แพะพริกไทย

แพะพริกไทย (Hoplisoma paleatum) ซึ่งเป็นที่รู้จักมานานในชื่อ Corydoras paleatus เป็นปลาแมวหุ้มเกราะจากทางใต้ของบราซิล อุรุกวัย ปารากวัย และอาร์เจนตินา เป็นปลาแพะที่พบได้บ่อยที่สุดชนิดหนึ่งในวงการปลาสวยงาม คู่กับแพะเขียว ปลาที่วางขายส่วนใหญ่เป็นปลาเพาะเลี้ยงเพื่อการค้า ส่วนปลาที่จับจากธรรมชาติจะมีสีสันสดกว่ามาก ในธรรมชาติอาศัยอยู่ในแม่น้ำ ลำน้ำสาขา และแหล่งน้ำนิ่ง เช่น แอ่งน้ำและทะเลสาบขนาดเล็ก1

ความยาวมาตรฐาน: 70 มม. SL ขนาดพื้นตู้: 61 × 38 ซม. ปริมาตร: ประมาณ 70 ลิตร (61 × 38 × 30 ซม.)1

• อุณหภูมิ: 22–26 °C
• ค่า pH: 6.0–7.0
• ความกระด้าง (GH): ไม่เกิน 12 dGH1

ปลาแพะในสกุล Corydoras ชอบพื้นทราย เพราะชอบใช้ปากคุ้ยหาเศษอาหารตามพื้น หากเลี้ยงบนพื้นกรวดที่ดูแลไม่ดี หนวดอาจติดเชื้อได้ง่าย ปลาแพะจะชอบให้มีที่หลบซ่อนบ้าง เช่น หินหรือขอนไม้1

การวิเคราะห์ทางเดินอาหารของปลาจากธรรมชาติพบว่าเป็นปลากินทั้งพืชและสัตว์แบบฉวยโอกาส กินหนอนหลายชนิด สัตว์จำพวกกุ้งกั้งปู เศษพืช และสัตว์หน้าดินอื่น ๆ ในตู้ปลาก็ปรับตัวได้ดีเช่นกัน แทบจะกินทุกอย่างที่ให้ ควรให้อาหารหลากหลาย โดยใช้อาหารแห้งแบบจมน้ำคุณภาพดีเป็นหลัก เสริมด้วยอาหารสดและอาหารแช่แข็งขนาดเล็กเป็นประจำ1

เป็นปลาแมวนิสัยสงบ เหมาะกับตู้รวมขนาดเล็ก เลี้ยงเป็นฝูงจะดีที่สุด ปลาที่เหมาะจะเลี้ยงร่วมคือปลาเล็กชนิดอื่น เช่น ปลาเตตร้าและปลาหมอแคระ1

ตัวเมียโตกว่ามากและลำตัวกลมกว่ามาก โดยเฉพาะเมื่อพร้อมผสมพันธุ์1

มีพฤติกรรมวางไข่แบบปลาแพะทั่วไป ปลาแพะเพาะพันธุ์ได้ดีที่สุดเมื่อเลี้ยงเป็นกลุ่มที่มีสัดส่วนตัวผู้อย่างน้อยสองตัวต่อตัวเมียหนึ่งตัว (ผู้เพาะพันธุ์บางรายรายงานว่าประสบความสำเร็จกับชนิดที่เพาะยากมากขึ้นเมื่อเพิ่มสัดส่วนตัวผู้ต่อตัวเมีย) ควรย้ายกลุ่มพ่อแม่พันธุ์ไปไว้ในตู้เพาะ ขนาด 45 × 30 × 30 ซม. ก็เพียงพอ บำรุงปลาให้พร้อมโดยให้อาหารสดหรืออาหารแช่แข็งปริมาณมาก เช่น หนอนแดง เมื่อปลาพร้อมและตัวเมียมีไข่เต็มท้องแล้ว ให้เปลี่ยนน้ำปริมาณมากด้วยน้ำที่เย็นกว่าน้ำในตู้ประมาณ 5 °C อาจต้องทำซ้ำหลายวันกว่าปลาจะเริ่มวางไข่ เมื่อปลาเข้าสู่ช่วงวางไข่จะว่ายไปมามากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สัญญาณที่ดีคือปลาจะว่ายขึ้นลงตามกระจกหน้าตู้ไม่หยุด ตัวผู้จะเริ่มไล่ตามตัวเมียจนเริ่มวางไข่ ปลาแพะผสมพันธุ์ในท่ารูปตัว T โดยเกี่ยวครีบท้องเข้าหากัน ตัวเมียจะปล่อยไข่ออกมาครั้งละชุดและเก็บไว้ระหว่างครีบท้อง ซึ่งไข่จะได้รับการผสมตรงนั้น จากนั้นตัวเมียจะว่ายออกไปแปะไข่ มักแปะไว้ที่กระจกตู้หรือใบไม้น้ำ ทำซ้ำไปเรื่อย ๆ จนวางไข่หมด เนื่องจากอาจมีหลายคู่วางไข่พร้อมกัน จึงอาจได้ไข่หลายร้อยฟอง ปลาแพะไม่ได้มีแนวโน้มกินไข่ตัวเองมากเท่าปลาบางชนิด แต่ก็ยังควรแยกพ่อแม่พันธุ์ออกเมื่อวางไข่เสร็จ ไข่จะฟักภายในประมาณ 3 วัน ช่วงแรกควรให้ลูกปลากินอาหารขนาดเล็ก เช่น ไมโครเวิร์ม จากนั้นค่อยเปลี่ยนเป็นอาหารผง ลูกไรทะเลแรกฟัก แล้วจึงเป็นอาหารปลาทั่วไป การรักษาคุณภาพน้ำเป็นหัวใจสำคัญของการอนุบาลลูกปลาแพะ จึงควรเปลี่ยนน้ำอย่างสม่ำเสมอ ระวังอย่าดูดลูกปลาออกไปด้วย1

Corydoras paleatus กระจายพันธุ์กว้างทางตอนใต้ของทวีปอเมริกาใต้ ปลาที่จับจากธรรมชาติมีการนำเข้าน้อยมาก ปลาชนิดนี้ไม่มีการนำเข้าเลยนานกว่า 10 ปี เพราะสถานีส่งออกหลายแห่งทางใต้ของบราซิลต้องปิดตัวลง เมื่อปลาสวยงามที่สำคัญที่สุดบางชนิดของภูมิภาคนั้นไม่ได้ถูกบรรจุไว้ในบัญชีชนิดที่อนุญาต (positive list) ของบราซิล ซึ่งเป็นบัญชีกำหนดว่าชนิดใดจับและส่งออกเป็นปลาสวยงามได้ ปัจจุบันใช้บัญชีชนิดที่ห้าม (negative list) แทน หมายความว่าทุกชนิดกลับมาจับและส่งออกได้อีกครั้ง เว้นแต่ชนิดที่ได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ2

เป็นปลาพื้นถิ่นของบางส่วนทางใต้ของบราซิล อุรุกวัย ปารากวัย และอาร์เจนตินา1

แม่น้ำ ลำน้ำสาขา และแหล่งน้ำนิ่ง เช่น แอ่งน้ำและทะเลสาบขนาดเล็ก1

ปลารุ่นเก๋าในวงการปลาสวยงามชนิดนี้ถูกเพาะพันธุ์ได้ตั้งแต่ปี 1878 โดย Pierre Carbonnier ผู้บุกเบิกการเลี้ยงปลาตู้ชาวปารีส นอกฝรั่งเศสมีปลาชนิดนี้ให้เลี้ยงตั้งแต่ปี 1893 นับแต่นั้นมาก็มีการเพาะพันธุ์สืบต่อมาตลอด และมีสายพันธุ์ที่เพาะคัดขึ้นมาหลายแบบ (ครีบยาว เผือก ฯลฯ) วางขายอยู่เสมอ2

ปลาแพะ (Corydoras) อยู่ในวงศ์ปลาแมวหุ้มเกราะ ชื่อสกุลมีความหมายว่า "ผิวหมวกเกราะ" และตัวปลาก็สมชื่อ เพราะเป็นปลาเล็กที่ค่อนข้างอึด นอกจากนี้ยังมีเงี่ยงที่ก้านครีบอันแรกของครีบอก ช่วยป้องกันไม่ให้ปลานักล่าที่ใหญ่กว่ากินได้ บางครั้งจะเห็นปลาแพะขึ้นมาฮุบอากาศที่ผิวน้ำ เพราะสามารถดูดซึมออกซิเจนผ่านทางลำไส้ได้ ยังไม่ทราบว่าทำไมปลาแพะจึงทำเช่นนี้แม้ในน้ำที่มีออกซิเจนสูง แพะพริกไทยเป็นปลาแพะที่พบได้บ่อยที่สุดชนิดหนึ่งในวงการปลาสวยงาม คู่กับแพะเขียว ปลาที่หาได้ส่วนใหญ่เป็นปลาเพาะเลี้ยงเพื่อการค้าโดยเฉพาะ แต่บางครั้งก็มีปลาที่จับจากธรรมชาติ ซึ่งมีสีสันสดกว่ามาก1