ปลาโดราด้า

ความยาวมาตรฐาน: 190 ซม. SL ขนาดพื้นตู้: ไม่มีข้อมูล

ปลาชนิดนี้เหมาะกับตู้ปลาสาธารณะหรือพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ และผู้เลี้ยงทั่วไปเพียงส่วนน้อยมากเท่านั้น จึงไม่มีขนาดตู้ที่แนะนำ1

• อุณหภูมิ: 22–28 °C
• ค่า pH: 6.0–8.0
• ความกระด้าง (GH): 1–20 dGH1

การเลือกของตกแต่งขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวเป็นหลัก แต่ตู้ไม้น้ำที่จัดอย่างประณีตนั้นเป็นไปไม่ได้อย่างแน่นอน สำหรับผู้เลี้ยงทั่วไป ทางเลือกที่นิยมที่สุดน่าจะเป็นพื้นทรายกับขอนไม้ชิ้นใหญ่ไม่กี่ชิ้น หรือตู้เปล่าไม่ตกแต่งเลย แต่ตราบใดที่รักษาคุณภาพน้ำไว้ได้และแสงไม่จ้าเกินไป ปลาชนิดนี้ก็ค่อนข้างไม่เรื่องมาก ระบบกรองขนาดใหญ่มากที่เชื่อถือได้และการดูแลตู้อย่างเคร่งครัดควรถือเป็นสิ่งจำเป็น1

ในธรรมชาติกินปลาเป็นอาหารแทบทั้งหมด โดยล่าปลาซักเกอร์ (วงศ์ Loricariidae) และปลาหน้าดินอื่น ๆ แต่ในตู้ปลา ปลาส่วนใหญ่ปรับตัวกินอาหารที่ไม่มีชีวิตได้ง่าย เช่น กุ้ง หอย ปลาหมึก ปลาเล็กทั้งตัวอย่างปลากะตัก เนื้อปลาเนื้อขาวตัวใหญ่หั่นเป็นชิ้นยาว เป็นต้น ปลาโตเต็มวัยต้องการอาหารไม่เกินหนึ่งมื้อต่อสัปดาห์1

ควรเลี้ยงรวมกับปลาที่ตัวใหญ่พอจะไม่ถูกกินเท่านั้น1

ยังไม่มีบันทึกการเพาะพันธุ์ในที่เลี้ยง ซึ่งอาจไม่น่าแปลกใจเมื่อพิจารณาวงจรชีวิตตามธรรมชาติที่ซับซ้อน (ดูหัวข้อ 'แหล่งอาศัย')1

กระจายพันธุ์กว้างทั่วลุ่มน้ำแอมะซอนและโอรีโนโกเกือบทั้งหมด รวมถึงระบบแม่น้ำสำคัญอื่น ๆ ในแถบกายอานาและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล แหล่งที่พบตัวอย่างต้นแบบ (type locality) ระบุไว้เพียงว่า 'แม่น้ำแอมะซอน ประเทศบราซิล'1

พบได้ในแหล่งอาศัยหลายแบบ แต่ไม่ค่อยพบในลำน้ำสาขาขนาดเล็ก โดยทั่วไปชอบร่องน้ำลึกที่มีกระแสน้ำไหล ซึ่งใช้เป็นเส้นทางเดินทางเป็นระยะไกลในบางช่วงของปี เช่นเดียวกับปลาหนังวงศ์ Pimelodidae ขนาดใหญ่ชนิดอื่นที่อพยพย้ายถิ่น การเคลื่อนย้ายนี้มักเกิดในลุ่มน้ำแบบน้ำขุ่นสีขาว (white water) ที่อุดมด้วยธาตุอาหาร มากกว่าลุ่มน้ำแบบน้ำดำ (black water) ที่มีธาตุอาหารน้อย เมื่อระดับน้ำในแอมะซอนเริ่มสูงขึ้นช่วงต้นฤดูฝน น้ำจืดจะถูกดันเข้าไปในบริเวณปากแม่น้ำ และน้ำกร่อยที่ปกติมีอยู่จะถอยออกไป ทำให้ปลาวัยอ่อนและปลาโตที่ยังไม่พร้อมผสมพันธุ์ของปลาหนังอพยพหลายชนิด รวมถึง B. rousseauxii เข้ามาหากินไส้เดือนทะเล หอยสองฝา สัตว์จำพวกกุ้งกั้งปู และปลาอื่น ๆ ในบริเวณนี้ได้ ปลาจะใช้แหล่งอาหารอันอุดมสมบูรณ์นี้จนกว่าน้ำทะเลจะไหลกลับเข้ามา เมื่อถึงตอนนั้นปลาหนังเหล่านี้จะเริ่มอพยพทวนน้ำขึ้นไปเป็นจำนวนมหาศาล ตามแม่น้ำแอมะซอนและลำน้ำสาขา ในการอพยพนี้มักไม่พบปลาที่พร้อมผสมพันธุ์ จึงเชื่อว่าเป็นการอพยพเพื่อหาอาหารและกระจายตัวมากกว่าเพื่อวางไข่ ในช่วงที่ปลาว่ายทวนน้ำขึ้นไปนี้ ปลาถูกจับอย่างหนักทั้งจากการประมงเชิงพาณิชย์และประมงพื้นบ้าน

การวางไข่เกิดขึ้นบริเวณต้นน้ำซึ่งมักอยู่ไกลมาก แล้วลูกปลาจะถูกกระแสน้ำพัดลงมาถึงปากแม่น้ำ ซึ่งคาดว่าใช้เวลา 13-20 วัน จากนั้นปลาวัยอ่อนจะอาศัยอยู่ในเขตปากแม่น้ำประมาณสามปี โดยเข้าไปหากินในบริเวณปากแม่น้ำเมื่อสภาพเอื้ออำนวย แล้วจึงย้ายเข้าสู่แอมะซอนตอนล่างและตอนกลาง ซึ่งอาจอยู่ต่ออีกราวหนึ่งปีเพื่อหากินและเติบโต หลังช่วงเติบโตนี้ ปลาโตเต็มวัยจะเริ่มรวมฝูงและเดินทางขึ้นไปยังต้นน้ำเพื่อวางไข่ ปลาแต่ละชนิดไม่ได้มีแหล่งวางไข่เพียงแห่งเดียว แต่ดูเหมือนจะมีประชากรแยกกันอยู่ในลุ่มน้ำต่าง ๆ และมีหลักฐานบ่งชี้ว่าปลาอาจกลับไปวางไข่ในลำน้ำสาขาที่ตัวเองถือกำเนิดมา

การศึกษา B. rousseauxii พบว่าปลาโตเต็มวัยที่พร้อมผสมพันธุ์พบเฉพาะในแอมะซอนตอนตะวันตกเท่านั้น ไม่เคยมีบันทึกพบปลาที่พร้อมผสมพันธุ์ทางตะวันออกของเมืองมาเนาส์เลย แม้จะมีการประมงเชิงพาณิชย์อย่างหนักในบริเวณนั้น ระยะทางรวมที่บางประชากรเดินทางระหว่างอพยพจากปากแม่น้ำมีมากถึง 5500 กม. นับเป็นการอพยพที่ไกลที่สุดเท่าที่รู้จักในปลาน้ำจืด1

ปลาชนิดนี้แยกจากชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้ด้วยลักษณะภายนอกดังนี้: ลำตัวสีขาวเงินล้วนทั้งในปลาโตเต็มวัยและปลาวัยอ่อน; ครีบหางของปลาโตเต็มวัยเว้าลึกเป็นแฉก แพนหางแคบ ยาวเท่ากันหรือแพนบนยาวกว่าแพนล่างเล็กน้อย; ความยาวจะงอยปากยาวประมาณ 5-7 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางตา; หนวดขากรรไกรบนของปลาโตเต็มวัยยาวไม่ถึงปลายครีบหลัง และมักสั้นกว่าความยาวหัว; คอดหางแบนข้างปานกลาง โดยสูงมากกว่ากว้าง; จุดเริ่มของครีบไขมันและครีบก้นอยู่ในแนวเดียวกันโดยประมาณ; ความยาวฐานครีบไขมันและครีบก้นใกล้เคียงกัน; ครีบไขมันสูงประมาณสองเท่าของความยาว; แผ่นปิดเหงือกเกือบเป็นรูปสี่เหลี่ยม; ก้านครีบก้น 19-21 ก้าน

ปลาสกุล Brachyplatystoma แยกจากปลาหนังอื่นทั้งหมดได้ด้วยลักษณะร่วมที่พัฒนาขึ้นใหม่ (synapomorphy) สองประการ ประการแรกคือลักษณะทางสัณฐานหลายอย่างของกะโหลก โดยเฉพาะชุดกระดูกยึดขากรรไกรล่าง (mandibular suspensorium ซึ่งเชื่อมกระดูกขากรรไกรล่างกับกะโหลก) ที่ขยายใหญ่มากทางด้านบนเข้าหาแนวกลางลำตัวจนเป็นแผ่นใหญ่ที่เข้าใกล้กระดูก parasphenoid โดยกระดูก hyomandibula และ metapterygoid ก็ขยายใหญ่ในทำนองเดียวกัน ประการที่สองคือมีเส้นยาวคล้ายเส้นด้ายซึ่งเกิดจากก้านครีบเดี่ยวไม่แตกแขนงที่แพนหางทั้งสองข้างในปลาวัยอ่อนและปลาวัยรุ่น เส้นนี้จะสั้นลงหรือหายไปในปลาโตเต็มวัยของ B. vaillantii, B. filamentosum, B. rousseauxii และ B. capapretum แต่ยังคงอยู่ใน B. juruense, B. platynema และ B. tigrinum1