Cá chuột Brochis geryi

Chiều dài chuẩn của cá là 7 cm SL. Đáy bể cần tối thiểu 60 × 38 cm. Thể tích bể khoảng 68 lít (60 × 38 × 30 cm).1

• Nhiệt độ: 22–26°C
• pH: 6.0–7.2
• Độ cứng: 2–15 dGH1

Bạn nên dùng nền cát mịn, rồi bày vài viên đá nhẵn và khúc lũa cho cá có chỗ trốn. Cá cũng thích những góc trồng cây dày và một ít cây nổi che bớt mặt nước. Loài này ưa nước nhiều oxy, vì vậy hãy cho mặt nước xao động và tạo chút dòng chảy trong bể. Giống mọi loài cá chuột khác, bạn không được dùng lọc đáy và phải giữ nền thật sạch. Cá rất nhạy với nền bẩn hay ít được vệ sinh. Nuôi trong điều kiện kém, cá có thể bị rụng râu.1

Cá ăn được hầu hết các loại thức ăn khô dạng chìm. Chúng cũng ăn các loại thức ăn sống và đông lạnh cỡ nhỏ như trùng huyết, Artemia và giun đất cắt nhỏ. Cho ăn đa dạng thì cá mới giữ được thể trạng tốt nhất.1

Đây là loài rất hiền, hợp với nhiều kiểu bể cộng đồng. Bạn đừng nuôi chung với cá quá lớn hay cá dữ. Các loài nuôi chung hợp là characin nhỏ, cyprinid, anabantoid, cichlid lùn (dwarf cichlid) và các loài cá da trơn hiền khác. Corydoras luôn nên nuôi theo đàn. Có đồng loại bên cạnh, chúng mạnh dạn và năng động hơn hẳn. Một đàn nên có ít nhất 6 con.1

Cũng như phần lớn cá chuột, Brochis geryi dễ phân biệt đực cái nhất khi nhìn từ trên xuống. Con cái tròn mình và thân rộng hơn con đực thấy rõ, nhất là lúc bụng mang đầy trứng.1

Hiện chưa có ghi nhận nào về việc loài này đẻ trong bể nuôi. Tuy vậy, nhiều khả năng bạn có thể cho chúng đẻ theo cách áp dụng cho nhiều loài Corydoras khác. Bể đẻ cỡ khoảng 45 × 30 × 30 cm là vừa. Đáy bể có thể để trống, rải cát hoặc sỏi mịn. Bạn nên dùng lọc bọt biển chạy sủi hoặc lọc hộp, vì cá bột không bị hút vào các loại lọc này. Thêm vài bụi cây như rêu java vào bể. Nhiệt độ khoảng 24 °C và pH 6.5–7 là ổn. Khi cho cá chuột đẻ, số con đực nên nhiều hơn con cái, tốt nhất là 2 đực cho mỗi cái. Hãy vỗ béo cả đàn bằng thức ăn đa dạng, gồm đồ sống, đồ đông lạnh và thức ăn khô. Khi bụng con cái đã căng trứng thấy rõ, bạn thay một lượng nước lớn (50–70%) bằng nước mát hơn, đồng thời tăng oxy và dòng chảy trong bể. Làm vậy mỗi ngày cho tới khi cá đẻ.

Đến đây có vài điều chung về việc cho cá chuột đẻ mà bạn nên biết. Nhiều loài chỉ đẻ theo mùa, cụ thể là vào mùa mưa ở vùng bản địa. Mùa mưa ở đó rơi vào cùng thời điểm với mùa đông ở Anh. Vì vậy, nếu thử vào mùa hè mà không được, bạn có thể đợi sang mùa đông rồi thử lại. Một số loài phải mất vài năm mới thành thục, nên bạn cần kiên nhẫn. Ngoài ra, có những loài chỉ đơn giản là cần cách làm khác, ví dụ thay nước vào lúc khác hay chỉnh mức oxy khác. Nếu mãi chưa thành công, bạn cứ mạnh dạn thử các cách khác.

Khi cá chịu đẻ, chúng thường dán trứng lên kính bể, hay chọn chỗ nước chảy khá mạnh. Lúc sắp đẻ, cả đàn bơi nhiều hơn và có vẻ hưng phấn. Sau đó con đực bắt đầu rượt theo con cái. Con cái nào sẵn sàng sẽ để con đực dùng râu cọ vào mình. Rồi cả hai vào "tư thế chữ T" quen thuộc, trong đó con đực kẹp râu con cái giữa vây ngực và thân mình. Con đực phóng tinh. Người ta cho rằng tinh trùng đi qua miệng và mang con cái rồi được dẫn về phía vây bụng. Con cái khép vây bụng thành một cái "giỏ" và đẻ vào đó một trứng (có lúc đẻ tới 4 trứng). Trứng thụ tinh xong, con cái bơi đi tìm chỗ thích hợp để dán trứng, rồi cả quá trình lặp lại. Nếu cho đẻ theo đàn, bạn sẽ hay thấy nhiều con đực cùng bám theo một con cái khi nó đi dán trứng. Con nào cũng cố để được chọn thụ tinh cho lượt trứng kế tiếp.

Cá bố mẹ sẽ ăn trứng nếu có dịp. Vì vậy, khi cá đẻ xong, bạn có 2 cách. Cách thứ nhất là bắt cá bố mẹ ra và ương cá con ngay trong bể đẻ. Cách thứ hai là chuyển trứng sang chỗ khác để ương. Nếu chuyển trứng, bạn sẽ thấy trứng khá chắc. Thường bạn có thể lấy ngón tay lăn nhẹ trứng dọc lên mặt kính. Thùng ương phải dùng cùng nước với bể đẻ và có oxy tốt như bể đẻ. Ấp trứng ở đâu thì bạn cũng nên nhỏ vài giọt xanh methylene vào nước để chống nấm. Dù vậy, nhiều khả năng vẫn có vài trứng bị nấm. Thấy trứng nào nấm thì gắp bỏ ngay để nấm không lan sang trứng khác. Trứng nở sau 3–4 ngày. Khi cá bột tiêu hết túi noãn hoàng, bạn có thể cho ăn microworm và Artemia mới nở làm thức ăn đầu tiên. Cá bột có vẻ ít bệnh hơn khi nuôi trên một lớp cát mỏng so với nuôi trong bể đáy trống.1

Hiện có hơn 180 loài Corydoras đã được mô tả (dân chơi hay gọi tắt là "cory"). Đây là một trong những giống cá Nam Mỹ có nhiều loài nhất. Ngoài ra còn rất nhiều loài chưa được mô tả, và nhiều loài trong số đó được gán một "mã C" để tiện nhận dạng. Hệ thống đánh số này rất đơn giản, giống hệ mã L dùng cho các loài Loricariid chưa được mô tả. Cả hai hệ thống đều do tạp chí cá cảnh Đức DATZ (Die Aquarien und Terrarienzeitschrift) đặt ra. Về sau chúng trở thành công cụ cực kỳ hữu ích và giờ được người chơi cá khắp thế giới dùng rộng rãi. Cá chuột nằm trong nhóm cá được chơi nhiều nhất, một phần nhờ sự đa dạng khổng lồ này, cộng thêm vẻ ngoài dễ thương khó ai cưỡng nổi. Chúng cũng sống rất hiền trong bể. Chúng có ăn những thứ vừa miệng như trứng hay cá bột, nhưng chuyện chúng gây sự với loài khác thì gần như chưa ai nghe thấy. Cá cùng loài cũng hiếm khi gây gổ với nhau. Chuyện này chỉ thấy ở một số ít loài, chủ yếu là nhóm "mõm dài". Dù vậy, nếu bể đủ rộng thì hiếm khi có con nào bị thương thật.

Ngoài tự nhiên, phần lớn các loài sống thành đàn lớn, nên trong bể chúng cũng khỏe nhất khi được nuôi theo đàn. Đa số cá chuột sống ở tầng đáy, chỉ có vài loài ngoại lệ bơi phần lớn thời gian ở tầng nước giữa. Tiếc là vì tập tính này mà người ta hay bán chúng như cá dọn bể, kiểu nuôi để "làm sạch đáy" bể cộng đồng. Chúng đúng là sẽ dọn sạch thức ăn thừa rơi xuống nền. Nhưng chúng không làm nền "sạch" theo đúng nghĩa. Thực ra, bể có vài con cá chuột thì bạn càng phải chăm vệ sinh nền kỹ hơn. Lý do là nuôi trong nước bẩn hay điều kiện không phù hợp, cá dễ bị nhiễm trùng râu rất nặng. Cá chuột cũng không sống khỏe nếu chỉ trông vào chút thức ăn lọt xuống từ đám cá tầng trên. Bạn hãy luôn cho ăn thức ăn chìm để cá chuột được ăn đủ.

Mọi loài cá chuột đều có thể thở khí trời khi cần. Khả năng này có giới hạn, chúng chỉ dùng tới khi cần thiết. Ruột của chúng đã biến đổi và có rất nhiều mạch máu để hấp thu oxy từ không khí. Nhờ vậy, chúng vẫn sống được khi nơi ở bị thiếu oxy vì bất kỳ lý do nào. Trong bể, thỉnh thoảng bạn sẽ thấy chúng phóng vọt lên mặt nước đớp một ngụm không khí. Đó là chuyện hoàn toàn bình thường, không có gì phải lo. Chỉ khi chất lượng nước đang xấu đi thì mới đáng để ý, vì lúc đó cá thường lên mặt nước nhiều hơn hẳn.

Cá chuột thuộc nhóm cá da trơn "có giáp". Thay vì vảy, chúng có hai hàng tấm xương chạy dọc hai bên thân. Tên giống ghép từ hai chữ Hy Lạp, cory nghĩa là mũ trụ và doras nghĩa là da (ở đây chữ này bị dùng sai để chỉ "giáp"). Gai vây ngực của chúng rất nhọn, dễ mắc vào lưới vợt. Gai mà đâm vào da thì sẽ "chích" đau. Vì vậy bạn cần cẩn thận mỗi khi bắt hay chuyển cá chuột. Loài này không hay gặp và thuộc nhóm cá chuột cỡ lớn hiện có trong giới chơi cá.

Loài này đã được chuyển từ Corydoras geryi sang Brochis geryi (2024).1