นอกจากนี้ หากตัวเมียแยกจากฝูงนานเกินไป อาจเสียลำดับชั้นในฝูงไป ควรรอให้นานที่สุดก่อนย้ายตัวเมีย เว้นแต่ตัวเมียกำลังถูกรังควาน ผู้เพาะพันธุ์บางรายจะเขี่ยลูกปลาออกจากปากแม่เมื่อครบ 2 สัปดาห์ แล้วนำมาอนุบาลเองตั้งแต่ตอนนั้น เพราะมักได้ลูกปลาแข็งแรงจำนวนมากกว่า อย่างไรก็ตาม วิธีนี้เหมาะสำหรับผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น

ลูกปลามีขนาดใหญ่พอจะกินลูกไรทะเลแรกฟักได้ตั้งแต่ออกจากปากแม่ ตัวเมียจะยังคงเฝ้าลูกต่อไปประมาณสัปดาห์แรกหลังปล่อยลูก โดยจะอมลูกเข้าปากเมื่อรู้สึกถูกคุกคาม1

เป็นปลาเฉพาะถิ่นของทะเลสาบมาลาวีและพบได้ทั่วทั้งทะเลสาบ จึงกล่าวได้ว่าพบในประเทศมาลาวี โมซัมบิก และแทนซาเนีย1

พบกระจายอยู่ทั่วทะเลสาบ และพบมากที่สุดในบริเวณที่เรียกว่าเขตรอยต่อ ซึ่งเป็นจุดที่ชายฝั่งหินเปลี่ยนเป็นพื้นทรายโล่ง1

ปัจจุบันปลาชนิดนี้เป็นชนิดเดียวในสกุล Aristochromis ที่ได้รับการบรรยายไว้ และแม้จะมีการกระจายพันธุ์กว้าง แต่ก็พบได้ไม่บ่อยนักในทะเลสาบมาลาวี ด้วยเหตุนี้จึงพบในวงการปลาสวยงามไม่บ่อยนักเช่นกัน ปากที่มีลักษณะคล้ายจะงอยปากปรับตัวมาโดยเฉพาะเพื่อล่าปลาที่เล็กกว่าตามซอกหิน และยังยืดปากออกได้ทั้งสี่ทิศทางพร้อมกัน ทำให้กลืนเหยื่อที่ยาวได้ถึงประมาณ 10 ซม.! นอกจากล่าเหยื่อตามโขดหินแล้ว Aristochromis christyi ยังเป็นนักล่าแบบซุ่มโจมตีที่มีประสิทธิภาพ โดยจะเข้าใกล้เหยื่ออย่างช้า ๆ บางครั้งเอียงตัวนอนตะแคงเพื่อให้ดูไม่เป็นที่สังเกต ก่อนจะฉกเหยื่อด้วยการสะบัดตัวไปด้านข้างอย่างรวดเร็วในวินาทีสุดท้าย1